همزمان با اعلام وجود ویروس کرونا در ایران و درگذشت شش نفر، برخی کشورهای همسایه در اقدامی قابل تامل مرزهای خود به روی ایران را بستند

سیاسی ‌کاری همسایه‌ها
آفتاب یزد- گروه سیاسی:‌ کرونا، ویروسی که این روزها جولان می‌دهد، از کشوری به کشور دیگری، شهر به شهر، فرد به فرد، فعلا ترسیم اینکه سرنوشتش چه می‌شود دشوار است. نامش در صدر اخبار هم می‌چرخد فارغ از اینکه سی سی تی وی چین باشد یا فرانس 24 یا رسانه‌های ایران! تلاش برای دوری از آن خیلی‌ها را به بازار روانه کرده تا ماسک بخرند و از خودشان محافظت کنند. اما در سطح دولت‌ها نیز نگرانی‌هایی وجود داشته تا تصمیماتی را اتخاذ کنند. چین سرزمین مادری این ویروس است، خیلی‌ها پروازهایشان را به این کشور متوقف کردند و همسایشگانش مرزها را بستند! امر غیرمنتظره‌ای هم نبود وقتی بیش از هزار نفر کشته شده بودند و البته حالا این رقم نزدیک 2500 نفر شده است.
سروکله این ویروس بالاخره در ایران هم پیدا شد. گمانه‌زنی درباره آن از هفته‌ها پیش شده بود و در نهایت در هفته گذشته بود که با اعلام درگذشت دو نفر در قم و چند بیمار دیگر در این شهر رسما کرونا وارد میدان
ایران شد و حالا خبرها حکایت از بیمارانی در تهران، اراک و گیلان دارد و موارد قطعی نشده نیز در شهرهای مختلف وجود دارد با این حال آنچه وزارت بهداشت اعلام کرده فعلا تعداد آنهایی که قطعا مبتلا شده‌اند حدود


20 نفر هستند. روندی که چندان غیرطبیعی هم نیست و در کشورهای مختلف نیز این میزان از ابتلا کم و بیش دیده می‌شود. هرچند موضوع مدیریت این بیماری در کشور موضوعی است که باید مورد توجه ویژه قرار گیرد و به قول معروف شوخی بردار نیست اما دست کم آنچه تاکنون دیده می‌شود شرایط خارج از کنترلی نیست. این وضعیت درحالی است که اخبار از همسایگان ایران با وضعیت کشور چندان تطبیق نداشت. به عنوان نمونه عراق چنان به سرعت مرزهای خود با ایران را بست که گویی بغداد هم مرز با پکن است!
> امیدواریم عراق مرز را باز کند!
فرماندار دشت آزادگان دیروز اظهار کرد که مرزبانی عراق مرز چذابه (شیب) را در یک اقدام احتیاطی با هدف پیشگیری از سرایت ویروس کرونا به این کشور بست. حمید سیلاوی افزود: «بستن مرز تجاری و مسافری چذابه در پی مصوبه شورای استان میسان عراق صورت گرفته است. او با اشاره به اینکه صادرات کالاهای ایران به عراق و ورود گردشگران عراقی به کشورمان با بستن مرز چذابه متوقف شده است بیان کرد: «تجار و بازرگانان تا بازگشایی مرز تجاری چذابه صبوری به خرج دهند تا مذاکرات و رایزنی‌ برای از سرگیری صادرات کالا به عراق از این مرز به نتیجه برسد.» سیلاوی ابراز امیدواری کرد با بهبود شرایط، مرز چذابه در ۱۱۰کیلومتری شمال غرب اهواز، دوباره بر روی کالاهای ایران باز شود. بنابر اعلام گمرک، چذابه در ۱۱ ماه نخست امسال حدود ۴۰۰میلیون دلار کالا از این مرز به عراق صادر شده است. عراق همچنین مرزهای مهران و شلمچه را هم بسته است. کمیته ویژه مبارزه با ویروس کرونای عراق با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد: شهروندان عراق به دلیل شیوع ویروس کرونا در ایران از سفر به این کشور خودداری کنند. در این بیانیه همچنین آمده است: تبادل تجاری میان دو کشور ادامه دارد و صاحبان وسایل نقلیه (رانندگان) باید تحت معاینه پزشکی قرار بگیرند. درباره افغانستان هنوز بحث وجود دارد گمانه زنی‌ها حکایت از این دارد که این کشور به طور شفاهی خواستار قطع پروازها به ایران شده است. ظفر علیخانی دبیرکل اتاق مشترک ایران و افغانستان در مورد اخبار منتشر شده پیرامون لغو پروازهای ایرانی به افغانستان به دنبال شیوع ویروس کرونا گفته بود: با صحبت‌هایی که با رایزن بازرگانی ایران در افغانستان داشتیم این خبر صحت ندارد و تمام پروازها برقرار است.
