فرشته عدالت با یک بال به پرواز در نخواهد آمد

مهرداد تیموری - لازم و ضروری است قبل از ورود به ضرورت استقلال کانون های وکلا و وکلای دادگستری به عنوان یک اصل اجتناب ناپذیر در دادرسی عادلانه، مختصری درباره تاریخچه استقلال کانون‌های وکلا و وکلا صحبت به میان آید به همین منظور باید گفت که سنگ بنای استقلال کانون وکلا و به رسمیت شناختن تصمیمات وکلا از تصویب ماده ۱۵۰ اصول تشکیلات عدلیه توسط مرحوم داور گذاشته شد که اجازه نامه وکالت رسمی و موقت را به کمیسیون ۶نفره در مرکز اعطا که هیات مذکور مقدمات تشکیل کانون وکلای مستقل را فراهم نمود و در تاریخ ۱۳۰۹/۰۹/۲۰ کانون وکلا با حضور علی اکبر خان داور و دیگر اعضای کمیسیون رسمی تشکیل شد و نهایتاً مرحوم دکتر مصدق که دکترای حقوق و پروانه وکالت در محاکم سوئیس داشت به استناد همان قانون و اختیارات حاصله از آن در تاریخ هفتم اسفند ماه ۱۳۳۱ لایحه استقلال کانون وکلا را در ۲۳ ماده تنظیم کرد و در تاریخ ۱۳/ ۱۲/ ۱۳۳۱به کلیه محاکم ابلاغ شد. پس از کودتای ۲۸مرداد ۱۳۳۲وسرنگونی دولت ملی و استقرار حکومت زاهدی اکثر لوایح تنظیمی توسط دکتر مصدق مورد بازبینی قرار گرفت و لغو گردید لیکن لایحه استقلال کانون وکلا در تاریخ ۱۳۳۲/۰۳/۲۴ به لحاظ اهمیت استقلال کانون وکلا در دادرسی عادلانه به عنوان یک ضرورت اجتناب ناپذیر تصویب و مجددا ابلاغ شد و سرانجام مورخ ۱۳۳۳/۱۲/۱۵در کمیسیون مشترک مجلس سنا و شورای ملی استقلال کانون وکلا با ۸۹ماده و ۲تبصره تصویب و این لایحه درتاریخ۱۳۳۴/۰۱/۲۱رسما ابلاغ گردید و تا به امروز دارای اعتبار و ملاک عمل است.
ضرورت استقلال کانون های وکلا در تضمین حقوق دفاعی جامعه و اجرای هرچه بیشتر عدالت بر هیچکس پوشیده نیست زیرا وکیل مستقل ترس و وحشتی برای از دست دادن جایگاه و موقعیت خود در دفاع از حقوق موکلین نخواهد داشت لیکن وکیلی که مستقل نباشد هر لحظه نگران از دست دادن جایگاه خود به عنوان وکیل دادگستری، لغو جواز و یا بیکار شدن است. قطعاً در جهت حفظ جایگاه خود به جای ممهور نمودن مهر خویش بر لوایح اعتراضی به اشکلات فرایند دادرسی مهر سکوت بر لب گذاشته و اقدامی انجام نمی‌دهد که این مهم خدشه به دادرسی عادلانه وارد خواهد کرد که از شاخصه‌های اعتبار دستگاه قضا در هر کشور است و به طور مستقیم در وجهه بین‌المللی آن دستگاه تاثیرگذار است پس درنهایت اگر استقلال وکیل از وی گرفته شود چگونه می‌توان انتظار داشت فرشته عدالت که یک بال آن وکیل دارای استقلال است تنها با یک بال به پرواز در ‌آمده و بخواهد عدالت را در جامعه برقرار کرده و حامی حقوق تک تک افراد جامعه در یک فرایند دادرسی قرار گیرد؟