رئیس مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضائیه در همایش ملی توسعه عدالت قضایی مطرح کرد

قطار تحول عدالت قضایی در قوه قضائیه به سرعت در حال پیشروی است
آفتاب یزد- گروه اجتماعی: دکتر علی بهادری جهرمی رئیس مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضائیه در همایش ملی توسعه عدالت قضایی که در استان گیلان برگزار شد گفت: «یکی از اهداف اصلی انقلاب تحقق هر چه بهتر و بیشتر عدالت قضایی بود. در این راستا باید نگاه نقادانه‌ای به خودمان داشته باشیم و بررسی کنیم ببینیم چه میزان در این جهت موفق بودیم. قطعا انقلاب اسلامی در توسعه و تقویت عدالت قضایی موفقیت‌های چشمگیری داشته است ولی قطعا نقاط ضعفی هم در این جهت داشته‌ایم. باید آن‌ها را شناسایی کنیم، نقاط قوت را تقویت کنیم و سعی کنیم نقاط ضعف را از بین ببریم.»
وی افزود:«به زعم بنده یکی از نقاط ضعف ما که با موضوع ما بیشتر ارتباط دارد و من به آن می‌پردازم عدم تبیین و استقرار درست وکیل و کارشناس در جایگاه خود در جهت توسعه عدالت قضایی است. به نظر بنده با آن جایگاه ویژه‌ای که یک وکیل و یا یک کارشناس رسمی می‌تواند در تحقق عدالت برای همگان ایفا کند خیلی فاصله داریم. ما به ویژه درحوزه فرهنگی که در میان عموم مردم و جامعه وکلا و کارشناسان و عزیزان فعال در دستگاه قضایی باید داشته باشیم، در نوع نگاه جامعه به وکیل، در نوع نگاهشان به کارشناس و بهره برداریشان از این مفهوم، به نظرم دچار ضعف جدی هستیم. توفیق داشتیم چندی پیش به محضر برخی از مراجع تقلید علمای عظام قم رسیدیم آنان نیز در اساس موضوع نقش و جایگاه وکیل و کارشناس اختلاف‌نظر داشتند. وقتی بحث می‌کردیم اختلاف نظر‌هایی بین این بزرگان بود. در نهادهای صنفی هم اختلاف نظر وجود دارد؛ آیا وکیل مدافع موکل است یا مدافع حق است؟ من اعتقاد دارم ما در اینجا ضعیف عمل کردیم. ما در استقرار این مفهوم که وکیل حتما باید مدافع حق باشد و اساسا دفاع از موکل به هر قیمتی را هرگز نمی‌پسندیم؛ خوب عمل نکرده‌ایم. بدیهی است وکیل باید از موکل دفاع کند، اما تکلیف و حتی حق آن دفاع از حق موکل است نه خدای ناکرده دفاع از ناحقی کردن موکل. لذا در این حوزه درست و قوی عمل نکردیم. نمی‌خواهم بگویم که این مفهوم جا نیفتاده یا خلاف این مفهوم حرکت می‌شود. اما اساسا نباید حتی سوال آن هم وجود خارجی داشته باشد.»
