روزنامه ابتکار
1398/12/19
«ابتکار» دستگیری سه شاهزاده پرنفوذ عربستان توسط محمد بن سلمان را بررسی میکند جنگ جدید قدرت در خاندان سلطنتی
محمدرضا ستاریچند روز قبل برخی از رسانههای آمریکایی گزارش دادند که محمد بن سلمان ولیعهد عربستان سعودی در دومین اقدام خود جهت جدال قدرت در خاندان سعودی بار دیگر سه عضو خانواده سلطنتی را دستگیر کرده است.
بن سلمان که پیش از این دهها شاهزاده معروف سعودی را دستگیر کرده و در یک هتل گرانقیمت زندانی کرده بود، این بار احمد بن عبدالعزیز آخرین پسر ملک عبدالعزیز و برادر ملک سلمان پادشاه کنونی عربستان سعودی، محمد بن نایف، ولیعهد پیشین و نواف بن نایف عموزاده ملک سلمان را روز جمعه دستگیر کرده است. بنابر گزارشی که خبرگزاری یورونیوز منتشر کرده، روزنامه وال استریت ژورنال آمریکا به نقل از منابع مطلع اعلام کرده است که احمد بن عبدالعزیز و محمد بن نایف که قبلا نامزد احتمالی تاج و تخت عربستان سعودی بودند متهم به توطئه علیه ملک سلمان پادشاه عربستان سعودی و محمد بن سلمان ولیعهد او هستند. اتهاماتی که می تواند برای آنها حبس ابد و حتی مجازات اعدام را درپی داشته باشد.
شاهزاده محمد بن نایف در ماه ژوئن سال ۲۰۱۷ هنگامی که محمد بن سلمان به عنوان ولیعهد منصوب شد، وزیر کشور عربستان سعودی بود و در آن زمان شبکههای تلویزیونی سعودی تصاویری را پخش کردند که محمد بن سلمان را در حال بوسیدن دست محمد بن نایف و زانون زدن در برابر او به نشانه احترام نشان می داد. از نظر تحلیلگران مسائل عربستان سعودی، این دستگیریها با هدف تقویت جایگاه محمد بن سلمان، ولیعهد این کشور صورت میگیرد که تلاش دارد با حذف و زندانی کردن رهبران مذهبی و همچنین اعضای خاندان سلطنتی که میتوانند خطری برای بر تخت نشستن او باشند، قدرت خود را تثبیت کند.
تمام چالشهای بن سلمان
بن سلمان برای رسیدن به تاخ و تخت عربستان به ظاهر راهی آسان را طی کرد، اما در بطن قضیه وجود شاهزادگان قدرتمند سعودی و نیز حوادثی که در طول سالهای گذشته برای وی رقم خورد نشان داد که علیرغم پذیرش همگانی پادشاهی او، همچنان وی برای رسیدن به راس قدرت در خانواده سلطنتی با چالشهای مهمی روبهرو است. اولین چالش وی پا گذاشتن بر روی سنت خانواده سعودی برای تعیین ولیعهد بود که این مهم از سوی ملک سلمان دو بار نقض شد تا محمد علاوه بر پست وزارت دفاع به صورت رسمی ولیعهد شده و به واسطه کهولت سن و بیماری پدرش عملاً زمام امور کشور را در دست بگیرد. پس از این مسئله همانطور که اشاره شد او طی یک جنگ قدرت وسیع در خاندان سعودی، دهها شاهزاده و مقام پرنفوذ این کشور را زندانی کرده و با گرفتن حجم کلانی از اموال آنها درنهایت با آزادیشان موافقت کرد.
از سوی دیگر جنگ یمن و طولانی شدن این موضوع علاوه بر تبعات حقوق بشری برای عربستان و شخص بن سلمان، از لحاظ امنیتی و اقتصادی نیز برای وی هزینه بردار بوده است. در این میان ماجرای قتل جمال خاشقجی روزنامه نگار منتقد عربستان و بلوایی که این موضوع در سطح جهانی برای بن سلمان ایجاد کرده، یکی از مهمترین ضرباتی بود که به وجهه بینالمللی این شاهزاده جوان وارد کرد؛ تا جایی برخی از رسانههای آمریکایی و اروپایی این موضوع را نقطه آغازی برای پایان بلندپروازیهای بن سلمان عنوان کردند.
همچنین چندی قبل نیز خبرگزاری رویترز در گزارشی با اشاره به حملات پهپادی صورت گرفته توسط یمنیها به تاسیسات نفتی آرامکو که منجر به قطع شدن میزان قابل ملاحظهای از جریان انرژی در جهان شد، نوشت: پس از حملات به تاسیسات نفتی آرامکو در ماه گذشته، برخی از اعضای خانواده آل سعود و نخبگان تجاری از شیوه رهبری محمد بن سلمان ولیعهد عربستان سعودی ابراز ناامیدی کردهاند.
