مقصر FATF است یا کرونا؟

آفتاب یزد – گروه اقتصادی: قیمتها در بازارهای مالی ایران تنها دو روز پس از قرار گرفتن نام ایران در لیست سیاه FATF شاهد رشد هیجانی است. افزایش قیمت نرخ ارز و طلا و شاخص بورس از تاثیرات این امر است. برخی فعالان اقتصادی معتقدند این تاثیرات کوتاه مدت و به خاطر فضای هیجانی بازار است. برخی نیز معتقدند به دلیل کسری تراز ارزی کشور و مشکلاتی که با کشور چین به دلیل بحث کرونا دیده می‌شود، بازارهای مالی ایران تحت تاثیر قرار گرفته است.
براساس تصمیم گروه ویژه اقدام مالی در نشست فوریه به ریاست دوره‌ای چین، اقدامات مقابله‌ای علیه ایران پس از حدود سه سال و نیم فعال شد. ورود ایران به لیست سیاه، به این معناست که کشورها در تبادلات مالی و بانکی با ایران باید حساسیت بیشتری به خرج دهند. اگر چه برخی فعالان اقتصادی معتقدند این تاثیرات ناشی از جو روانی است چه آن که ایران سالها تحت تاثیر تحریم‌های شدید عملا با بانکهای جهانی مبادله‌ای نداشته است. بازارهای مالی کشور چند روز است تحت تاثیر پیوستن یا نپیوستن در لیست سیاه FATF قرار گرفته و شاهد رشد بوده است. بازار ارز یکی از این بازارهاست.
> 14 هزار و 530 تومان نرخ دلار
دلار در صرافی‌های بانکی، روز گذشته با رشد ۳۳۰تومانی قیمت به قیمت ۱۴ هزار و ۵۳۰ تومان فروخته شد. قیمت‌ها در بازار آزاد نیز 15 هزار و 100 تومان است.


قیمت خرید هر یورو نیز ۱۵ هزار و ۴۸۰ تومان و نرخ فروش آن ۱۵ هزار و ۵۸۰ تومان شد. همچنین در سامانه نیما در روز معاملاتی گذشته هر حواله یورو ۱۴ هزار و ۱۰۲ تومان فروخته شد، حواله دلار نیز ۱۲ هزار و ۹۶۴ تومان
به فروش رسید.
نرخ دلار در روزهای اخیر با جوسازی سفته بازان، به دلیل نزدیک شدن به نشست FATF و نگرانی از قرار گرفتن نام ایران درلیست سیاه این نهاد مالی، رو به افزایش گذاشته بود که روز گذشته به دلیل قطعی شدن این موضوع، افزایش قیمت‌ها روند پرشتاب‌تری گرفت.
> 5 میلیون و 830 هزار تومان قیمت سکه
قیمت طلا‌ی ۱۸ عیار روز گذشته با قیمت ۵۸۶هزار و ۱۲۸تومان معامله می‌شود. قیمت هر قطعه سکه بهار آزادی طرح قدیم دیروز در بازار با قیمت ۵میلیون و 830هزار تومان معامله شد.
هر قطعه سکه امامی روز گذشته به ۵میلیون و ۷۶۰هزار تومان رسید و هر قطعه نیم سکه، ۲میلیون و ۹۵۰ هزار تومان به فروش رسید.
ربع سکه نیز یک میلیون و ۷۸۰هزار تومان در بازار عرضه شد همچنین سکه گرمی، به قیمت ۹۶۰هزار تومان رسید.
> رکوردشکنی جدید بورس تهران
شاخص کل بورس اوراق بهادار تهران در پایان معاملات نیز روز گذشته شنبه با افزایش 3111 واحد رکورد بی‌نظیری از خود به جای گذاشت و به رقم 481 هزار و 867 واحد رسید.
شاخص کل با معیار هم‌وزن با افزایش 1566 واحد به رقم 157 هزار و 251 واحد رسید. ارزش روز بازار به بیش از 1753 تریلیون تومان رسید.
