بازی تحریم‌های آمریکایی با ویروس کرونا

رویکرد دولت‌ آمریکا در اعمال محدودیت و مانع تراشی بر سر راه نقل و انتقال دارو و تجهیزات مورد نیاز پزشکی مردم ایران، مصداق بارز تروریسم پزشکی و ذبح اخلاق و قانون است.
به گزارش ایرنا آمریکایی‌ها در حالی که در یکی دو سال اخیر شدید ترین تحریم‌ها و فشارها را علیه ملت ایران اعمال کرده اند و با تروریسم اقتصادی در حق ملت ایران مرتکب جنایت می‌شوند در رویکردی مزورانه پیشنهاد کمک دارویی به ایران برای مهار کرونا می‌دهند هرچند این پیشنهادهای کمک هم صرفا برای طرح در افکار عمومی است و لاغیر. ویروس کرونا این روزها به طرز عجیبی در کشورهای مختلف در حال شیوع است. به طوری که گفته می‌شود این ویروس به بیش از ۱۰۰ کشور جهان گسترش یافته است. نحوه مقابله با این ویروس منحوس در هر کشوری متفاوت است. با این حال این نکته کاملا بدیهی است که مواجهه قاطع و موثر با این مهمان ناخوانده نیازمند ‌زیرساخت‌ها و منابع مالی و دارویی است.   ملت ایران در دو سال اخیر یکی از بی رحمانه‌ترین و بی سابقه‌ترین تحریم‌های ضدبشری از سوی دولت‌آمریکا دست و پنجه نرم می‌کنند در این بین بخش دارو و درمان هم با وجود ادعاهای مقامات آمریکایی مبنی بر تحریم نبودن عملا با سختگیری‌ها در حوزه نقل و انتقال مالی آسیب‌های غیرقابل انکاری را متحمل شده است. از این روست که محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه خواستار واکنش جامعه جهانی و عدم سکوت آن در قبال تروریسم اقتصادی و تروریسم پزشکی شده و نوشت: «دونالد ترامپ به طور خصمانه تحریم‌های غیرفانونی آمریکا را به منظور تخلیه منابع مورد نیاز ایران برای مقابله با ویروس کووید ۱۹ تشدید می‌کند؛ آن هم درحالی که شهروندانمان به خاطر این ویروس در حال مرگ‌ هستند. جهان دیگر نمی‌تواند در مقابل تروریسم اقتصادی آمریکا که با تروریسم پزشکی پیوند خورده سکوت کند.»
شیوع ویروس کرونا در ایران نگرانی عمومی از این بیماری و مراجعه به داروخانه‌ها را در میان مردم افزایش داده است. در حالی که پیش از این هم بسیاری از بیماران به دلیل تحریم‌های آمریکا برای تهیه دارو با مشکل روبرو بودند، امروز تهیه اقلام بهداشتی و درمانی سختتر از هر زمان دیگری شده است.
اگرچه آمریکا اعلام کرده است که کالاهای بشردوستانه مانند دارو و تجهیزات پزشکی را از تحریمهای خود استثناء کرده اما گذشته از اینکه این ادعاها دروغ است، ‌حتی اگر این یک قلم ادعا درست باشد، ‌به دلیل هراس بسیاری از بانک‌های جهانی از تحریم‌های ایالات متحده ایران برای تامین دارو با مشکل روبرو است. موضوعی که در ماه‌های گذشته در تامین دارو برای بیماران پروانه‌ای خود را نشان داد.


دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا در سخنانی در کنفرانس اقدام سیاسی حزب محافظه کار آمریکا بار دیگر مواضع دوگانه خود را در مورد ایران تکرار کرد و گفت: ما می‌توانیم به ایران در مبارزه با ویروس کرونا کمک کنیم. تنها نیاز است که مقامات تهران از ما این درخواست را مطرح کنند. ما بهترین متخصصان جهان را داریم. ما علاقمند هستیم که به ایرانی‌ها در مبارزه با ویروس کرونا کمک کنیم، اما این امر نیازمند آن است که آن‌ها از ما درخواست کمک کنند.
در پاسخ به این سخنان حجت الاسلام و المسلمین حسن روحانی رئیس جمهور کشورمان روز ۱۴ اسفند در جلسه هیات دولت گفت: «متأسفانه آنهایی که حتی دارو و مواد غذایی را به روی مردم بستند و تحریم کردند، خبیثانه‌ترین اقدام را علیه ملت ایران در این ۲ سال انجام دادند؛ آنها هم آمدند با یک ماسک دلسوزی ظاهر شدند که ما هم می‌خواهیم به ملت ایران کمک کنیم؛ شما اگر واقعاً راست می‌گویید لااقل تحریم دارو را بردارید؛ این اولین قدم است. بگویید نسبت به ملت ایران تا حالا اشتباه و خطا کردیم و عذرخواهی می‌کنیم و اولین قدم ما این است که فعالیت بانکی برای خرید دارو، نقل و انتقال دارو و فعالیت کشتیرانی در این زمینه و مواد غذایی مردم، آزاد است و ما کاری نداریم و این تحریم را از روی مردم برداشتیم. مردم ما به خوبی می‌دانند شما دروغ می‌گویید؛ واقعیت را نمی‌گویید.»