رویترز به نقل از یک دیپلمات ارشد خارجی و پنج منبع نزدیک به خانواده سلطنتی عربستان سعودی نوشته است که چندین شاخه مهم در خانواده آل سعود (خانوادهای متشکل از حدود ۱۰ هزار نفر) نگرانیشان را درباره توانایی ولیعهد در دفاع و رهبری بزرگترین صادرکننده نفت جهان ابراز کردهاند.
منابعی که رویترز به آنها دسترسی داشته است همچنین گفتهاند که حملات به آرامکو باعث افزایش نارضایتی در برخی محافل نخبگان اقتصادی در عربستان سعودی شده است که معتقدند بن سلمان به دنبال قبضه هر چه بیشتر قدرت است. برخی از این افراد گفته اند که این رویداد همچنین باعث افزایش انتقادات کسانی شده است که معتقند بن سلمان رویکرد به شدت پرخاشگرانهای در مواجه با ایران در پی گرفته است. یکی از منابع رویترز که عضو محفل نخبگان عربستان سعودی به شمار میآید و با خانواده سلطنتی در ارتباط است گفته است: خشم و ناراحتی زیادی نسبت به شیوه رهبری بن سلمان وجود دارد. چطور آنها نتوانستند این حملات را تشخیص دهند؟
ظاهر شدن ملک سلمان در مراسم رسمی
با این حال از روز جمعه به این سو شایعاتی نیز حول این اقدام جدید بن سلمان در عربستان شکل گرفت که عمده آن بر محور احتمال مرگ ملک سلمان و شروع جنگ علنی قدرت در خانواده سلطنتی میگذشت. اما دیروز خبرگزاری رسمی عربستان تصاویری جدید از ملک سلمان منتشر کرد که در حال دیدار با سفیران جدید عربستان در اوکراین و اروگوئه بعد از انتصابشان در پستهای جدید است. همچنین طبق تصاویر منتشر شده، این مراسم با حضور شاهزاده خالد بن بندر بن سلطان بن عبدالعزیز سفیر عربستان در انگلیس، شاهزاده عبدالعزیز بن سعود بن نایف بن عبدالعزیز وزیر کشور، شاهزاده فیصل بن فرحان بن عبدالله وزیر امور خارجه، مساعد بن محمد العیبان، وزیر مشاور و مشاور امنیت ملی، سفیر انگلیس در عربستان و شماری از مقامات حضور داشتند.
با این حال طی روزهای اخیر موج بازداشتها در عربستان محدود به سه شاهزاده پرنفوذ این کشور نبوده و بنا بر گزارشهای منتشر شده دهها افسر سعودی در وزارت دفاع و کشور عربستان نیز دستگیر شدهاند که گفته میشود اتهام آنها تلاش برای انجام یک کودتا بر علیه محمد بن سلمان بوده است. این شواهد نشان میدهد که علیرغم اقداماتی که بن سلمان طی سالهای گذشته برای تثبیت قدرت خود در داخل کشور صورت داده وی همچنان با چالش روبهرو است؛ امری که میتواند علاوه بر تبعات داخلی چنین برخوردهایی برای شاهزاده جوان؛ پیامدهای بینالمللی نیز در بر داشته باشد؛ چرا که ممکن است ادامه حمایتهای غربی از او را به واسطه چالشهای داخلی با مشکل همراه سازد.
پربازدیدترینهای روزنامه ها
سایر اخبار این روزنامه
هوشنگ ظریف، استاد و نوازنده تار درگذشت
خاموشی نوای تار «ظریف»
کورش الماسی
حاکمیت قانون و نه کارگزاران حاکم
برخی فعالان سیاسی از برگشت دوباره برجام توسط پایداریها به صحن مجلس خبر میدهند
چالشهای روحانی با یازدهمیها
ایجاد محدودیت در رفت و آمد مردم به دلیل شیوع کرونا چه مزایا و چالشهایی به دنبال دارد؟
سقف درآمد مشمول مالیات بنگاهها۲ برابر شد
بنگاه های کوچک زیر تیغ بحران
کرونا ویروس ومدیریت ایرلاین در زمان بحران بررسی شد
ایرلاین ها و چالش قیمت بلیت نوروزی
هشدار عضو ستاد مقابله با کرونا به تیمهای لیگ برتری
«ابتکار» دستگیری سه شاهزاده پرنفوذ عربستان توسط محمد بن سلمان را بررسی میکند
جنگ جدید قدرت در خاندان سلطنتی
جهان نمیتواند در برابر تروریسم اقتصادی آمریکا سکوت کند
علی شمخانی در دیدار با مقامات عراقی:
شمارش معکوس اخراج آمریکا از منطقه آغاز شده است
حجتالاسلام سیدرضا اکرمی:
جلب توجه اجتماعی با اعلام ابتلا به کرونا، اخلاقی و قابلقبول نیست
بودجه تاریخی ایران در قرنطینه !