دیروز معامله‌گران بورس بیش از 7.1 میلیارد سهام حق‌تقدم و اوراق مالی در قالب 745 هزار نوبت معامله و به ارزش 4289 میلیارد تومان داد و ستد کردند.
> هشدار سازمان بورس
در خصوص اقدام ضدایرانی FATA
این در حالی است که سازمان بورس و اوراق بهادار پس از انتشار خبر مربوط به اقدام ضدایرانی گروه ویژه اقدام مالی به سهامداران هشدار داد تا به شایعات فضای مجازی توجه نکنند.
به گزارش پایگاه خبری بازار سرمایه ایران، در پی انتشار خبر مربوط به اقدام ضدایرانی گروه ویژه اقدام مالی و قرار دادن ایران در لیست سیاه FATF، سازمان بورس و اوراق بهادار طی پیامکی به سهامداران و فعالان بازار سرمایه از آنها خواست تا به شایعات مطرح شده در فضای مجازی
توجه نکنند.
این گزارش می‌افزاید: پس از آنکه نهاد گروه ویژه اقدام مالی اعلام کرد ایران را در لیست سیاه این نهاد قرار داده، برخی کانال‌های تلگرامی اطلاع‌رسانی بازار سرمایه، از احتمال افت معاملات بازار سرمایه در هفته پیش‌رو سخن به میان آوردند؛ این در حالی است که به باور کارشناسان این اتفاق در عمل تاثیری در وضعیت کنونی اقتصاد کشور و در پی آن در معاملات بازار سهام نخواهد داشت.
> دیگر در بازی بانکداری جهانی نیستیم
اما وضعیت ایران پس از قرار گرفتن در لیست سیاه FATF چه خواهد شد؟ رئیس اتاق بازرگانی ایران و چین با بیان این‌که ورود ایران به لیست سیاه FATF وضعیت را بدتر نمی‌کند، گفت: پذیرفتن قواعد FATF شرط لازم برای اقتصاد ما است، اما شرط کافی نیست و باید شروط دیگری نیز وجود داشته باشد تا از شرایط کنونی خارج شویم.
مجیدرضا حریری، رئیس اتاق بازرگانی ایران و چین در گفت‌وگو با خبرآنلاین، در تشریح این موضوع عنوان کرد:
این‌که بگوییم با قبول نکردن FATF وضعیت بدتر می‌شود، من خیلی معتقد نیستم که الان وضعیت بدتر می‌شود.
رئیس اتاق بازرگانی ایران و چین در پاسخ به این پرسش که با توجه به شرایطی که ایران در حوزه اف‌ای‌تی‌اف دارد و مسایل سیاسی کشور، آیا روابط ایران و چین دستخوش تغییر شده است یا خیر؟ اظهار داشت: به دلیل FATF خیر. از وقتی که تحریم آمریکا شدت پیدا کرده، چین تنها کشوری بوده که رئیس‌جمهور، وزیر امور خارجه، سخنگوی دولت و وزارت بازرگانی این کشور به طور رسمی بیش از یک‌بار اعلام کردند که ما تحریم‌های آمریکا را در قبال ایران قبول نداریم.
حریری افزود: اخیرا نیز که سفیر چین مصاحبه مطبوعاتی داشت، اعلام کرد که ما تحریم آمریکا را قبول نداریم. اما آیا تحریم‌های آمریکا واقعا تاثیری در روابط ایران با چین ندارد؟ باید بگویم اثرگذار است. دولت چین تحریم‌های آمریکا در مقابل ایران را قبول ندارد، اما شرکت‌های چینی چاره‌ای جز پذیرش تحریم‌ها ندارند. یعنی کمپانی چینی می‌تواند مشتری خوب آمریکایی، شریک آمریکایی و بازار آمریکا را داشته باشد و یا سهامشان در بورس‌های آمریکا عرضه شود و به همین دلیل ترجیح دهند تحریم‌ها را رعایت کنند.
