در نیمه شب «جم» چه گذشت؟

آفتا ب یزد- گروه فرهنگی: از آن نوروزِ 95 که استادِ آواز ایرانی با چهره آرام و خندان از آن مهمانِ ناخوانده گفت سه سال و اندی می‌گذرد. از آن روز که تا کنون
دوست‌دارانِ محمدرضا شجریان روزهای پرالتهابی گذرانده‌اند؛
خبرها می‌آمد و می‌رفت. گاهی خبر از سلامتیِ کسی که خسروی آوازش می‌دانند و گاهی شایعاتی که در فضای مجازی پخش می‌شد و دلِ دوستدارانش را بیش از پیش به درد می‌آورد. پرالتهاب‌ترین هنگام در چنین شرایطی اما جمعه شب بود؛ از همان ساعاتی که خبر از بستری شدنِ مجدد او در بیمارستان (در فاصله‌ای کمتر از دو هفته) آمد تا انتشار شایعه درگذشتِ ایشان توسط یکی از سایت‌ها. در فاصله‌ای کوتاه از ارسال خبر که البته آن سایت را به عذرخواهی واداشت همایون شجریان در صفحه‌ رسمی‌اش در اینستاگرام این موضوع را تکذیب کرد؛ اما دامنه خبر به اندازه‌ای گسترده شد که این مسئله نیز نتوانست مردم را از نگرانی درآورد و عده‌ زیادی از آنان مقابلِ بیمارستانِ جم (که استادِ آواز در آنجا بستری است) جمع شدند. این گزارش روایتی است از آنچه در شامگاه جمعه در مقابل بیمارستان جم رخ داد، روایتی از نگرانی ها، دلهره‌ها و تشویش ها، بیم‌ها و امیدها، دعاها و نیایش‌ها برای سلامتی مردی که نامی ماندگار در تاریخ هنر این سرزمین پهناور دارد.
>ساعت ۱۹:۳۰


داود گنجه‌ای، نوازنده سرشناس کمانچه و عضو شورای عالی خانه موسیقی، روز جمعه ۲ اسفند، به همراه جمعی دیگر از اعضای هیئت مدیره خانه موسیقی، برای پیگیری وضعیت سلامتی محمدرضا شجریان به بیمارستان رفتند. گنجه‌ای درباره وضعیت سلامتی شجریان گفت: «من صبح و عصر به بیمارستان جم رفتم. استاد شجریان در‌ای سی یو هستند. صبح، مشکل تنگی نفس داشتند. اما عصر، حال عمومی ایشان رو به بهبود گذاشت.» گنجه‌ای درباره وضعیت جسمانی محمدرضا شجریان توضیح داد: «در این ساعت که من با شما صحبت می‌کنم (۱۹:۳۰) حال استاد شجریان بحرانی نیست.»
> ساعت 23
اخبارِ ناخوشایند از صبح مخابره می‌شود. تلفن‌‌هاست که به صدا درمی‌آید. استورهای و پست‌هاست که دست به دست می‌شود. عده‌ای خواستارِ دعا برای سلامنی استادِ آواز هستند و عده‌ دیگری مدام به شایعات دامن می‌زنند. همه چیز در هاله‌ای از بیم و امید است که یکی از سایت‌های خبری، اعلام می‌کند که استادِ آواز ایران از دنیا رفته‌اند و متعاقبِ آن سایت‌های دیگر و صفحات خصوصی مدام این خبر را بازنشر می‌دهند. همه سوگوارند که نقش او در هنر ایران فراتر از یک آوازخوان است؛ محمدرضا شجریان یکی از معدود چهره‌های هنری است که توانسته در همان زمان زنده بودنش هم به تاریخ راه یابد و نه تنها قله آواز ایران شود که شمایلش فراتر از هنرش شود. خبر در همان دقایقِ اولیه اما تکذیب می‌شود که نام روابط عمومی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و همچنین دکترهای معالجِ استاد نیز میان‌شان دیده می‌شود.
> ساعت 23:15
جمعیت اندک اندک مقابلِ بیمارستان در حال ازدیاد است. مسئولانِ بیمارستان جلوی دربِ اصلی را گرفته‌اند تا مانع از حضورِ مردم در داخلِ‌ بیمارستان شوند. ماشین راهنمایی و رانندگی سعی می‌کند مسیر رفت و آمد ماشین‌ها را هدایت کند. اینجا زن و مرد و کودک و جوان و پیر همه هستند. بسیاری گریان و همگی مضطرب.