وی در ادامه تاکید کرد: «به نظرم این مفهوم به قدری بدیهی است که حتی سوالش هم نباید وجود خارجی داشته باشد، توسعه قضایی محقق نخواهد شد مگر اینکه همه اجزای موثر در این بدنه نظام قضایی پا به پای هم و دست در دست هم در جهت تحقق و تقویت عدالت قضایی گام بردارند. همه با هم یک جهت و مسیر را طی کنند، وکیل و کارشناس در کنار قاضی احساس مسئولیت مشترک برای کشف حقیقت داشته باشند و قاضی نگاهش به وکیل و کارشناس این باشد که همکاران او در کشف حقیقت هستند. واقعا چقدر بنده و شمای وکیل، کارشناس و قاضی این نگاه را به یکدیگر داریم؟ چقدر از ما یکدیگر را نهی از منکر می‌کنیم ؟ چقدر برنامه ریزی کرده ایم؟ یعنی نشستیم یک نقشه راهی را طراحی کرده‌ایم و گفته‌ایم در این نقشه راه و مسیر رسیدگی پرونده دقیقا کار ویژه قاضی باید به این شکل باشد، کار ویژه کارشناس باید به این شکل باشد و کار ویژه وکیل هم باید چنین باشد؛ لذا مبتنی بر این کار ویژه‌ها نوع تعاملات باید این گونه تعریف شود، نوع آموزش‌ها باید این گونه تعریف شود، نوع ورود‌ها و نقش آفرینی‌ها باید این گونه تعریف شود. چقدر واقعا ما این کار را کرده‌ایم؟»


رئیس مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضائیه تصریح کرد: «خلاصه عرض بنده این است اگر به دنبال توسعه عدالت قضایی هستیم (که البته هستیم)، اگر انقلاب کردیم، اگر جوانهای این مملکت برای اینکه چند پله به عدالت نزدیکتر شویم خون دادند، این توسعه عدالت فقط در گرو عملکرد نهاد‌های رسمی و حاکمیتی نیست، همه باید به هم دست بدهند و در جهت تحقق آن گام بردارند. در تحقق عدالت قضایی فقط قاضی نقش آفرینی نمی‌کند، فقط کارمند دستگاه قضایی نقش آفرینی نمی‌کند، تمام بدنه موثر در نظام تحقق عدالت قضایی نقش آفرینی می‌کنند. حتی خود شاکی و متشاکی و طرفین دعوا هم نقش آفرینی بسیار جدی دارند. حالا موضوع صحبت ما صرفا وکیل و کارشناس است. این‌ها موثر هستند و تاثیر آن‌ها هم کم نیست بلکه بسیار بالاست. اگر از وضعیت تحقق عدالت رضایت داریم باید از همه رضایت داشته باشیم از جمله وکیل و کارشناس، و اگر هم شکایت داریم باید از همه شکایت داشته باشیم از جمله وکیل و کارشناس. نمی‌توانیم بگوییم دستگاه قضایی خوب عمل نکرد بعد نهاد وکالت و کارشناسی خود را کنار بکشند و بگویند آنها درست عمل نکردند. وقتی میخواهیم یک تغییر و تحولی ایجاد شود باید بدانیم این موضوع از بیرون صورت نمی‌گیرد بلکه باید از درون ایجاد شود. ما باید از درون به شیوه انقلابی نگاهمان را دگرگون کنیم.»
او در ادامه تصریح کرد:«اگر به دنبال تحول توسعه قضایی و توسعه عدالت قضایی هستیم بیرون جایی رانگاه نکنیم، به سراغ دیگران نرویم، من و شما که وکیل کارشناس هستیم نمی‌خواهد به دستگاه قضایی پیشنها بدهیم که چه کاری انجام بدهد. آن اولویت دوم است. باید ابتدا به درون یا به ظرفیتهای خودمان نگاه کنیم و ببینیم خودمان در جهت تقویت و توسعه هر چه بیشتر عدالت قضایی چه باید بکنیم. چقدر ما در حوزه‌های مسئولیت پذیری اجتماعی خود کار کرده ایم؟ چه میزان وقتی یک معضل قضایی را در استان، منطقه یا شهر می‌بینیم یا تخلفی مشکل فردی، گروهی یا جمعی و یا مشکل ملی را می‌بینیم، احساس مسئولیت می‌کنیم؟ پروانه وکالت و کارشناسی آیا فقط بناست مایه مباهات، فخرفروشی یا درآمد زایی ما باشد یا به واسطه این پروانه مسئولیت اجتماعی هم بر دوش ما گذاشته شده است؟ و آن دنیا درباره آن از ما سوال می‌شود. من نمی‌گویم همه مسئولیت متوجه ماست بلکه می‌گویم آن بخشی از مسئولیت که متوجه ماست به معنای بهتر درک کنیم و برای اجرای آن برنامه‌ریزی داشته باشیم و بعد به سراغ دیگران برویم. ببینیم چقدر ما در مسیر توسعه عدالت قضایی گام برداشتیم. اگر ما بنشینیم سر جای خودمان و نقش خودمان را به درستی ایفا کنیم، هم بعدا می‌توانیم به سراغ دیگران برویم و هم به صورت اتوماتیک بسیاری مشکلات و نقاط ضعفی که در نگاه و عملکرد دیگران نسبت به خودمان احساس می‌کنیم
بر طرف خواهد شد.»