وی عنوان کرد: تحریم در ارتباطات داخلی ما اثر دارد؛ یعنی نرخ تورم، نرخ رشد اقتصادی و شاخص‌های اقتصادی تاثیر می‌گیرند، اما کمترین تاثیر را در دنیا با چینی‌ها دارد که این خیلی
مهم است.
رئیس اتاق بازرگانی ایران و چین تصریح کرد: اما در رابطه با FATF باید بگویم اثری ندارد. FATF یک موضوع اقتصادی است، اما در کشور ما سیاسی شده است. ما با عینک اقتصاد که به اف‌ای‌تی‌اف نگاه می‌کنیم، می‌بینیم هیچ کسی که دید اقتصادی دارد، هیچ‌کسی که خود را کارشناس اقتصادی معرفی کرده یا جامعه به عنوان کارشناس اقتصادی قبولش کرده یا هیچ عقل سلیمی نمی‌گوید که ما به FATF
نباید بپیوندیم.
حریری متذکر شد: همه کارشناسان اقتصادی می‌گویند که باید به FATF بپیوندیم. اما همه این صداها نشنیده گرفته شده و صدای سیاسی برنده بوده است. کار من سیاست نیست و سیاست هم بلد نیستم، اما بخش سیاسی به حدی جدی مخالفت کرده و توانستند موافق شوند که این سوال مطرح می‌شود چطور سیاستمداران توانستند همه نظرات کارشناسی را نادیده بگیرند. این‌جا من هم در شک هستم که نکند یک دلیل غیراقتصادی قوی‌تری واقعا وجود دارد. اقتصادیون در فضاهای رسانه‌ای راجع به اف‌ای‌تی‌اف صحبت کردند، ای‌کاش سیاسیون هم همین کار را می‌کردند تا جامعه متوجه شود؛ زیرا از این پس در بازی بانکداری نخواهیم بود.
رئیس اتاق بازرگانی ایران و چین در ادامه گفت: در این میان، این‌که بگوییم قبول کردن قوانینی که گروه ناظر مالی اعلام می‌کند، همه مشکلات اقتصادی را حل می‌کند، باید بگویم خیر. یا این‌که بگوییم با قبول نکردن FATF وضعیت بدتر می‌شود، من خیلی معتقد نیستم که الان وضعیت بدتر می‌شود.
حریری در پاسخ به این پرسش که چرا ورود ایران به لیست سیاه روی بازارها و به خصوص بازار ارز اثرگذار نیست؟ افزود: این برای این است که یک موضوع کاملا تخصصی تبدیل به یک موضوع رسانه‌ای شده است. FATF که ما را در بلک‌لیست بگذارد، هیچ بانکی با بانک‌های ما کار نخواهد کرد. این سوال مطرح است که مگر الان بانک‌های خارجی با بانک‌های ما کار می‌کنند؟ مگر وقتی که برجام امضا شد و تمام تحریم‌های آمریکایی و اروپایی و سازمان ملل برداشته شد، ما توانستیم با بانک‌های دنیا کار کنیم؟ چرا نتوانستیم؟ آن‌جا اف‌ای‌تی‌اف نقش داشت.
وی عنوان کرد: به عبارتی، پذیرش قوانین FATFشرط لازم است، اما شرط کافی نیست. یعنی اگر شما شرط لازم را داشته باشید، معلوم نیست بتوانید همین الان از آن بهره کافی ببرید. بنابراین در روابط کلی پولی و مالی ما با دنیا الان
تاثیر ندارد.
رئیس اتاق بازرگانی ایران و چین خاطرنشان کرد: اگر تحریم‌ها برداشته شود، FATF اثر دارد. زمانی که تحریم‌ها برداشته شده بود، ما باید آن زمان موضوع را حل می‌کردیم، یعنی می‌توانستیم از زمان و فرصت برجام استفاده کنیم. بر این اساس، پذیرفتن قواعد FATF شرط لازم برای اقتصاد ما است، اما شرط کافی نیست و باید شروط دیگری نیز وجود داشته باشد تا از شرایط کنونی
خارج شویم.