سیدعباس موسوی سخنگوی وزارت امورخارجه نیز در پاسخ به سخنان ترامپ و مقامات آمریکایی در این خصوص در توییتی نوشت: «اگر آمریکا قصد و نیت خیر داشتند، این کمک را رسانه‌ای نکرده و دنبال اهداف تبلیغاتی نبودند. دولت آمریکا برای همان کانال بشردوستانه سوییس، هم به‌رغم تبلیغات سنگ‌اندازی می‌کند. به رغم ادعاهای واهی آمریکا که مواد دارویی و غذایی تحریم نیستند، عملا راه هرگونه نقل و انتقال بانکی را در این زمینه بستند. با راه اندازی کانال به اصطلاح بشردوستانه برای تامین اقلام دارویی رسما تایید کردند این ادعا پوچ و خلاف رای ICJ بوده و دارو و غذا هم تحریم است در حالیکه نباید باشد.»
حسین امیر عبداللهیان، دستیار ویژه رئیس مجلس در امور بین‌الملل روز ۱۷ اسفند در صفحه شخصی خود در توییتر نوشت: ‌خزانه‌داری آمریکا اجازه انتقال دارو و تجهیزات پزشکی خریداری شده ایران برای مداوای بیماران مبتلا به کرونا را نمی‌دهد. مقامات آمریکا به روشنی دروغ می‌گویند و هیچ تعلیقی در تحریم‌های انسانی صورت نگرفته است. آنها ایران و مردم ایران را هدف قرار داده‌اند.
ذبح اخلاق و قانون در سایه بی‌توجهی جامعه جهانی
واقعیت این است که رویکرد دولت آمریکا در مواجهه با مردم ایران و محدودیت تراشی در نقل و انتقال داروهای مورد نیاز می‌تواند به لحاظ حقوقی واجد صفات جنایت علیه بشریت باشد با این حال امروز این واقعیت تلخ نظام بین‌الملل هم اشکار شده است که اصولا حقوق بین‌الملل جایی نافذ و جاری است که مستحضر به پشتیبانی قدرت باشد. در واقع حقوق بین‌الملل دنباله رو و به نوعی جاده صاف کن سیاست و قدرت است. چه بسا اگر قدرت‌های جهانی بخواهند می‌توانند با دستاویز قرار دادن کوچکترین ماجراهایی نهادها و حقوق بین‌الملل را در مسیر خواسته‌های خود بسیج کرده و به نیات خود مشروعیت ببخشند. از این رو نمی‌توان انتظار داشت نهادها و مجامع حقوق بین‌المللی در  مقابل نقض‌اشکار حقوق بین‌الملل و ذبح اخلاق و قانون اقدام چندانی انجام دهند. با این حال انتظار می‌رود افکار عمومی در جامعه بین‌الملل - به واسطه قدرتی که دارد در قبال این رفتارهای خصمانه و جنایتکارانه سکوت نکنند.
نگاه رسانه آمریکایی
آیا چندین سال تحریم‌های ایالات متحده علیه ایران و تلاش‌های آن برای منزوی سازی این کشور  تاثیری بر دریافت اطلاعات درباره شیوع ویروس کرونا و یا کمک رسانی به ایران برای کنترل این ویروس داشته است؟ شبکه (رادیویی) «ان پی آر» مصاحبه ای را در این زمینه  آماده کرده که در ادامه می‌خوانید.
به گزارش دیپلماسی ایران در این گزارش آمده است که «میشل مارتین (میزبان)»  بار دیگر درباره یکی از داستان‌های اصلی این روزها، یعنی ویروس کرونا، صحبت می‌کنیم و اینبار تمرکزمان روی ایران است؛ جایی که ابتلا به ویروس کرونا تاکنون دست کم ۱۴۵  کشته داشته و ۶ هزار مورد دیگر ابتلا به ویروس نیز تایید شده است. اما امدادرسانی به ایران دشوار است و یکی از دلایلش هم تحریم‌‌های ایالات متحده آمریکاست. این تحریم‌ها با هدف ترغیب ایران به بازگشت به میز مذاکره اعمال شده اند، اما سیاستگذاری ایالات متحده ممکن است فوریت سلامت در ایران را تشدید کنند. جکی نورتام از «ان پی آر» در این باره گزارش می‌دهد. 
«جکی نورتام» شماره بالای موارد ابتلا به ویروس در سراسر ایران کارشناسان بهداشت و سلامت بین‌المللی را نگران کرده است. تحریم‌های ایالات متحده اقتصاد ایران را تحت فشار گذاشته و به سیستم خدمات بهداشت و درمان آن آسیب رسانده است.