> ساعت 23:30
در چنین لحظاتی است که همایون شجریان در اینستاگرامش می‌نویسد: «عزیزان خواهشمندم به شایعات توجه نفرمایید و به آنها دامن نزنید. پدر به خاطر مشکلاتِ ریوی که ناشی از بیماری قبلیشون هست و در دو هفته اخیر کمی ادامه دار شده است تحت مراقبت و رسیدگی‌های ویژه هستند و وضعیت‌شان از دیروز بهتر است. خواهشمندم خبر صحیح را فقط و فقط از طریق صفحه‌ اینجانب دنبال کنید.»
«همایون» در پستش روی کلمه‌ی «فقط» چندین بار تاکید می‌کند و برای آسودگی خیالِ مردمانِ نگران ساعت و تاریخ دقیق می‌زند: «دوم اسفند 98، ساعت 23:27»
عده‌ای پست را به یکدیگر نشان می‌دهند؛ اما جمعیت متفرق نمی‌شود. مردم در تلاش هستند برای رفت‌وآمد آمبولانس‌ها اختلالی ایجاد نکنند؛ اما خواه‌ناخواه مانعی برای این اتفاق هستند. مسئولان بیمارستان از مردم می‌خواهند تا متفرق شوند و جمعیت از آنان می‌خواهد تا از وضعیتِ سلامتی استاد خبری بدهند. تعدادی از آنان درخواست دارند تا از حضورِ استاد در بیمارستان فیلمی تهیه شود تا حاضر شوند آنجا را ترک کنند.
در همین ساعات است که دکتر مهرداد بهلولی، پزشک معالج شجریان، در حالیکه در بخش آی سی یو و بر بالین محمدرضا شجریان حاضر بود، گفت: «اگر چه حال استاد آواز ایران خوب و مساعد نیست، اما در حال حاضر (ساعت ۲۳:۳۰) من بالای سر ایشان در آی سی یو هستم و وضعیت ایشان را تحت نظر داریم.» او ادامه داد: «من نمی‌دانم چه کسانی و با چه نیتی خبر کذب درگذشت استاد را منتشر می‌کنند و باعث جریحه‌دار شدن افکار عمومی و خانواده شجریان می‌شوند. الان، جلوی بیمارستان جم، جمعیت زیادی جمع شده‌اند و به شدت ناراحت و نگران هستند، در حالی که تا این لحظه، حال استاد شجریان تغییری نکرده است.»
>ساعت 15 دقیقه‌ بامداد
ساعت از نیمه شب گذشته است که دکتر حیدری اقدم (دکتر قلبِ استاد آوازخوان و از اعضای هیئت مدیره‌ بیمارستان) به همراه دکتر بهلولی عضو تیم پزشکی میان جمعیت حاضر می‌شوند و می‌گویند: «ما جزو کادر درمانی ایشان هستیم. (صحبت‌های پزشکان به خاطر همهمه‌های مردم با اختلال مواجه می‌شود، آنان می‌خواهند حقیقت گفته شود) پزشکان اما ادامه می‌دهند: «ساعت هم‌اکنون دوازده و ربع است و شرایط ایشان از صبح تغییری نکرده است.» کسی می‌پرسد: «ایشان با دستگاه به حیاتش ادامه می‌دهد؟» که دکتر بهلولی توضیح می‌دهد: «من اطلاعات شخصی ایشان را نمی‌توانم به شما بدهم.» مردم مدام تاکید دارند که او بیماری معمولی نیست و پزشکان با بیان این مطلب که اگر مردم آرام باشند، بهتر می‌توانند به کارشان رسیدگی کنند، توضیح می‌دهند: «همان‌طور که می‌دانید چند سالی است که در بستر بیماری هستند. در این مدت هم چندین بار در این بیمارستان بستری شدند و با بهبود شرایطشان مرخص شده‌اند. دفعه‌ آخر پنج‌شنبه ایشان دوباره به بیمارستان آمدند و چون به نسبت دفعات قبل شرایط تنفسی‌شان بدتر بود و ترشحات ریه‌شان بیشتر شده بود؛ ما مجبور شدیم تا ایشان را به آی.سی.یو منتقل کنیم و ایشان هم‌اکنون شرایطشان در آی.سی‌.یو در تحت نظر هستند. فشار و ضربان مناسب است تنفس برای خودشان است؛ اما دستگاه به تنفس ایشان کمک می‌کند. ضمن اینکه برای اینکه بتوانند دستگاه را تحمل کنند، مجبور شدیم تا به ایشان داروی آرام بخش بزنیم.»
