قاصدک 24
بلیط هواپیما سفرمارکت

برند نامعتبر مانع مهم صادرات فناوری


نسیم توکل
عضو اتاق بازرگانی تهران

در چند سال گذشته، موضوع صادرات خدمات فنی مهندسی به شکل گسترده‌ مورد بررسی و تبادل نظر قرار می‌گیرد. هر چند رشد این مسئله به دلیل وجود تحریم‌ها و نامناسب بودن وضعیت اقتصادی هر سال عقب نشینی کرده؛ با این حال، همواره از صادرات خدمات فنی مهندسی به خاطر وجود پارامترهایی همچون ارزش پایین پول ملی، دستمزد کارگران و قیمت پایین تمام شده نهایی به عنوان راهکاری برای ارز آوری و بهبود وضعیت گروه‌های تولیدی و در مجموع افزایش نرخ صادرات کشور یاد می‌شود.
صرفنظر از دیگر مشکلات و مسائل موجود، دو چالش بزرگ در این حوزه وجود دارد که به طور خاص مورد توجه فعالان بوده و از جانب بسیاری صادرکنندگان و فعالان بخش خصوصی مطرح شده است. یک بخش این مسئله متوجه تولیدکننده یا صادرکننده بخش خصوصی و سوی دیگر آن متوجه وضعیت حاکمیتی کشور است.
بخش ابتدایی با شرایط راحت‌تری قابل رفع است اما در چالش دوم یک برنامه‌ریزی بلند مدت نیاز دارد و به میزان زیادی با شرایطی که مجلس و دولت آینده به وجود می‌آورد مرتبط است. با این همه، چالش اول در صادرات خدمات فنی مهندسی، دانش دست دوم است. فارغ التحصیلان حتی دانشگاه‌های برتر و تراز اول کشور وقتی وارد صنعت می‌شوند نسبت به هم قطاران 20 سال گذشته خود از نظر سطح دانش و مهارت آموزی ضعف شدیدی دارند. از همه مهم‌تر اینکه تخصص به سوی مهارت آموزی نرفته و دانش فعلی مربوط به دورانی است که اساتید دانشگاه در آن دوران مشغول پژوهش، ارائه مقالات به روز در منابع معتبر و سفرهای علمی برای فراگیری و دریافت دانش روز بوده‌اند.


چالش مهمی که در مسیر صادرات خدمات فنی و مهندسی وجود دارد، تصویر و برند ملی است. متأسفانه تصویر ایران از نظر فرهنگی و ساختار برند ملی افت بسیار زیادی را شاهد بوده و هیچ تلاشی برای ارتقا یا بهبود آن نیز صورت نگرفته است؛ انگار دغدغه‌ای وجود ندارد.در واقع، نه تنها تلاش نشده بلکه در برابر بسیاری کشورها که با سیاست‌های داخلی و بین‌المللی کنونی مخالف هستند و همه کار برای از بین بردن جایگاه تجاری و اعتبار ملی برند ایران انجام داده‌اند نیز سکوت شده؛ به گونه‌ای که بسیاری افراد و کشورهای جهان باور و شناخت منفی از ایران در ذهن دارند؛ به طوری که بازرگانان، تولیدکنندگان و صادرکنندگان ایرانی باید زمان بسیار زیادی را برای تغییر
باورها و شناسایی توانایی ایرانیان در حوزه‌های فنی مهندسی صرف کنند؛ آن هم با نتیجه‌ای نامعلوم، صرف وقت و هزینه فراوان برای فعالیت در حوزه‌ای که تخصص آن‌ را دارند.