کلاف سردرگم نخست‌وزیری عراق

آفتاب یزد- گروه سیاسی: عراق همچنان ملتهب. حتی ویروس بد شگون کرونا نیز نتوانسته اعتراضات مردمی به وضعیت کنونی را بخواباند. پارلمان و رئیس جمهور هنوز هم نخست‌وزیری را برنگزیدند تا معترضین را آرام کند. پارلمانی که مسئول انتخاب نخست‌وزیر بود نیز اینروزها مستاصل‌تر از همیشه است.
در حالی که محافل سیاسی و مردمی در انتظار توافق فراکسیون‌ها بر سر نامزدی جهت تشکیل دولت موقت هستند ائتلاف سائرون به رهبری مقتدی صدر از فروپاشی مذاکرات کمیته هفت‌نفره خبر داد.
رهبران اصلی شیعی اخیرا کمیته هفت‌نفره‌ای با حضور تمام فراکسیون‌های شیعی پارلمانی را برای بررسی بیش از ۳۱ نامزد برای احراز این پست تشکیل دادند تا روی یک نامزد برای تشکیل دولت موقت توافق کنند که حال خبر از شکست این کمیته به گوش می‌رسد.
نبیل الطرفی، رئیس ائتلاف سائرون، گفت، کمیته هفت‌نفره بر سر انتخاب نامزدی جهت ماموریت برای تشکیل دولت موقت جایگزین دولت مستعفی کنونی به توافقی دست نیافتند.


آن طور که ایسنا می‌نویسد ائتلاف سائرون با ارسال پیامی به برهم صالح، رئیس جمهوری عراق گفت، در پی عدم دستیابی فراکسیون‌های بزرگ به نامزد توافقی، رئیس جمهوری باید اختیارات قانونی خود را برای معرفی نخست‌وزیر جدید انجام دهد.
همچنین رئیس جریان حکمت ملی عراق از تصمیمش برای عدم مداخله در ماموریت انتخاب اسامی کاندیداهای نخست‌وزیری برای دوره موقت خبر داد.
عمار حکیم، رئیس جریان حکمت ملی عراق گفت: ما بر آن شدیم تا از این پس در ماموریت انتخاب اسامی نامزدها برای تصدی پست نخست‌وزیری در دوره انتقالی مداخله نکنیم. علت این تصمیم‌گیری، مخالفتمان با تعلل در پیشبرد این روند و محاسبات سیاسی است که منافع والای عراقی‌ها را در نظر نگرفته و مراعات شرایط کنونی کشور را نمی‌کند.
این در حالی است که پیشتر گفته می‌شد برهم صالح رئیس جمهور عراق قصد دارد "نعیم السهیل" را به نخست‌وزیری این کشور منصوب کند. گزینه‌ای که برخی مدعی آن بودند که فراکسیون‌های شیعی بر آن توافق کرده‌اند. اما ظاهرا همچنان بین توافق بر سر سهیل در پارلمان و فراکسیون‌های سیعی اما و اگر است حال آنکه سخن از شکست کمیته هفت نفره شیعی نیز به میان می‌آید. کلاف سردرگم نخست‌وزیری عراق پیچیده و پیچیده‌تر می‌شود ازهمین رو پرسش این است آنچه که اکنون در عراق می‌گذرد دقیقا به کجا ختم خواهد شد.
>چرا چنین شد
حسن‌هانی زاده کارشناس مسائل خاورمیانه در اینباره به آفتاب یزد می‌گوید: با گذشت بیش از چهار ماه از تلاش فراکسیون‌های پارلمانی عراق برای معرفی نخست‌وزیر توافقی و شکست در اینباره، براساس قانون اساسی عراق، رئیس جمهور می‌تواند فرد موردنظر را به پارلمان معرفی کند یعنی یک اقدام اجرایی معکوس صورت بگیرد. به جای اینکه پارلمان نخست‌وزیر پیشنهادی را معرفی کند رئیس جمهور از اختیارات قانونی خودش استفاده کرده است.
وی افزود: اخیرا گفته می‌شود که نعیم السهیل از شخصیت‌های سیاسی و غیر معروف از سوی رئیس جمهور مکلف به تشکیل کابینه خواهد شد اما اگر رئیس جمهور بتواند این شخص را به عنوان نخست‌وزیر به پارلمان معرفی کند، قطعا پارلمان هم به نعیم السهیل رای نخواهد داد. به نظر می‌رسد که دو عامل عمده باعث به تاخیر افتادن معرفی نخست‌وزیر است. یکی اینکه در حقیقت احزاب شیعه عراق هم بر سر تعیین یک نخست‌وزیر پیشنهادی دچار اختلاف هستند و هنوز نتوانستند به جمع بندی برسند. دوم آنکه عوامل خارجی هم در جلوگیری از معرفی یک نخست‌وزیر توسط پارلمان نقش دارند از جمله آمریکا. برای آمریکایی‌ها بهترین حالت این است که کسی به عنوان نخست‌وزیر در این پارلمان معرفی نشود، چرا که نخستین مطالبه فراکسیون‌های شیعه در هنگامی که نخست‌وزیر معرفی شود و کابینه خودش را تشکیل بدهد و رای اعتماد بگیرد، این است که مصوبه پارلمان را در راستای اخراج نیروهای آمریکایی از عراق عملیاتی کند و این موضوع، خوشایند آمریکایی‌ها نیست.