«الیزابت روزنبرگ» فشار و تحریم‌های اقتصادی ایالات متحده به ویژه در دشوار شدن دسترسی ایران به تجهیزات پزشکی قابل مشاهده است.
«نورتام» الیزابت روزنبرگ مقام ارشد پیشین وزارت خزانه‌داری است و اکنون، در مرکز امنیت جدید آمریکایی کار می‌کند. او می‌گوید بانک‌‌ها و شرکت‌‌های بین‌المللی نگران این هستند که در صورت تجارت با ایران در فهرست سیاه دولت ترامپ قرار بگیرند. در تئوری، اقلامی همچون مواد غذایی و تجهیزات پزشکی شامل تحریم‌های آمریکا نمی‌شود؛ اما به گفته آرین طباطبایی، کارشناسی ایرانی، در عمل این گونه نبوده است.
«آرین طباطبایی»  به دلیل یکسری مسائل از جمله عدم دسترسی ایران به بانک‌ها، شرکت‌ها قادر نبوده اند که روند پرداخت‌‌ها را پیش ببرند و از این رو، ایران عملا به بسیاری از کالاهای بشردوستانه دسترسی نداشته است.
«نورتام» شدت بحران از شدت اظهارات سیاسی ایران علیه ایالات متحده نکاسته است. محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران، در توییتی نوشته است که این کشور به ماسک، ماسک‌های اکسیژن به ابزار جراحی نیاز دارد. او در ادامه ایالات متحده را در پی «تروریسم اقتصادی» و به خطر انداختن بیماران ایرانی مقصر دانسته است. اما بهنام بن طالب لو از موسسه دفاع از دموکراسی‌‌ها می‌گوید دولت ایران خود نیز در شیوع ویروس کرونا در این کشور مقصر بوده است. او می‌گوید که دولت ایران اطلاعات را از عموم مردم پنهان کرده است.
« بهنام بن طالب لو» در توضیح شیوه مدیریت این بحران توسط دولت  چه مثالی بهتر از این که معاون وزیر بهداشت خود در مصاحبه ای شرکت و در همان حین در کنار یک خبرنگار سرفه و عطسه می‌کند و احتمالا آن خبرنگار را نیز بیمار کرده است؛ چندین نفر از اعضای کابینه دولت نیز  با افراد مبتلا به ویروس کرونا جلسه داشته اند.
«نورتام» مایک پومپئو، وزیر امور خارجه آمریکا، نیز پاسخ ایران را با انتقادی متقابل داده و گفته که دولت ایران شمار حقیقی افراد مبتلا به ویروس کرونا را پنهان می‌کند.
«مایک پومپئو» اطلاعات مبنی بر اینکه نظام ایران جزئیات گزارش‌ها درباره شیوع ویروس در این کشور را پنهان می‌کند، به شدت ایالات متحده را نگران ساخته است. همه ملت‌ها از جمله ایران باید حقیقت را درباره ویروس کرونا به مردم بگویند و با سازمان‌های امدادرسانی بین‌المللی همکاری داشته باشند.
«نورتام» پومپئو و رئیس جمهوری ترامپ گفته اند که اگر ایران درخواست کمک کند، ایالات متحده  به آن پاسخ خواهد داد. ایران این پیشنهاد را رد کرده است. وزارت خزانه داری ایالات متحده هفته پیش اعلام کرد که برخی از تحریم‌های مرتبط با تروریسم علیه بانک مرکزی ایران را لغو کرده که این امر امکان فروش تجهیزات پزشکی بیشتر به ایران را برای شرکت‌‌های بین‌المللی فراهم می‌آورد. الیزابت روزنبرگ تاکید کرده است که ایالات متحده می‌تواند کارهای بیشتری در همین راستا انجام دهد.
«روزنبرگ» آمریکا می‌تواند اقدامات نوآورانه دیگری انجام دهد و مسیرهای حقوقی برای ارسال تجهیزات پزشکی و دارو به ایران باز کند. هنوز شاهد چنین اقداماتی نبوده ایم، اما اگر ایالات متحده انگیزه کافی داشته باشد، انجام چنین کارهایی ممکن است.
«نورتام» در همین حال، کمک‌‌های بین‌المللی در حال رسیدن به ایران است، البته نه از ایالات متحده. هفته گذشته یک گروه از سازمان بهداشت جهانی تجهیزات پزشکی، تجهیزات محافظتی و کیت‌های آزمایشگاهی برای بررسی 100 هزار نفر را به ایران رساندند. فرانسه، آلمان و بریتانیا اعلام کرده اند که بیش از ۵ میلیون دلار تجهیزات از طریق سازمان بهداشت جهانی به ایران می‌رسانند. روسیه هم اعلام کرده است که خود را به تامین داروخانه‌های ایرانی در دوران شیوع ویروس کرونا متعهد می‌داند.