تعطیلی مشاغل شب عیدی

آفتاب یزد – گروه اقتصادی: هفته‌های پایانی سال 98 برخلاف سایر سالهای دیگر شور و نشاط بازار نوروزی را ندارد. کسب وکارهای شب عیدی به خاطر شیوع و گسترش ویروس کرونا حسابی از رونق افتاده‌اند و حتی به مرز تعطیلی کشیده شده‌اند. از جمله مشاغلی که این روزها حسابی از رونق افتاده کسب و کارهای اغذیه‌ای است. با گسترش ویروس کرونا در پایتخت تعداد مشتریان رستورانها و اغذیه فروشی‌ها تقریبا به نصف کاهش یافته است. رستوران‌داران که ٢۴‌هزار‌میلیارد تومان در ‌سال گردش مالی دارند، می‌گویند که بعد از گرانی گوشت و کاهش شدید قدرت خرید مردم، حالا کرونا ضربه کاری را به صنف‌شان وارد کرده است. مردم از ترس ویروس کرونا پا در رستورانها نمی‌گذارند و بازار این صنف در رکود عمیقی فرو رفته است. اما تنها رستوران داران نیستند که گرفتار کرونا شده‌اند.
> بساط دستفروشان شب عید برچیده شده
هر سال هفته‌های پایانی سال بازار دستفروشان مملو از مشتریان نوروزی بود. پیاده روها و حتی خیابانها جا برای سوزن انداختن نداشت.اما حالا به ندرت دستفروشی را می‌بینید که بساطی پهن کرده باشد و جنسی به فروش برسد. حتی ایستگاههای مترو که مملو از جمعیت و دستفروشان بود به خاطر افت یک میلیون نفری تعداد مسافران مترو خالی از مردم و کسبه دستفروش است. مردم از وسایل نقلیه حمل ونقل عمومی کمتر استفاده می‌کنند و اتوبوسهای بی‌آرتی هم از دستفروشان دوره گرد خالی شده است. واگن‌های مترو نیز که مملو از مسافر بود با ته کشیدن مشتریان خود عرضه را برای کسب وکارهای مترویی محدود کرده و تعداد دستفروشان آن به عینه محدود و کم شده است.
> پاساژها خالی از مشتری شده


اما کسادی کرونایی بازار شب عید تنها به این موارد محدود نمی‌شود. مغازه‌ها و بوتیک داران وکفش‌فروشی‌ها و لباس فروشی‌ها هم از جمعیت خریدار خالی شده است. اگر گشتی در پاساژهای پایتخت برنید مشاهده می‌کنید که مشتریان اندکی برای خرید مراجعه کرده‌اند و این در حالی است که سال گذشته درست در این ایام با عیدی‌گرفتن کارمندان وکارگران و... پاساژها سرشار از مشتری و خریداران نوروزی بود.
یکی از فروشندگان در پاساژی در غرب تهران به خبرنگار آفتاب یزد گفت: هر سال در این ایام مشتریان زیادی به مغازه ما مراجعه می‌کردند. اما امسال مردم از ترس حضور در اماکن عمومی تمایلی به خرید نوروزی ندارند و در پاساژ ما پرنده پر نمی‌زند. ماهر سال کلی جنس برای شب عید خریداری می‌کنیم تا در این ایام کاسبی کنیم اما اجناسمان روی دستمان باد کرده است و این روند اگر ادامه پیدا کند ورشکسته می‌شویم و مجبور مگردیم مغازه‌های خود را تعطیل کنیم.
وی ادامه داد: مردم حق دارند از خانه خارج نشوند اما ما کسبه چه گناهی کردیم که باید به خاطر یک بیماری از نان خوردن بیفتیم.
وی ضمن انتقاد از مسئولان به خاطر عدم جلوگیری از پروازهای چین در ابتدای شیوع کرونا در چین افزود: کسب وکارهای نوروزی چرا باید چوب بی‌تدبیری برخی مسئولان را بخورد!
> مشاغل بهداشتی هم در شرف تعطیلی هستند
اما سایر کسب وکارهایی که از کرونا لطمه دیده‌اند نیز وجود دارند. آرایشگران و حتی دندانپزشکان نیز به خاطر ترس مردم از کرونا خالی از مشتری شده‌اند.بسیاری از دندانپزشکان به خاطر مسایل بهداشتی مطب خود را تعطیل کرده‌اند. آرایشگران نیز که در این ایام مشتری زیادی داشتند به خاطر مسایل بهداشتی خالی از مشتری شده‌اند.
