روزنامه مردم سالاری
1399/01/17
گام بعدی برای کاهش تحریمها بوی جنگ میدهد؟
با همه گیری ویروس کرونا در سراسر دنیا تمام دولتهای کشوهای مختلف به این نتیجه رسیده اند که همکاریهای بینالمللی تنها راه مبارزه با شیوع این ویروس است.در همین راستا وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران نیز در روزهای اخیر برای برداشتن تحریمهای غیرقانونی ایالات متحده آمریکا اقداماتی را در پیش گرفته است؛ تلاشها و اقداماتی که به نوعی بر احساسات جامعه بینالملل نیز انگشت میگذارد. در آمریکا نیز شاهد هستیم که دموکراتها موافقت خود برای کاهش تحریمها علیه ایران را اعلام کرده اند و در خصوص تجهیزات پرشکی نیز صحبت شده و حتی رئیس جمهوری آمریکا یعنی دونالد ترامپ هم اعلام کرده که اگر ایران درخواست کند آمریکا کمک خواهد کرد. بدیهی است که نمیتوان انتظار داشت که چالش تحریمها به یکباره حل شود اما در این برهه فرصتی به وجود آمده که وزارت امور خارجه نیز در حال بهره گیری از آن است.
در آن سو شاید آمریکا درصدد لغو تحریمها نباشد اما همواره تحت فشار سایر دولتهای دیگر خواهد بود. وقتی روسیه علی رغم اختلافات زیاد به ایالات متحده آمریکا کمک میکند و تجهیزات پزشکی میفرستد سیگنالی خواهد بود که واشنگتن را نیز باید به این نتیجه برساند که از سرسختی خود دست بردارد و در این شرایط حساس تسهیلاتی در نظر بگیرد و حداقل تحریمهای بانکی را لغو و یا روزنههای دیگری را باز کند. ایران در کشورهای دیگر از منابع مالی و دارایی برخوردار است و قادر است تا تجهیزات و ملزومات مورد نیاز خود را خریداری کند اما مساله اصلی تبادل بانکی بوده تا بتواند از طریق ال سی و غیره پرداختها را انجام دهد. در صورت تحقق این امر وزارت امور خارجه موفقیت بزرگی کسب خواهد کرد.
این وزارتخانه همچنین میتواند فراتر از این موارد عمل کند و تبلیغات بیشتری داشته باشد. یا برای مثال در اختلافاتی که در عراق وجود دارد اقداماتی صورت گیرد تا نشان داده شود که ایران تمایلی برای درگیری ندارد و حتی نزدیکانش در عراق را به مدارا دعوت میکند. ایران قادر است از این گونه فرصتها استفاده کند و ممکن است آمریکاییها نیز استقبال کنند؛ به خصوص ترامپ که تاجر بوده و از لحاظ روانشناختی فردی باثبات نیست. وزارت امور خارجه علاوه بر اقدامات جاری باید گامی در راستای حل اختلافات منطقه ای نیز بردارد تا از میزان تنشها کاسته شود تا در آن سو فرصتی به آمریکاییها داده شود تا به راحتی بتوانند نیروهای خود را از منطقه خارج کنند. بنابراین پرهیز از دیپلماسی تنش زا و قدم برداشتن در مسیر کاهش تنشها میتواند فرصتهایی را پدید آورد که علاوه بر موافقت دموکراتها برای کاهش تحریمها دونالد ترامپ نیز متقاعد شود.شکل گیری توافق کاهش تنش میان واشنگتن و تهران میتواند زمینه ای را فراهم کند که آمریکا در موضوعاتی مانند روابط بانکی و صادرات نفت نیز تسهیلاتی برای ایران در نظر بگیرد.