پزشکان توضیح می‌دهند که سطحِ هوشیاری خسروی آواز ایران، بالای 90 درصد و فشارشان 130 روی 80 است. این شرایط فعلی است.»
> ساعت 30 دقیقه بامداد
مردم همچنان آرام نیستند و خواستار حضور یکی از اعضای خانواده‌ی استاد شجریان هستند.
> ساعت 49 دقیقه‌ بامداد
افسانه شجریان که به عنوان همراه استاد در بیمارستان است، میان مردم می‌آید و ضمنِ دادنِ خبر سلامتی استاد به این نکته اشاره کرد که پزشکان هر چه می‌گویند درست است. او توضیح می‌دهد که همایون به بیمارستان و میانِ مردم خواهد آمد.
> ساعت 55 دقیقه بامداد
علی جهاندار (آوازخوان و شاگرد محمدرضا شجریان) به بیمارستان می‌آید. بسیاری از مردم او را می‌شناسند و مدام خواستار توضیح از وضعیتِ سلامتی استاد هستند. علی جهاندار که بغضِ بسیار دارد، به مردم توضیح می‌دهد که چیزِ بیشتری نمی‌داند و می‌خواهد تا برای سلامتی او دعا کنند.
>ساعت 1:15 بامداد
آثار استاد شجریان علی‌رغمِ توصیه‌ مسولان بیمارستان پخش می‌شود. همه منتظر آمدنِ همایون شجریان هستند.
>ساعت 1:30 بامداد
همایون می‌آید. جمعیت ساکت می‌شود و آوازخوانِ برجسته که به نظر می‌رسد روزهای سختی می‌گذراند، توضیح می‌دهد: «از سه چهار سال قبل پدر در آمریکا مجبور به رادیوتراپی شدند و این مسئله برای ایشان عوارض سوء داشت که شرح آن مفصل است و بعداً در رسانه‌ها اعلام خواهم کرد. من در آن زمان با مشکلات زیاد ویزای آمریکا گرفتم و وقتی به آن کشور رسیدم دکترها ایشان را جواب کرده بودند و می‌گفتند پدر یک هفته دیگر بیشتر زنده نخواهند ماند. (ایشان یک هفته بود که هیچ آب و غذایی نخورده بود).»
به گزارش موسیقی ما، همایون در این میان تاکید کرد: «این جزئیات را برای شما توضیح می‌دهم چون شما را از خانواده خودمان می‌دانم.» و ادامه داد: «به دلیل همان مسائل رادیوتراپی و تومورهای سر، مغز دچار تورم می‌شد و پزشکان مجبور بودند کورتون تزریق کنند. مراحل درمان بسیار پیچیده‌ بود. بنده اصرار کردم در صورتی که ایشان در عذاب و درد نباشد، حتی اگر یک روز هم بیشتر بتوانند به حیات‌شان ادامه دهند، این کار را انجام دهند؛ به همین خاطر در معده پدر «پیگ» کار گذاشتند و از آن طریق غذا را وارد بدن می‌کردند. همین باعث شد که ایشان دوباره احیا شود؛ مقدمات را فراهم کردیم و با وجود مشکلات و شرایط جسمانی، ایشان را به ایران آوردیم. از آن روز سه سال است که سایه ایشان بر سر ما است.»
همایون‌ در ادامه‌ توضیحاتش آورد: «شایعات زیادی در این بین رقم می‌خورد که صحت نداشت. گاهی مجبور بودیم به خاطر پیگ به بیمارستان بیاییم و ایشان تحت نظارت باشند. در مراحلی هم پدر همکاری کردند و فیزیوتراپی شدند و در این میان هوشیاری‌شان بسیار عالی بود؛ یعنی اگرچه از لحاظ جسمانی و حرکتی مشکل داشتند، اما از نظر ذهنی کاملاً در شرایط خوبی بودند. فقط چون از شرایطشان ناراضی بودند افسردگی سراغشان آمده بود.»