دیگر کسب وکارهای این ایام آژانسهای مسافرتی و تورهای نوروزی و هتلداران هستند که به خاطر لغو سفرهای نوروزی در حال ورشکستگی هستند. مردم نمی‌خواهند و نباید در این اوضاع مسافرت کنند تا کرونا به سایر شهرهایی که هنوز نرسیده نرسد. طبیعی است که اولین ضرر این مسئله دامنگیر تورهای هوایی و زمینی و آژانسهای مسافرتی در کنار هتلها و مسافرخانه‌ها در شهرهای توریستی و غیر توریستی شده است. مردم باید از حضور در اماکن عمومی بپرهیزند و این بر کسب وکارهای مختص این ایام ضربه می‌زند.
شاید تنها کسب وکاری که در این ایام رونق یافته تنها کسب وکارهای اینترنتی است. مردم در خانه نشسته‌اند و کالاهایشان را به فروشگاههای آنلاین سفارش می‌دهند.
> کرونا روند فروش اصناف را کاهشی کرد
قاسم نوده فراهانی رئیس اتاق اصناف تهران در این خصوص با بیان اینکه در روز‌های اخیر روند کاهشی فروش در تمام بخش‌های اصناف به خصوص مواد غذایی مشهود بوده است، گفت: پیش‌بینی می‌کنیم این روند در روز‌های پیش رو نیز ادامه داشته باشد.
وی درباره نحوه توزیع اقلام توسط واحد‌های صنفی گفت: برای ایام پایانی سال فروش فوق‌العاده در واحد‌های صنفی، میادین میوه تره بار و فروشگاه‌های زنجیره‌ای برقرار است.
وی تصریح کرد: مقرر شده روسای اتحادیه‌ها بخشی از سود خود را به مردم تخفیف دهند که البته میزان تخفیف باتوجه به نوع کالا متفاوت است.
رئیس اتاق اصناف تهران در پاسخ به این سوال که باتوجه به شیوع ویروس کرونا و احتمال کاهش حضور فیزیکی مردم برای تهیه مایحتاج، آیا تدبیری برای ارسال کالا‌ها اندیشیده نشده، افزود: مردم می‌توانند خرید خود را با پیک دریافت کنند که در آن صورت هزینه تمام شده کالا افزایش می‌یابد؛ گویی تخفیفی که روی اجناس لحاظ می‌شود را باید پول پیک دهند.
وی تصریح کرد: از این نظر که اصناف قراردادی با پیک منعقد کرده و کالا را برای مشتری ارسال کند، برنامه‌ای نداریم. وی خاطرنشان کرد: قطعا این اتفاق باعث خسارت به اصناف می‌شود، اما ویروس کرونا تحت کنترل هیچ کسی نیست و همه باید دست به دست هم دهند تا این مشکل برطرف شود.
به گفته رئیس اتاق اصناف تهران، به تمام بخش‌های اصناف بخشنامه برای رعایت صد درصدی بهداشت ابلاغ شده تا مردم در صورت مراجعه به این واحد‌ها در معرض آسیب نباشند.
> یکی دو هفته دیگر فضای خرید و فروش
تغییر می‌کند؟
این اوضاع باعث نگرانی کسبه شب عید شده است. هر چند رئیس سابق اتاق بازرگانی و صنایع و معادن تهران با اشاره به شرایط اقتصاد در دوران شیوع بیماری کرونا، معتقد است: کسبه نگران بازار شب عید نباشند؛ یکی دو هفته دیگر فضای خرید و فروش تغییر می‌کند.
یحیی آل‌اسحاق در گفت‌وگو با خبرآنلاین درباره شیوع بیماری کرونا اظهار داشت: کرونا یک بحث بهداشتی و سلامت دارد و یک بحث اقتصادی دارد.
وی با بیان این‌که این مسئله را در حوزه‌های مختلف می‌توان مشاهده کرد، افزود: به ‌هر صورت بیماری کرونا یک حادثه غیرمترقبه است و ۳۷کشور را در برگرفته و تنها مختص ما نیست.