دکتر بهادری جهرمی افزود: «قاضی که چند بار ببیند یکی از همکاران وکیل ما متاسفانه سعی می‌کند به روش و شیوه‌های مختلف پرونده را گنگ کند، هر چند که شاید یک درصد از وکلا چنین کاری را بکنند اما نگاه آن قاضی به همه وکلا منفی می‌شود. ولی اگر قاضی ببیند بدنه غالب وکلا کمک کار او در کشف حقیقت هستند و اگر ببیند آن اقلیت وکلا که مسیر را منحرف می‌کنند با برخورد جدی سایر اعضای بدنه وکالت و نهاد وکالت مواجه می‌شوند، لذا قضات متمایل می‌شوند که در هر پرونده‌ای یک وکیل هم در کنار شاکی و متشاکی باشد که او را کمک کند و به این شیوه همه را توصیه می‌کند که بدون وکیل به دادگاه نیایند. در این صورت قضات قطعا به وکلا احترام بیشتری می‌گذارند و قطعا کمک حال مردم در ترویج فرهنگ مراجعه به وکیل می‌شوند، قطعا در این نگاه قاضی از وکیل مشورت خواهد گرفت و نقاط ضعف در تحریر آرا کاهش پیدا می‌کند. من نمیخواهم نقاط ضعف سایر بخش‌های دستگاه‌های نظام توسعه عدالت را زیر سوال ببرم فقط می‌گویم ما باید از خودمان شروع کنیم. چهل سال است مدام گلایه کردیم چرا شان وکیل و کارشناس حفظ نمی‌شود، اما نمی‌گوییم ما خودمان برای تکریم شان خودمان چه کار کردیم؟ من از خانواده خودمان یعنی خانواده وکلا و کارشناسان میخواهم در مسیر تحول نظام توسعه عدالت قضایی پیشگام شوند. البته رئیس قوه خودشان پیشگام هستند به کمک شما ما اولین نهادی می‌شویم که پشت سر رئیس محترم قوه قضائیه در این مسیر گام بر خواهیم داشت. اگر این اتفاق میسر شود خود به خود بقیه نیز پشت سر ما حرکت خواهند کرد، برای اینکه جهت این است.»
او در ادامه افزود:«بنده بارها گفته ام قطار تحول عدالت قضایی در قوه قضائیه به سرعت در حال پیشروی است و هر کس خودش را به این قطار نرساند بیرون خواهد افتاد. این مسیری که ما از حضرت آیت الله رئیسی میبینیم، این جهت گیری، اخلاص، پشتکار، وقت گذاری، دقت نظر و تخصص گرایی نشان می‌دهد که این مسیر حتما به نتیجه خواهد رسید و روسیاهی آن برای کسانی می‌ماند که در این مسیر همراهی نکردند و رو سفیدی آن برای کسانی است که پیشگام شدند. ما جلو برویم و همراه با آن با سایر اعضای خانواده بزرگ نظام تحول عدالت قضایی مذاکره می‌کنیم که جهت گیری ما چنین است. مسلما قاضی هم استقبال خواهد کرد و وکیل را به عنوان همکار خود نگاه خواهد کرد. وکیل و کارشناس وقتی میخواهد به دادگستری برود باید احساس کند که به خانه دوم خود می‌رود و مطمئن باشید وقتی این کار را کردیم، دستگاه قضایی، سایر مردم، رسانه‌ها و بخش‌هایی که همیشه ما از آن‌ها گلایه داشتیم، -هر چند که این گلایه‌ها به حق بوده چرا که رسانه نباید مردم را از وکیل و کارشناس فراری دهد چون ضرر آن را همه مردم حتی رسانه هم می‌برد-، اما وقتی ما پیشرو باشیم سایرین هم به ما می‌پیوندند. روش گلایه کردن دعوا نیست. ما حداقل سر کلاس‌های حقوق این را یاد گرفتیم که روش گلایه کردن دعوا نیست. ما با روش‌های دیگر بهتری می‌توانیم مشکل را بر طرف کنیم و به امید خدا با الگو‌گیری از روش‌های تحول از درون که ما تجربه پیروزی انقلاب اسلامی را در آن داریم، قطعا تجربه پیروزی بر مشکلات بسیار جزئی‌تری مثل مشکلات صنفی، تخصصی و موضوعی را خواهیم داشت.»