> خسارت لغو پرواز‌ها از جیب ایرلاین ها
در همین حال دیروز دبیر انجمن شرکت‌های هواپیمایی با تایید خبرها گفت:«تنها دو کشور همسایه خواهان توقف یا محدود شدن پروازهای ایران به عراق و کویت شده‌اند که اعلامیه صادره، محدودیت زمانی خواهد داشت.» مقصود اسعدی سامانی درباره توقف برخی پروازها به دو کشور همسایه غربی و جنوب غربی اظهار کرد: تنها عراق و کویت خواهان توقف پروازها از ایران به این دو کشور شده‌اند. او با تاکید بر اینکه مدت زمان نوتام (NTAM)های
صادره از سوی سازمان‌های هواپیمایی این دو کشور مبنی بر محدودیت برای ورود هوایی اتباع ایرانی به این کشورها محدود است، گفت: ما برنامه پروازی به این کشورها داشتیم و علاقه‌مند به توسعه پروازها بودیم ولی آنها این نوتام را صادر کرده‌اند. دبیر انجمن شرکت‌های هواپیمایی با تاکید بر اینکه بلیت پرواز به این کشورها به فروش رسیده و شرکت‌های هواپیمایی هم برای برقراری پروازهای خود برنامه‌ریزی کرده‌اند، افزود: سازمان هواپیمایی کشوری عراق اعلام کرده امکان پرواز از ایران به این کشور وجود دارد ولی نمی‌تواند اتباع ایران را به عراق ببرد و صرفا می‌بایست حامل اتباع عراقی یا مقامات سیاسی و دیپلمات‌ها و خانواده‌هایشان باشد. او بیان کرد: «عراق درخواست کتبی خود را به سازمان هواپیمایی کشوری ارسال کرده است. اما دیگر کشورهای منطقه چنین درخواست‌هایی نداشته و پروازهای آذربایجان، ترکیه، عمان، امارات، پاکستان و قطر به ایران انجام می‌شود. دبیر انجمن شرکت‌های هواپیمایی ادامه داد:«این نوتام از روز دوم اسفند اجرا و پروازها به عراق متوقف شده است؛ چون عراقی‌ها به مسافران ایرانی ویزا نمی‌دهند؛ صدور ویزای فرودگاهی هم در نجف به ایرانی‌ها متوقف شده است. او با بیان اینکه تعداد پروازهای ایران و عراق در هفته قابل توجه است، گفت: سه شرکت ماهان، ایران‌ایر و آتا در هفته تعدادی پرواز بین ایران و عراق انجام می‌دهند که لغو این پروازها خسارت قابل توجهی به این ایرلاین‌ها وارد خواهد کرد.» دبیر انجمن شرکت‌های اهوایی ادامه داد:«همچنین کشور افغانستان هم به صورت شفاهی درباره لغو پروازهای ایران و این کشور حرف زده است اما هنوز به صورت رسمی و کتبی چیزی را به ما اعلام نکرده‌اند. اسعدی سامانی تاکید کرد: تا زمانی که وزارت بهداشت وضعیت را کنترل و به حالت عادی برگرداند، این شرایط پروازی بین ایران و کشورها ادامه خواهد داشت.»
علاوه بر این روح الله غلامی مدیرکل گمرک ایلام در نامه‌ای به مدیرکل دفتر صادرات گمرک از بسته شدن مرز مهران برای صادرات به عراق خبر داد. در این نامه مورخ ۳۰ بهمن ماه ۹۸ آمده است‌:«احتراما با عنایت به مشکلات حادث شده در گمرک عراق و عدم ورود کامیون خالی عراقی جهت بارگیری محموله‌های صادراتی به محوطه تجاری و همچنین معطلی بیش از ۱۰۰۰ کامیون در پارکینگ، خواهشمند است دستور فرمایید تا اطلاع ثانوی از ارسال کالا به مقصد این گمرک خودداری نمایند. بدیهی است به محض رفع مشکل در اسرع وقت اطلاع‌رسانی لازم صورت خواهد گرفت.»