رئیس سابق اتاق بازرگانی تهران با بیان این‌که حادثه‌ای که اتفاق افتاده، باید با دقت و تدبیر در همه حوزه‌ها مدیریت کنیم، تصریح کرد: در حوزه سیاسی باید مراقب باشیم که دشمن از موضوع کرونا سوءاستفاده نکند. ما شاهد هستیم که دشمنان با ابزارهایی که در اختیار دارد و با رسانه‌ها و فضای مجازی، در یک بخش در داخل کشور در حال بزرگ‌نمایی موضوع هستند و جنگ روانی به راه انداخته‌اند و می‌خواهند التهاب در کشور ایجاد کنند.
آل‌اسحاق ادامه داد: در حوزه خارجی نیز به دنبال این هستند که واردات، صادرات، سفرها و رفت‌وآمدهای ما را تحت‌تاثیر قرار دهند؛ به نحوی که نه کسی برود و نه کسی بیاد و نه کالایی صادر شود و نه کالایی وارد شود. به عبارتی، به دنبال این هستند که تعاملات ما را برهم زنند؛ با استناد به خطری که وجود دارد.
> رکود عمیق‌تر می‌شود؟
وی متذکر شد: در کل اگر واقعیت‌های اقتصادی را در نظر بگیریم، کرونا روی اقتصاد اثرگذار است. به‌هرحال وقتی که امکان نقل‌وانتقال ویروس در رفت‌وآمدها وجود دارد، خود ما هم جلوی مسافران را می‌گیریم. در رابطه با عراق باید بگویم که ما ۳میلیون نفر به عراق مسافر می‌فرستیم و ۳میلیون نفر هم از عراق به ایران می‌آیند؛ یعنی ۶میلیون نفر. بر این اساس، حجم عظیمی از گردشگر بین ایران و عراق وجود دارد.
رئیس سابق اتاق بازرگانی تهران افزود: با توجه به این‌که ویروس کرونا به عراق هم رفته و هم در ایران وجود دارد، هم عراقی‌ها باید مراقبت کنند و هم ما باید مراقبت کنیم. اگر بتوانیم شیوع ویروس را کنترل کنیم و از نظر بهداشتی بتوانیم مسافران را کنترل کنیم، امکان رفت‌وآمد وجود دارد؛ وگرنه اتوماتیک‌وار گردشگری محدود می‌شود.
آل‌اسحاق گفت: در حوزه روابط داخلی، یک‌سری از تعاملات برهم خورده است. برای مثال، قم قرنطینه عمومی شده و اداره‌ها ۳ ساعت بیشتر کار نمی‌کنند و مدارس را تعطیل کردند. به این ترتیب، اتوماتیک‌وار مردم در اجتماعات کمتر می‌روند و خرید و فروش کمتر می‌شود. در شهرهای دیگر هم این‌گونه است. از سوی دیگر، وزیر بهداشت می‌گوید سفر نروید تا نقل‌وانتقال‌ها ایجاد مسئله نکند.
وی افزود: همه این‌ها باعث می‌شود که رکود اقتصادی را عمیق‌تر کند. از سوی دیگر، اگر شیوع بیماری شدت پیدا کند، امکان دارد کارخانه‌ها و تولید را تحت‌تاثیر قرار ‌دهد.
> چگونه کمترین هزینه اقتصادی را بدهیم؟
رئیس سابق اتاق بازرگانی تهران تصریح کرد: سوال این است که چگونه می‌توانیم در شرایط بحرانی کنونی، کمترین هزینه را بدهیم و اقتصاد را مدیریت کنیم؟ لازمه این کار روحیه است؛ چه در حوزه پزشکی و چه در حوزه اقتصادی.
آل‌اسحاق عنوان کرد: اگر در شرایط بحرانی مردم و مسئولان وا دهند که در جا مردن نتیجه آن است. برعکس، باید روحیه را تقویت کرد. این نه اولین حادثه‌ای است که ما دیده‌ایم و نه آخرین حادثه خواهد بود. همین امسال حوادث مختلف همچون سیل، زلزله و تحریم را شاهد بودیم. هیچ دلیلی ندارد که بیش از اندازه میدان دهیم و به دشمنان پالس دهیم که از شرایط سوءاستفاده کنند.
وی متذکر شد: نکته دوم، عزم ملی است؛ یعنی همه دست به دست هم دهیم تا به کمک یکدیگر از این شرایط عبور کنیم. برای مثال، وزیر بهداشت می‌گوید به سفر نروید. اگر مردم گوش ندهند، دور از انصاف است. اگر رفت و آمد وجود داشته باشد، نظام مدیریت بهداشت کشور برهم می‌خورد.