بدیهی است که ایالات متحده آمریکا سیاستهای مخربی را علیه جمهوری اسلامی ایران در پیش گرفته است. خروج از توافق هسته ای، اعمال تحریمهای شدید و غیره سبب شد تا دشمنی آشکاری را علیه کشورمان داشته باشند. در چنین فضایی اخیراً واشنگتن پیشنهاد کمک دارویی را به تهران مطرح کرد که از سوی ایران رد شد. با وجود این سیاستهای مخرب وقتی که دشمن دستش را برای همکاری دراز میکند ایران به صراحت نمیتواند پیشنهاد مطرح شده را بپذیرد و اعلام میکند که اگر قرار است کمکی هم صورت گیرد باید از طریق آزادسازی داراییها و اموال بلوکه شده صورت گیرد.بنابراین نمیتوان اقدام ایران را غیرمعقول توصیف کرد چرا که لغو برخی از تحریمهای بانکی برای آمریکا بسیار راحت تر و عقلانی تر از فرستادن کمک به ایران بود. ضمن اینکه باید اشاره کرد که نوع سیاست ایران به گونه ای نیست که با نادیده گرفتن خصومتهای قبلی وارد مذاکره شود. این در حالی است که آمریکا و اروپا دشمن دائمی ندارند و بیشتر عملگرا هستند. آنها بیشتر به فکر خوراک داخلی هستند تا در صورت پذیرش کمکها از سوی ایران این را القا کنند که درصدد کاهش تنشها و همکاری هستند. از همه مهمتر اینکه در ازای کمک خود امتیازی هم بتوانند بگیرند که این موضوع با سیاست ایران همخوانی ندارد. در داخل کشور نیز ما شاهد هستیم که سیاسیون و مسئولین ما دارای مواضع همسانی نیستند و صدایی واحد به گوش نمیرسد. بنابراین ویژگی مذاکره،اتخاذ مواضع همسان و در نهایت دیپلماسی عملگرایانه جز ویژگیهای دیپلماسی جمهوری اسلامی ایران نیست.
موضوعی دیگر که روابط تهران و واشنگتن را در روزهای اخیر پرتنش کرده است، تحرکات آمریکا در عراق است. آمریکا در وضعیتی است که در حال خارج کردن نیروهایش از عراق است و چنین شرایطی سبب میشود تا آنها احساس آسیب پذیری بیشتری داشته باشند. وقتی کشوری در حال عقب نشینی بوده، طبیعی است که اقداماتی را نیز برای حفظ امنیت در نظر بگیرد. بنابراین آمریکاییها تجهیزاتی را از خلیج فارس، اسرائیل و یا کشورهای عربی انتقال دادهاند تا از آمادگیهای لازم برخوردار باشند.
نیروهای حشدالشعبی و کتائب حزب الله عراق نیز اعلام کرده اند که آمریکا باید هر چه سریعتر عراق را ترک کند و در این راستا ضرب الاجلی را نیز اعلام کردند. آنها همچنین آمریکا را در صورت عدم خروج به ادامه حملات نیز تهدید کردند. آمریکاییها همچنین هدف از این تحرکات را حفظ امنیت خود اعلام میکنند اما در حال حاضر برای پاسخ احتمالی از سوی برخی گروههای عراقی در حال آمادهسازی خود هستند. آنها در این راستا ایران را هم تهدید کردهاند و اظهار داشته اند که مسئولیت هر حملهای با ایران است. هدف از این تهدیدها و هشدارها نیز این است که ایران از نیروهای متحدش در عراق بخواهد که از انجام هر گونه عملیات خودداری کنند. از همین رو رئیس جمهوری آمریکا نیز با لحنی تهدیدآمیز به ایران هشدار داده است؛ اتفاقی که جدید نبوده و در گذشته نیز شاهد آن بودهایم.
اما نباید فراموش کرد که در بحبوحه این تحولات ممکن است وقوع یک اشتباه معادلات را برهم بزند و جنگی محدود و یا بلندمدت را رقم بزند. از طرفی شاهد هستیم که از امکان درگیری مستقیم تهران و واشنگتن نیز صحبت میشود که در این راستا گفته میشود عوامل عبری-عربی به دنبال برخی از تحرکات برای آتش افروزی هستند.اما باید گفت که در این برهه افکار عمومی دنیا حتی وقوع جنگی محدود را نخواهد پذیرفت. اگر چه آمریکا سامانه موشکی نیز در عراق مستقر کرده اما با این حال اقدامات آنها بیشتر جنبه بازدارندگی داشته است. چنین تجهیزاتی در دیگر کشورها مانند عربستان نیز وجود داشت اما مانع حمله به آرامکو نشد.
*تحلیلگر مسائل بینالملل
منبع: خبر آنلاین
پربازدیدترینهای روزنامه ها
سایر اخبار این روزنامه
درخواست اروپا برای لغو تحریمهای ایران
نارضایتی آمریکاییها از مدیریت کرونایی ترامپ
خبر
به یاد شهدای سلامت
گام بعدی برای کاهش تحریمها بوی جنگ میدهد؟
استمرار افزایش مبتلایان به کرونا در تهران
نارضایتی آمریکاییها از مدیریت کرونایی ترامپ
دستآوردهای مالی برجام برای تهران
تسهیلات دولت برای بنگاههای اقتصادی خسارت دیده از کرونا
سلامت مردم مقدم بر کسب و کار است
از معضل همیشگی اکران تا چند داستان دیگر در سینمای کرونازده
مرگ و قرنطینه جامعهجهانی