در حالی که 2 هفته به ایام نوروز باقی مانده، مسئولان برنامه‌ سفرهای نوروزی را روشن نمی‌کنند

بلاتکلیفی مردم در تعطیلات نوروزی 99
زهرا داستانی
در حالی که تا رسیدن به تعطیلات نوروزی در ایران نزدیک به 2 هفته باقی است، اما همچنان تعطیلات و سفر‌های نوروزی بعد از شیوع بیماری کرونا بلاتکلیف مانده است. سفرهای نوروزی که رخداد تلخ سیل و مرگ هموطنانمان در سال 98 آن را با کاهش 10 درصدی نسبت‌ به سال 97 روبه‌رو کرد حالا به نظر می‌رسد در نوروز 99 کاهش چشم‌گیرتری داشته باشد. گویا حوادث و بلاهای طبیعی دست به دست هم داده‌اند تا سفرهای نوروزی و مشاغل وابسته به آن کسادتر شود و صنعت گردشگری را با ورشکستگی مواجه کند.
خیابان‌های تقریبا خالی از جمعیت تهران در این روزهای سال یک معنا و مفهوم بیشتر ندارد؛ کسادی بازار. گرچه اوضاع و شرایط اقتصادی خراب مردم هرساله بازارهای شب عید را کسادتر از سال‌های پیش کرده اما بازار شب عید 99 با افتادن ویروس هراس از کرونا به جان مردم بیش از گذشته از رونق افتاده است. در این میان مشاغل بسیاری با ضرر و زیان‌های مالی مواجه شده‌اند. مشاغلی که روی درآمدشان در این روزهای ماه پایانی سال حساب باز کرده بودند. صنعت گردشگری به عنوان یکی از صنایع نیمه جان ایران که قرار بود نقش تاثیرگذاری در دوران تحریم نفتی ایران برای اقتصاد کشور بازی کند، حالا بیشترین ضرر مالی را متحمل شده است. صنعتی که با همکاری صنعت هوانوردی کشور به دنبال شیوع بیماری که مبداء اصلیش کشور چین است، با نقدهای بسیاری روبه‌رو است. صنعت گردشگری در ایران که از انتهای سال 96 با افزایش نرخ ارز با مشکلات بسیاری از جمله از دست رفتن سرمایه‌گذاران خارجی به دنبال نوسان و عدم ثبات قیمت‌ سفرها در ایران، گرانی و نابسامانی نرخ‌ هتل‌ها و خدمات مسافرتی و کاهش مشتری روبه‌رو بوده است زیان‌های متحمل شده‌ای که جبران نشده بر میزان آن افزوده شد. گرچه در این بین کاهش نرخ ریال سبب شده بود که میزان بیشتری از مسافران خارجی ایران را به عنوان ارزان‌ترین مقصد برای گردشگری انتخاب کنند، اما با این حال گردشگری در سال 98 یک بار با سیل، یک بار با افزایش قیمت بنزین، یک بار با حادثه ساقط شدن هواپیمای اوکراینی و ناآرامی‌ آسمان ایران به دنبال حمله به مواضع آمریکا در عراق پس از به شهادت رسیدن شهید قاسم سلیمانی با زیان روبه‌رو شد. حالا اما این بار کرونا به جان گردشگری افتاده و علی‏رغم اینکه تورهای خارجی به مقصد ایران به دلیل کاهش مراودات کشورهای خارجی و همسایه با ایران به چند پرواز در طول روز کاهش یافته،‌ بسیاری از بلیت‌های رزرو شده توسط مسافران داخلی برای سفرهای نوروزی نیز در حال کنسل شدن است. وزارتخانه میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری که توسط علی‌اصغر مونسان اداره می‌شود پس از یک دوره سکوت درباره منع کردن مردم به مسافرت در روزهایی که به دلیل کرونا تعطیل اعلام شده بود، در بخشنامه‌ای که به ادارات کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان‌ها ابلاغ کرد، ساز و کار لغو احتمالی سفرها را تعیین و اعلام کرد که چنانچه از تاریخ اول اسفندماه امسال تا اطلاع ثانوی، گردشگری درخواست انصراف از سفر داشته باشد، کلیه تاسیسات گردشگری و دفاتر خدمات مسافرتی و گردشگری بدون هیچ‌گونه جریمه‌ای نسبت به استرداد وجوه دریافتی از گردشگران اقدام می‌کنند. به دنبال این نامه موج کنسلی‌ها آغاز و شرایط برای تورهای گردشگری دشوارتر شد، تا آنجا که ولی تیموری، معاون گردشگری وزارت میراث ‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی روز گذشته خبر از عودت بیش از ۷۰ میلیارد تومان هزینه سفر هموطنان از سوی فعالان گردشگری خبرداده است. این خبر در حالی بود که بسیاری از فعالان گردشگری در نامه‌ای به وزیر و معاونش از ورشکستی صنعت گردشگری با ادامه پیدا کردن این شرایط خبر داده بودند.