> لیست سیاه FATF بی‌تاثیر
بر متغیر‌های اقتصادی با وجود تحریم‌ها
وحید شهری شقاقی، کارشناس اقتصادی نیز خروج ایران از لیست سیاه FATF زمانی می‌تواند اثر بخش باشد که آمریکا تحریمی علیه ایران و بانک‌های جهانی اعمال نکرده باشد اما در حال حاضر تاثیری بر بازار نخواهد داشت.
وی درباره ورود ایران به لیست سیاه FATF و تاثیر آن بر متغیر‌های اقتصادی اظهار کرد: زمانی که FATF ما را معلق نگه داشته بود تقریبا به خاطر تحریم‌های ثانویه آمریکا هیچ بانکی حتی بانک‌های چین وروسیه حاضر به همکاری با
ایران نبودند.
این کارشناس اقتصادی تاکید کرد: طبیعتا درحال حاضر نیز اتفاق جدیدی رخ نمی‌دهد و روند گذشته ادامه پیدا خواهد کرد.
شهری شقاقی بیان کرد: خروج ایران از لیست سیاه FATF زمانی می‌تواند اثر بخش باشد که آمریکا تحریمی علیه ایران و بانک‌های جهانی اعمال نکرده باشد و آن زمان است که بود و نبود ما در FATF می‌تواند تاثیرگذار باشد، اما درحال حاضر تاثیری بر بازار نخواهد داشت.
وی افزود: دو ماه گذشته که وضعیت ما معلق بود عملا هیچ بانکی به دلیل ترس از تحریم‌های آمریکا با ما حاضر به همکاری نمی‌شد لذا FATF در حال حاضر به درد اقتصاد ایران نمی‌خورد و هر زمانی که تحریم‌های آمریکا حذف شد و بانک‌های دنیا حاضر به تعاملات مالی با ما شدند در آن زمان FATF می‌تواند مهم تلقی شود و قابل بحث و بررسی باشد.
این کارشناس اقتصادی تاکید کرد: ورود ایران به لیست سیاه FATF در اقتصاد ایران نباید تاثیری داشته باشد به دلیل آنکه شواهد از چند ماه گذشته نشان می‌داد که در ایران دو کنوانسیون FATF مورد پذیرش قرار نگرفته و تشخیص مصلحت نظام و شورای نگهبان این دو کنوانسیون را مغایر با قانون اساسی و سیاست‌های کلی کشور قلمداد کردند و آن را نپذیرفتند لذا اثرات انتظاراتی آن به تدریج از اقتصاد ایران تخلیه شد.
شهری شقاقی درباره تغییرات نرخ ارز در مدت اخیر گفت: تغییرات بازار ارز ربطی به بحث FATF ندارد و اینکه فشار بر بازارساز ارز وارد است به دلیل کسری تراز ارزی کشور و مشکلاتی که با کشور چین به دلیل بحث کرونا دیده می‌شود، است.
> محدودیت‌های FATF
شامل شرکت‌های سهامی عام نمی‌شود
همچنین مدیرعامل بورس اوراق بهادار تهران گفت: معتقدم عدم تمدید فرصت الحاق ایران به FATF تاثیر قابل توجهی را در بورس نخواهد داشت چراکه سال‌هاست تحت این محدودیت‌های جهانی قرار داریم. فشار حداکثری در حوزه اقتصاد از قبل وجود داشته و راه‌هایی خواهیم یافت که آثار محدودیت‌ها را کم کند و هزینه این تحریم‌ها را کاهش دهد.
علی صحرایی درباره کاهش تعداد عرضه‌ها‌ی اولیه در بورس تهران اظهار داشت: مردم از ما نمی‌پذیرند که شرکتی با وجود ابهام اساسی و عدم شفافیت کامل در بورس عرضه شود و ما هم نمی‌خواهیم مردم با اطلاعات ناقص درباره خرید سهام تصمیم‌گیری کنند. اما در عین حال زمان بررسی درخواست شرکت‌ها برای پذیرش را سرعت داده‌ایم و در هفته دو جلسه در این باره برگزار می‌کنیم.