فرزند خسروی آواز ایران ادامه داد: «در چند روز گذشته در ریه‌ ایشان عفونتی شکل گرفته بود که دو هفته پیش حل شد و ایشان را به خانه بازگرداندیم. چند روز در خانه بودند و دوباره این مشکل پیش آمد و تجمع خلط در ریه سبب شد تا به بیمارستان بیاییم. هم‌اکنون حالِ ایشان از دو شب قبل بهتر است و امیدوار هستیم که از این مرحله هم عبور کنیم.»
شبانه‌روز مراقب استاد هستیم
در همین راستا هیئت مدیره‌ بیمارستان جم در بیانیه‌ای توضیحاتی درباره‌ شرایط استاد محمدرضا شجریان که در این بیمارستان بستری است، ارائه داد. در متن این بیانیه آمده است: «هم میهنان گرامی، با توجه به اخبارغیر مستند فراوان درشبکه‌های مجازی دررابطه با سلامت استاد آواز ایران زمین، جناب آقای محمدرضا شجریان به اطلاع می‌رساند که ‌در روزهای اخیر اختلالات ریوی ایشان که ناشی از بیماری قبلی ایشان می‌باشد ادامه‌دار گشته و در تاریخ 1/12/٩٨
در بخش مراقبت‌های ویژه بیمارستان جم بستری شده‌اند‌،‌ پزشکان متخصص مربوطه در تمام ساعات شبانه روز بر بالین ایشان حاضرند و برای بهبود ایشان از تمام امکانات و تجهیزات‌ای سی یو استفاده می‌کنند. ‌شرایط عمومی ایشان درحال حاضر تحت کنترل بوده ولی هنوز به مراقبت ویژه نیازدارند.‌لطفا اخبار رسمی را ازطریق بیانیه‌های رسمی بیمارستان پیگیری نمایید.
> همخوانی مرغ سحر در کنار استاد شجریان
از حاشیه‌های حضور علاقمندان خسرو آواز ایران در مقابل بیمارستان جم این بود که طرفداران استاد محمدرضا شجریان مقابل بیمارستان جم که ایشان در آن بستری هستند تجمع کردند و تصنیف مرغ سحر را همخوانی کردند.
> آخرین وضعیت شجریان
دکتر مهرداد بهلولی از پزشکان معالج محمدرضا شجریان و عضو هیئت مدیره بیمارستان «جم»، درباره وضعیت فعلی و روند درمان او توضیحاتی ارائه داده است. به گزارش ایلنا،‌ مهرداد بهلولی در ابتدای صحبت‌هایش با اشاره به اینکه شرایط آقای شجریان نسبت به چند روز گذشته تغییر زیادی نکرده، گفت: «علائم حیاتی ایشان ثابت‌تر شده است. ایشان تاحدودی هوشیاری‌شان بیشتر شده و چشمانشان را بازکرده‌اند. خوشبختانه روند مثبت است و نسبت به روز اول بستری، مقداری بهبودی واضح در علائم حیاتی و شرایط ایشان ایجاد شده است.» بهلولی درباره مدت زمان بیماری استاد شجریان و دلیل وخامت حالش طی ماه‌ها و روزهای اخیر نیز گفت: «آقای شجریان مدت‌هاست به بیماری سرطان مبتلا هستند و از سال‌های قبل با این بیماری دست و پنجه نرم می‌کنند و با بیماری‌شان مبارزه کرده‌اند. ایشان آخرین بار حدود چهار سال قبل در خارج از کشور«رادیوتراپی» شده‌اند که این بیماری فعلی عوارض همان رادیوتراپی آن زمان است که مشکلاتی را برای ایشان ایجاده کرده است. آقای شجریان از مدتی قبل تحت نظر همکاران ما و تیم پزشکی بیمارستان «جم» قرار گرفته‌اند و چندین‌بار بستری شده‌اند که شرایط ایشان در آخرین بستری نامناسب‌تر از پیش بود اما خوشبختانه طی دو روز گذشته روند ما مثبت بوده است.»