> کمپین ترکیه‌ای‌ها برای بستن مرز ایران!
در همین حال ترکیه دیگر شریک بزرگ اقتصادی ایران است که البته میزان گردشگران ایرانی رتبه دوم را در این کشور دارد و همین برای ترک‌ها نگرانی ایجاد کرده است. شهروندان ترکیه‌ای که هنوز در کشورشان موردی از ابتلا به ویروس کرونا جدید گزارش نشده، از ورود این ویروس از طریق گردشگران ایرانی به کشورشان، ابراز نگرانی می‌کنند. آنها یک هشتگ "مرز با ایران را ببندید" - ira- sınırları kapatılsı- را راه انداخته‌اند و از مقامات کشورشان درخواست کردند که به طور موقت مرزهای زمینی و هوایی با ایران را ببندند. این شهروندان می‌گویند دولت عراق که روابط بسیار نزدیکی با ایران دارد پس از اعلام شیوع ویروس کرونا در ایران، مرزهای خود را بسته است و ترکیه نیز باید چنین کند و این مسئله اقدامی احتیاطی و الزامی بهداشتی برای جلوگیری از شیوع بیشتر ویروس بوده و تعارف‌بردار نیست. همچنین خبری مبنی بر جلوگیری از ورود یک گردشگر ایرانی به مرز ترکیه به دلیل مشکوک بودن به ابتلا به کرونا، در رسانه‌های ترکیه منتشر شد. آنها می‌گویند همه‌ساله در تعطیلات نوروز، موجی از گردشگران ایرانی از طریق مرزهای زمینی و هوایی وارد ترکیه می‌شوند و این مسئله می‌تواند منجر به ورود ویروس کرونا به کشورشان شود. با این حال وزیر بهداشت ترکیه به برخی نگرانی‌های مطرح شده در شبکه‌های اجتماعی ترکیه از جمله بستن موقت مرزها پاسخی نداد و تنها به این نکته اکتفا کرد که از این پس تمامی کسانی که از ایران وارد ترکیه می‌شوند قبل از کنترل پاسپورت، تحت کنترل‌های پزشکی قرار خواهند گرفت. در همین حال با توجه به شایعاتی درباره بسته شدن مرز ترکیه مدیرکل گمرک بازرگان با اشاره به برخی شایعه‌های بی‌اساس گفت: مرز جمهوری اسلامی ایران با کشور ترکیه در این نقطه باز است و هیچ‌گونه مشکلی در تردد مسافری یا کامیونی وجود ندارد. صادق نامدار دیروز اظهار داشت:«کارکنان شبکه بهداشت و درمان ماکو به صورت شبانه‌روزی نسبت به کنترل مسافران اقدام می‌کنند و همین کنترل‌های بهداشتی در سوی دیگر مرز نیز وجود دارد.» او با تاکید بر اینکه تدابیر ویژه پیشگیری از شیوع کرونا در گذرگاه مرزی گوربولاغ اتخاذ شده، افزود:«متقاضیان ورود به ترکیه از مرز ایران توسط یک دکتر و سه پرستار معاینه می‌شوند.» نامدار ادامه داد:«این کنترل‌های بهداشتی مورد توافق ایران و ترکیه قرار گرفته است و تردد مسافر و کامیون در سایه این کنترل‌ها بدون محدودیت ادامه خواهد یافت.»
این نوع واکنش از همسایگان ایران اما به نظر می‌رسد چندان مطابق با سطح تهدید نیست. از سوی دیگر در کشورهایی نظیر عراق یا افغانستان پایش اطلاعاتی دقیق درباره اینکه خودشان چقدر درگیر این ویروس شده‌اند وجود ندارد و چه بسا نه کمتر از ایران که حتی بیشتر نیز مبتلا به این ویروس در این کشورها یافت شود. علاوه بر این بر فرض اینکه هنوز این ویروس در این کشورها وجود ندارد اما باز هم سطح برخورد چندان از سوی همسایگانی که در هر موضوعی ایران در صف اول کمک به آنها است چندان قابل قبول نبود. سوالی که باقی است اینکه اگر ماجرا برعکس بود نوع واکنش مسئولین ما نسبت به کشورهای همسایه چگونه بود؟ برای پاسخ به این سوال شاید کافی باشد مرور کنیم وقتی بسیاری از کشورهای جهان به سرعت پروازهای خود به چین را متوقف کردند واکنش ایران چه بود!