وی همچنین درباره آغاز فروش استقراضی در بازار بورس گفت: فروش استقراضی فردا چهارم اسفند ماه آغاز به کار می‌کند و فردا شاهد رونمایی آخرین ابزار کلاسیک بازار سرمایه تحت عنوان فروش تعهدی خواهیم بود که بازار را دو طرفه می‌کند و این ابزار دسترسی را به سرمایه‌گذاران حرفه‌ای می‌دهد که با کاهش قیمت‌ها سود کنند و سطح تحلیل‌ها هم افزایش می‌یابد.
مدیرعامل بورس اوراق بهادار تهران افزود: شروع به کار این ابزار در بازار بورس تهران با 5 نماد است. مردم نگران نباشند با آغاز به کار آن اگر شاخص هم وزن 1.5 درصد کاهش داشته باشد، فروش تعهدی متوقف می‌شود و این ابزار جلوی رشد قیمت‌ها را نخواهد گرفت.
وی ادامه داد: در جاهایی که یکسری افراد تشخیص می‌دهند سهامی به سقف قیمتی رسیده، این سهم را قرض می‌کنند و به وکالت از مالک آن سهم را می‌فروشند. البته طبق مقررات در یک دوره زمانی مشخص باید آن را بفروشند و به مالک اصلی پس بدهند.
صحرایی درباره ادعای برخی از کارشناسان مبنی بر رشد غیرواقعی قیمت سهام شرکت‌ها اظهار داشت: شاید بگویند به لحاظ بنیادی قیمت سهام به سقف رسیده که این دیدگاه یکسری افراد است و کسانی که این سهام را با همین قیمت‌ها خریداری ‌می‌کنند، پشتوانه تحلیل دارند. اما باید توجه داشت که این قیمت‌ها با حجم زیاد معامله می‌‌شوند و نه تعداد کم. باید توجه داشت که بازار محل حضور دیدگاه‌های مختلف است و البته 6 ماه است که این موضوعات را می‌‌شنویم و همواره این موضوع را مطرح می‌کنند.
وی گفت: مردم خودشان هوشمند هستند و تحلیل می‌کنند، هر چند که پشتوانه این تغییرات قیمتی رخدادهایی است که در اقتصاد واقعی در حال وقوع است. مردم هم به ویژگی‌های بورس توجه دارند و سایر بازارها را هم در نظر می‌‌گیرند. همچنین ورود به یکسری از بازارها ممنوعیت قانونی دارد، از سوی دیگر بازار مسکن هم پول‌های بزرگ می‌خواهد و نقدشوندگی بالای بورس را ندارد.
مدیرعامل بورس اوراق بهادار تهران تاکید کرد: 1800 ایستگاه معاملاتی در کشور داریم و افرادی که دانش و تخصص کافی دارند می‌توانند معاملات برخط داشته باشند و همچنین به صورت نسبی حداکثر شفافیت را نسبت به سایر بازارها دارد. بستر اطلاع‌رسانی در بورس در اختیار همگان قرار دارد و همین سامانه کدال است که شرکت‌ها ماهانه اطلاعات خود را در آن ثبت می‌کنند.
صحرایی با اشاره به تاثیر قرار گرفتن ایران در لیست سیاه FATF گفت: معتقدم عدم تمدید فرصت الحاق ایران به FATF تاثیر قابل توجهی را در بورس نخواهد داشت چراکه سال‌هاست تحت این محدودیت‌های جهانی قرار داریم. فشار حداکثری در حوزه اقتصاد از قبل وجود داشته و راه‌هایی خواهیم یافت که آثار محدودیت‌ها را کم کند و هزینه این تحریم‌ها را کاهش دهد.
وی تاکید کرد: همچنین بسیاری از شرکت‌ها صادر‌کننده هستند و چندین سال است که تحت این محدودیت‌ها فعال هستند. البته این محدودیت‌های FATF بیشتر شامل نهادها و شرکت‌های دولتی می‌شود و نه شرکت‌های سهامی عام.