در همین بین اما خبر دیگری از صنعت گردشگری ایران همه را متحیر کرده است. مسعود طباطبایی مدیرعامل گروه «علی بابا‌» با بزرگ‏ترین و معتبرترین سایت خرید اینترنتی بلیط هواپیما ، قطار و اتوبوس در کشور است که از سال 1393 کار خود را شروع کرده انتشار بیانیه‌ای در حساب توئیتر خود اعلام کرد «قرارداد ۱۸۲ نفر از میان ۷۵۴ پرسنل این شرکت تمدید نشده است.» این خبر به معنای تعدیل نیرو و بیکار شدن بسیاری از افرادی بوده که در صنعت گردشگری ایران فعالیت می‌کرده‌اند. انتشار این خبر از سوی مدیر عامل گروه علی بابا این زنگ خطر را به صدا درآورده است که چه اتفاقی قرار است برای شرکت‌های کوچک‌تر گردشگری و کسانی که در این صنعت مشغول به کار هستند ایجاد کند.
مجموعه این شرایط در حالی است که هنوز تکلیف صنعت گردشگری ورشکسته ایران برای تعطیلات نوروز مشخص نیست. به نظر می‌رسد مردم با وجود آنکه نمی‌دانند در قرنطینه کرونا به سر می‌برند یا نه و در شرایطی که مسئولان وضعیت تعطیلات نوروزی را برای آنها مشخص نمی‌کنند، روبه قرنطینه خود خواسته و در خانه ماندن حتی در ایام نوروز برده‌اند و علاقه‌ای به برنامه‌ریزی برای سفرهای نوروزی ندارند. هرچند در شرایط اقتصادی کنونی که حتی سنت نوروزی ایرانیان نیز با چالش روبه‌رو است، سفرهای نوروزی برای بسیاری از خانواده در اولیت قرار ندارد. با این حال کرونا مزید بر علت شده و به نظر می‌رسد که ترس از ابتلا به کرونا سفر نوروزی را به کل از اولویت‌ها کنار گذاشته است.
در این شرایط اما سعید نمکی، وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و رئیس ستاد ملی مدیریت بیماری کرونا طی نامه‌ای به عبدالرضا رحمانی فضلی وزیر کشور، عضو ستاد ملی مدیریت بیماری کرونا و رئیس کمیته اجتماعی، انتظامی ستاد خواستار اتخاذ تمهیداتی با رویکرد ترغیب مردم در جهت کاهش سفرهای نوروزی و در راستای برنامه کنترل بیماری کرونا شد. در نامه سعید نمکی آمده است: با توجه به شیوع بیماری کرونا (COVID19) و به موازات تلاش‏های انجام‏شده به منظور کنترل بیماری مذکور، خواهشمند است تمهیداتی اتخاذ فرمایید تا ستاد هماهنگی سفرهای نوروزی در آن وزارت و در استان‏ها با رویکرد ترغیب مردم در جهت کاهش سفرهای نوروزی و در راستای حمایت از برنامه‏های کنترل بیماری یاد شده اقدام کند.