وی اضافه می‌کند: به نظر می‌رسد رئیس جمهور عراق هم تلاشش بر این است تا این حالت حفظ شود و از همین رو آقای نعیم السهیل را معرفی می‌کند که قطعا مورد پذیرش پارلمان عراق و فراکسیون‌های شیعه نخواهد بود، از الان بیانیه‌هایی از سوی فراکسیون شیعه عراق و احزاب سیاسی در اعتراض به معرفی نعیم السهیل منتشر شده که نشان میدهد این شخصیت نزدیک به فراکسیون‌های شیعه نیست. از همین رو به نظر می‌رسد بلاتکلیفی در معرفی نخست‌وزیر عراق ادامه می‌یابد و این یعنی آنکه عراق در یک فرایند زمانی طولانی شاهد کابینه باثباتی نخواهد بود.
هانی زاده می‌گوید: البته در نهایت شاید احزاب شیعه ترجیح‌شان براین است که عادل عبدالمهدی به عنوان نخست‌وزیر دائم معرفی شود.
>لجبازی پارلمان عراق
اما اگر بناباشد پارلمان نتواند بر گزینه نهایی نخست‌وزیری به توافق برسد و کسی را به رئیس جمهور معرفی نکند و از سویی دیگر گزینه‌ای که رئیس‌جمهور معرفی می‌کند را هم رد نماید در نهایت چه اتفاقی در عراق رخ می‌دهد؟ آیا این نوعی لجبازی پارلمان عراق است؟ او می‌گوید: همانطور که گفته شد در نهایت، ممکن است فراکسیون‌های شیعه به فکر بقای عادل عبدالمهدی باشند. آنها می‌خواهند نخست‌وزیر عراق کسی باشد که مصوبه پارلمانی عراق در خروج نیروهای آمریکایی را اجرا نماید، در حالیکه رئیس جمهور، احزاب کرد و سنی هدفشان این است که یک نخست‌وزیر نزدیک به آمریکا و سیاست‌های غرب انتخاب شود. در گذشته هم توفیق علاوی پیشنهاد، اما سرانجام مجبور به استعفا شد و نتوانست کابینه خودش را معرفی کند. هر نخست‌وزیری را رئیس جمهور انتخاب کند قطعا پارلمان به او رای نخواهد داد و این پروسه ادامه خواهد داشت.
>نعیم السهیل کیست؟
هانی زاده در باره نعیم السهیل می‌گوید: او در حال حاضر به عنوان معاون رئیس دفتر ریاست جمهور عراق مشغول به فعالیت است، درواقع سهیل خیلی تجربه اجرایی ندارد و نزدیک به جریان کردها و رئیس جمهور عراق است و اگر انتخاب شود قطعا دستورات رئیس جمهور و سفارت آمریکارا عملیاتی خواهد کرد. در حال حاضر نوعی بازی دو گانه وجود دارد که پارلمان توپ را در زمین رئیس جمهور می‌اندازد و رئیس جمهور توپ را در زمین پارلمان و متاسفانه این پروسه ادامه خواهد یافت و عراق نمی‌تواند در آینده نزدیک شاهد تشکیل یک کابینه باشد، مگر اینکه همه جریانات سیاسی و رئیس جمهور اتفاق نظر مجددروی کسی مثل عادل عبدالمهدی کنند که آن را هم مردم قبول ندارند.
هانی زاده در باره شکست کمیته هفت نفره شیعه می‌گوید: به نظر می‌آید این کمیته گزینه‌های زیادی را در نظر دارد، اما در نهایت نخواهد توانست هم رضایت رئیس جمهور را و هم رضایت پارلمان و فراکسیون‌ها را جلب کند بنابراین، این کمیته هم ناچار خواهد شد که استعفا دهد. از سویی فرایند این کمیته هم درست نیست. پارلمانی که بیش‌از سیصد نماینده دارد اختیارات خودش را به هفت نفر داده و این هفت نفر قطعا مورد توافق همه فراکسیون‌ها نیست و از همین رو این کمیته نمی‌تواند به یک جمع بندی قابل قبولی برسد.
وی ادامه می‌دهد: قطعا ائتلاف دو جریان صدر و حکیم نا موفق بوده است و آن‌ها نتوانستند به جمع‌بندی دست یابند شدت اختلافات بین فراکسیون‌ها هم به قدری زیاد است که هیچ نخست‌وزیری از میان شیعیان هم حتی اگر بی‌طرف باشد نمی‌تواند رای اعتماد از پارلمان عراق بگیرد.