اولویت منافع ملی است نه منفعت شخصی

پاسخ وزير امور خارجه کشورمان به سوال اشپيگل که آيا شما بعد از ترور سردار سليماني توسط آمريکا امکان مذاکره با ايالات متحده را منتفي مي‌دانيد؟ را بايد قبل از هر گونه داوري از اين منظر تحليل کرد که آقاي ظريف را بايد در دو وضعيت ببينيم. يکي آقاي ظريف به‌عنوان شخص آقاي ظريف که احساس و مواضعش را در رابطه با شهيد سليماني قبلا اعلام کرده و در اين خصوص نمي‌توانيم براي ايشان در ابراز احساساتي که قبلا اعلام شده به‌عنوان شخص آقاي ظريف ايرادي وارد کنيم. همگان مواضع ايشان را در اين رابطه مي‌دانند. ولي در يک وضعيت ديگري آقاي ظريف را بايد در قامت يک شخصيت حقوقي ببينيم يعني وزير امور خارجه يک کشوري که بايد در چارچوب و مقررات حقوق بين‌الملل، ادبيات ديپلماتيک خودش را به کار بگيرد. در چارچوب حقوق بين‌الملل کشورها نمي‌توانند اصل مذاکره را براي حل اختلافاتشان هميشه رد کنند. يعني اگر کشوري به طور دربست و قطعي مذاکره براي حل و فصل اختلاف خودش را با کشورهاي ديگر ببندد به منزله اين است که اين کشور گزينه جنگ را براي حل و فصل اختلافاتش انتخاب کرده است. آقاي ظريف به‌عنوان يک ديپلمات بايد با ظرافت خاصي با ادبيات ديپلماتيک مواضع حقوقي متناسب يا منطبق با حقوق بين‌الملل را بيان بکند. ايشان در عين حال انتقادش را در همين جمله «دولت ترامپ مي‌تواند گذشته خود را اصلاح کند تحريم‌ها را بردارد و به ميز مذاکره برگردد ما هنوز در ميز مذاکره باقي مانده‌ايم. آنها طرفي هستند که ميز مذاکره را ترک کرده‌اند. ايالات متحده آسيب زيادي به مردم ايران وارد کرده، آنها بايد جبران کنند، ما شکيبايي زيادي داريم»، از مواضع ترامپ اعلام کرده و در حقيقت انتقاد تندي نسبت به ترامپ و سياست‌هايش داشته در اينکه ميز مذاکره را ترک کرده و اين هم يک واقعيت است و ايران قبلا بارها اعلام کرده که ميز مذاکره را رها نکرده و اين آمريکاست که بايد مواضع خود را بر جهت‌گيري برجام منطبق بکند و اگر تحريم‌ها را معلق بکند و به ميز مذاکره برگردد. اين هم با مواضع قبلي که آقاي ظريف اعلام کرده سازگار نيست هم با جهت‌گيري حقوق بين‌الملل. بنابراين به نظر نمي‌رسد ادبياتي که ظريف به کار برده قابل ايراد باشد. اگر معيار و ملاک منافع ملي باشد، دوستان از اين نوع برخوردهاي تند پرهيز مي‌کنند چون اين نوع موضع‌گيري‌ها هيچ کمکي به تقويت منافع ملي در دراز مدت نمي‌کند و ما نبايد از رويدادها بهره‌برداري شخصي نماييم. واقعا بايد مسئولانه و دلسوزانه موضع‌گيري شود و هدف عمدتا بايد حفظ منافع ملي و حاکميت ملي باشد. از اين جهت تنها بايد گفت که يک مقدار در موضع‌گيري‌هايمان دقت کنيم و مواظبت و مراقبت شود که موضع‌گيري‌ها به ضرر منافع ملي تمام نشود. تضعيف يک ديپلمات ايراني در اين شرايط هيچ کمکي به منافع ملي ما نمي‌کند. در هر موضع گيري منافع ملي را مدنظر داشته باشيم و مسائل شخصي و جناحي و گروهي را به نوعي در اولويت قرار ندهيم، اولويت منافع ملي است. از آن طرف ترامپ در مواضع خود نوسانات زيادي دارد و اينطور نيست که هميشه يک چارچوب منطقي و نظام‌مند داشته باشد. به‌اضافه اينکه بازهم بايد پاسخ ترامپ را در چارچوب ديپلماتيک ديد و در مواضع بين‌المللي هم هر کشور و شخصي مي‌خواهد از هر موقعيتي براي خودش به نوعي بهره‌برداري نمايد ولي اين هيچ کمکي به اعتبار ترامپ نمي‌کند و درحقيقت موقعيتش را بيشتر از نظر شأن و اعتبار بين‌المللي کاهش مي‌دهد.