با این حال و با وجود آنکه تاکنون مجموع ابتلای قطعی به ویروس کرونا در کشور به ۲ هزار و ۳۳۶ نفر و فوتی در اثر کرونا به ۷۷ نفر رسیده است و ۴۳۵ نفر در‏مجموع بهبود یافته‌اند و براساس گفته علیرضا رئیسی معاون بهداشت وزارت بهداشت، استان گیلان، قم و تهران در صدر درگیری با ویروس کرونا هستند، باید دید که حتی با وجود عدم ممنوعیت سفر توسط مسئولان و متولیان این امر در کشور، سفرهای نوروزی تا چه اندازه کاهش می‌یابد؟ برای پیش‌بینی این اتفاق اما بد نیست نگاهی به میزان کاهش آمار سفرهای نوروزی در سال 98 انداخت. سفرهایی که با آمدن سیل در بسیاری از استان‌های مبداء گردشگری نوروزی از جمله شیراز آن را با کاهش 10 درصدی روبه‌رو کرد. به گفته محسن صادقی، مدیرکل اقتصاد حمل و نقل وزارت راه و شهرسازی، به طور کلی در تعطیلات نوروز ۹۸ نسبت به مدت مشابه سال قبل، تعداد سفرهای ایرانی‌ها اعم از سفر با وسایل نقلیه عمومی و خصوصی و همچنین ترددهای جاده‌ای به طور کلی، ۱۰ درصد کاهش یافته است. این کاهش 10 درصدی که بخشی از آن به خاطر سیل بوده اما بخش قابل توجه دیگری هم دارد که به دلیل تورم هزینه سفر رخ داده است. به گفته او، با توجه به اینکه هزینه سفر را سه آیتم «حمل و نقل»، «اقامت» و «خوراک و گردش» تشکیل می‌دهد، در حوزه اقامت مسافران ۵۰ درصد تورم نسبت به نوروز سال گذشته، در بخش خوراک و گردش تورم ۱۰۰ درصدی و در بخش حمل و نقل اعم از عمومی و شخصی به طور میانگین ۲۰ درصد تورم داشته‌ایم.
حال اما سفرهای نوروزی در سال 99 نه تنها بلاتکلیف مانده بلکه در شرایطی که با موج خبرهای کرونا قیمت محصولات و خدمات هر لحظه با افزایش روبه‌رو است، خبری هم از تخصیص طرح‌های حمایتی برای سفر از سوی متولیان این امر نیست.
سایر اخبار این روزنامه
«ابتکار» تازه‌ترین تحولات انتخابات درون‏حزبی دموکرات‌های آمریکا را بررسی می‌کند بایدن پیروز سه‏شنبه بزرگ کورش الماسی راهبرد بند‏بازی و راهبرد روابط خارجی در حالی که 2 هفته به ایام نوروز باقی مانده، مسئولان برنامه‌ سفرهای نوروزی را روشن نمی‌کنند چرا در اکثر موارد مخاطب از «هنر سفارشی» روی برمی‌گرداند؟ فرهنگ‌سازی به‌دستور! رمزهای پیامکی درسرساز شده‌اند رمزهای دوم پویا در خدمت گسترش کرونا اقتصاد جهان و خطر بحرانی بدتر از سال 2009 سهم اقتصاد ایران از رکود جهانی چقدر خواهد بود؟ رئیس‌جمهوری در جلسه هیات دولت مطرح کرد استمداد دولت از فعالان شبکه‌های اجتماعی نایب رئیس مجلس: اذن رهبری، کشور را از بحران خلاء بودجه در سال ۹۹ نجات داد ادامه تقاضای بالا از سوی مردم شیوع کرونا تولید روزانه ماسک را به ۶۰۰ هزار عدد رساند وقت رسیدگی برای پرونده‏های معمول به بعد از فروردین ماه تعیین شود ‏کرونا‏ دادگاه‌ها را تعطیل می‌کند؟ در گفت‏وگوی تلفنی با استاندار قم‏‏ لاریجانی بر تسریع در مدیریت بیماری کرونا تاکید کرد نشست آستانه هرچه زودتر برگزار شود