رئیس سابق اتاق بازرگانی تهران ادامه داد: نگرانی‌ای که وزارت بهداشت از تعطیلی مدارس دارد، این است که مردم به سفر می‌روند. این دور از انصاف و دور از مراعات منافع ملی و حیاتی کشور است که مردم در این فضا به سفر بروند.
> کسبه نگران نباشند
آل‌اسحاق با تاکید بر این‌که ما باید اراده واحد داشته باشیم تا فضا مدیریت شود، گفت: نکته سوم این است که به دلیل این‌که شب عید است، کسبه‌های جزء نگران این هستند که تمام سود شب عید خود را از دست بدهند. من معتقدم که این گروه نباید نگران باشند، زیرا بیماری یکی دو هفته دیگر کنترل می‌شود؛ چه از نظر پزشکی و چه از نظر جوی که الان ایجاد شده است.
وی با بیان این‌که اف‌ای‌تی‌اف و انتخابات مجلس به این شرایط اضافه شده است، افزود: همه اینها جو عمومی را در حوزه اقتصاد تحت‌تاثیر قرار داده است. به‌هرحال انتخابات تمام شد و وضعیت اقتصاد پس از ورود ایران به لیست سیاه اف‌ای‌تی‌اف هم به آرامش می‌رسد. فقط می‌ماند فضای شیوع بیماری کرونا.
رئیس سابق اتاق بازرگانی تهران تاکید کرد: در کل کسبه نگران خرید و فروش شب عید خود نباشند، چون بازار عید این‌گونه است که حتما متقاضی دارد. یکی دو هفته دیگر فضای خرید و فروش تغییر می‌کند و کسبه نگران نباشند.
آل‌اسحاق متذکر شد: البته در این میان گروهی وجود دارند که از این شرایط سوءاستفاده می‌کنند و این موضوع مایه شرم‌ساری است که در این گیر و دار برای مثال، ماسک یا وسایل بهداشتی را احتکار کنیم. با این گروه باید قاطعانه برخورد کرد و جای هیچ‌گونه مماشاتی وجود ندارد.
> کنترل بحران نیاز به مدیریت ویژه دارد
وی عنوان کرد: در جمع‌بندی‌ای که می‌توانم داشته باشم، باید بگویم که بیماری کرونا به طور حتم در حوزه اقتصاد اثرگذار است و نیز در حوزه تهدیدهای خارجی نقش دارد، بنابراین نظام مدیریت ویژه نیاز است.
آل‌اسحاق با بیان این‌که این شرایط در حوزه اقتصاد و افت کسب‌وکار در بازار داخل قابل جبران است، گفت: در بازار صادراتی نیز به طور عمده چند بازار مشخص مثل عراق وجود دارد. من رئیس اتاق بازرگانی ایران و عراق هستم که در همین فضا، داریم وضعیت را مدیریت می‌کنیم. بازارهای کشورهای همسایه نیز به همین ترتیب است.
وی خاطرنشان کرد: این شرایط موقت است و به محض این‌که فضای بهداشتی و روانی بخوابد، به طور قطع تجارت و اقتصاد روی غلتک می‌افتد؛ به خصوص این‌که تحرکات شب عید، جبران مافات می‌کند.
> مشوق برای کاهش آسیب کسب وکارها
حسین مدرس خیابانی قائم‌مقام وزیر صنعت، معدن و تجارت نیز در این زمینه گفت: برای اینکه بسیاری از کسب‌و‌کار‌ها در این مدت آسیب دیدند ستادی با عنوان بررسی اثرات ویروس کرونا در تجارت تشکیل شد تا با مشوق‌هایی این کسب‌وکار‌ها آسیب نبیند.
وی درباره ویروس کرونا و آسیب به کسب‌وکار‌های کوچک ادامه داد: البته این ویروس باعث آسیب به کسب‌وکار‌های کوچک، چون اغذیه‌ای‌ها شده است و به همین دلیل بسته ویژه‌ای پیشنهاد شده است تا بخشی از مالیات، استمهال وام، بیمه تامین اجتماعی و سایرمشوق‌های تشویقی را به این کسب‌وکار‌ها دهند تا آسیب نبینند حتی بخش‌هایی را هم که در تجارت خارجی آسیب دیده‌اند مدنظر قرار داده‌ایم اگرچه با رایزنی‌های صورت‌گرفته مرز‌ها باز می‌شوند.