اقدامات پیشگیرانه در زندان‌ها برای ممانعت از شیوع کرونا

رئیس قوه قضائیه طی بخشنامه‌ای به مراجع قضائی سراسر کشور، دستوراتی را برای پیشگیری از شیوع ویروس کرونا در زندان‌ها صادر کرد. در بخشنامه رئیس قوه قضائیه آمده است: «با رویکرد کاهش ورودی افراد به زندان‌ها از صدور قرارهای تأمین منجر به بازداشت جز در موارد ضروری اجتناب گردد. با رعایت ضوابط و مقررات قانونی در اتخاذ تصمیمات قضائی از تأسیسات ارفاقی مندرج در قانون آیین دادرسی کیفری و قانون مجازات اسلامی از قبیل اعمال مجازات‌های جایگزین حبس، تعویق اجرای مجازات، تعلیق تعقیب و تعلیق مجازات در حد امکان قانونی استفاده شود.» همچنین در بخشنامه جدید رئیس قوه قضائیه از قضات خواسته شده است تا «محکومانی که آرای محکومیت آنها قطعیت یافته و در حال حاضر با قرار تأمین آزاد هستند جز در موارد ضروری از معرفی آنها به زندان‌ها تا پایان فروردین ۹۹ خودداری شود.» بر اساس این گزارش، تمامی قضات دادسراها و دادگاه‌ها مسئول اجرا و دادستان‌ها و روسای کل دادگستری‌های سراسر کشور نیز موظف به نظارت بر حسن اجرای این بخشنامه شده‌اند. هر چند در بخشنامه جدید ابراهیم رئیسی اشاره‌ای به زندانیان امنیتی نشده است، اما روز چهارشنبه هفته گذشته، رئیس قوه قضائیه در بخشنامه دیگری گفته بود در راستای «ضرورت حفظ سلامت زندانیان در شرایط فعلی» برخی زندانیان محکوم به حبس و محکومان پرونده‌های مالی با اخذ «قرار وثیقه مناسب» می‌توانند آزاد شوند. بر اساس این بخشنامه، زندانیان محکوم به «اقدام علیه امنیت ملی که محکومیت آنها بیش از پنج سال باشد»، نمی‌توانند از مرخصی استفاد کنند؛ به این معنا زندانیان امنیتی که محکومیت‌شان کمتر از پنج ‌سال باشد امکان استفاده از مرخصی را خواهند داشت.
روز سه‌شنبه  هفته گذشته هم سخنگوی قوه قضائیه از دستور آیت‌الله رئیسی برای رسیدگی ویژه به وضع زندانیان برای پیشگیری و مقابله با ویروس کرونا خبر داده بود. با این حال، طی روزهای گذشته خبر آزادی و مرخصی برخی از زندانیانی که با جرایم مرتبط با امنیت به زندان افتاده بودند، به گوش رسید. خانواده ندا ناجی و مسعود کاظمی طی روزهای گذشته از آزادی آنها خبر دادند. همچنین جمعی از خانواده‌های زندانیان برای مرخصی زندانیان امنیتی به مسئولان قضائی نامه نوشتند. آنها در این نامه با اشاره به وضع زندان‌های کشور و  میزان برخورداری زندان‌ها از امکانات بهداشتی و درمانی، خواستار حداقل مرخصی قابل قبول زندانیان تا پایان دوران بحران شده‌ بودند. محمود صادقی، نماینده تهران هم پس از مثبت شدن تست کرونای خود در توییتر از رئیس قوه قضائیه خواسته بود تا زندانیان سیاسی را آزاد کند. این اولین‌بار است که قوه قضائیه با درخواست مرخصی جمعی زندانیان سیاسی موافقت می‌کند.   درخواست کانون وکلا از رئیس‌ کل دادگستری تهران
کانون وکلای دادگستری نیز در نامه‌ به حشمتی، رئیس ‌کل دادگستری استان تهران، با اشاره به موضوع شیوع ویروس کرونا در تهران درخواست کرد جلسات رسیدگی و امور اداری در نقاط پرتراکم، مجتمع‌های قضائی و مراجع انتظامی به آینده موکول شود. در این نامه آمده است: «احتراماً همان‌طور که مستحضرید شیوع ویروس کرونا و سرایت سریع و گسترده آن از طریق اجتماع افراد در اماکن عمومی موجب مخاطرات بهداشتی جدی گردیده است؛ از این رو به منظور رعایت بهداشت جسمی و حفظ سلامت عموم مردم و شهروندان عزیز ازجمله قضات ارجمند، وکلای شریف و کارمندان محترم دادگستری و مراجعان به مراجع قضائی استدعا دارد در صورت صلاحدید تدبیر و ترتیبی اتخاذ فرمایند که تا اطلاع ثانوی جلسات رسیدگی و امور اداری در نقاط پرتراکم، مجتمع‌های قضائی و مراجع انتظامی به آینده موکول گردد.»
در این نامه همچنین تأکید شده است: «با توجه به امکان گستردگی سرایت این ویروس در زندان‌ها، بر اساس حس انسان‌دوستی و از حیث رعایت حقوق زندانیان و بازداشتی‌ها تقاضا دارد اداره کل زندان‌های استان تهران تمهیدات بهداشتی لازم اعم از قرنطینه بیماران و تسهیل ترخیص افراد واجد شرایط استفاده از مرخصی را فراهم نمایند. ضمناً با توجه به اینکه مجتمع‌های قضائی و مراجع انتظامی در مبادی ورودی، مبادرت به بازدید بدنی بدون استفاده از تجهیزات الکترونیکی می‌نمایند و تلفن همراه همکاران را تحویل می‌گیرند که این امر نیز با ملاحظات پیش‌گفته در تناقض و تنافی است، اتخاذ تصمیم و تدابیر مقتضی در این موارد نیز درخواست می‌شود.»