بازی روسیه برای دور زدن ایران

صابر گل عنبري: در بحبوحه جنگ اوکراين و افزايش فشارها بر مسکو، شوراي امنيت سازمان ملل ديشب قطعنامه ‌اي قابل تامل درباره يمن صادر کرد. اين قطعنامه (2624) متضمن دو نکته کليدي است.
نخست افزايش دامنه تحريم تسليحاتي حوثي‌ هاي يمن؛ در حالي که قطعنامه پيشين شوراي امنيت صرفا افراد و برخي شرکت ‌ها را هدف قرار داده بود. اما نکته کليدي‌تر در اين قطعنامه اين است که براي نخستين بار از انصار الله يمن (حوثي ‌ها) به عنوان يک گروه تروريستي نام برده است. 11 عضو شوراي امنيت به اين قطعنامه راي مثبت داده و تنها چهار کشور نروژ، مکزيک، برزيل و ايرلند به آن راي ممتنع دادند.
جالب اينجاست که پنج قدرت جهاني عضو دائم شوراي امنيت يعني آمريکا، روسيه، چين و انگليس به آن راي مثبت داده ‌اند. موافقت بلوک غرب با اين قطعنامه عليه متحد يمني ايران جاي تعجب و درنگ نيست، اما راي موافق چين و روسيه در نوع خود قابل تامل است؛ البته براي برخي که شناختي دلبخواهي از حقايق منطقه ‌اي و بين ‌المللي دارند نه شناختي واقع‌بينانه.
ايران نيز به شکلي غير مستقيم طرف اين قطعنامه بود و راي متفق القول دو اجماع غرب و شرق به آن نشان مي‌دهد که در مسائل منطقه‌اي با طرفيت ايران اختلاف نظري ندارند.


چين که گفته مي‌شود روابطي نزديک و راهبردي با تهران دارد، در حالي به اين قطعنامه راي مثبت داده است که مي‌داند اوضاع يمن مساله‌اي اختلافي ميان ايران با عربستان و امارات است و با اين راي خود در واقع در کنار اين جبهه قرار گرفته و همين گام نشان مي‌دهد که در مناقشات منطقه‌اي کفه منافع خود را با طرف عربي مخالف ايران سنگين‌تر مي‌بيند.
اما روسيه در حالي که سال گذشته به قطعنامه شوراي امنيت درباره تجديد تحريم‌هاي سازمان ملل عليه يمن راي ممتنع داده بود اما اين بار به قطعنامه‌اي شديدتر و درج حوثي‌ها به عنوان گروهي تروريستي براي نخستين بار راي مثبت داد.
اين اقدام در حالي رخ مي‌دهد که ايران انتظار داشت روسيه با وتوي اين قطعنامه مانع تروريست ناميدن انصار الله شود. امير عبداللهيان چند روز پيش در تماس تلفني با لاوروف بر لزوم توقف اين قطعنامه تاکيد کرده بود. اما روسيه در اين مساله ملاحظه ايران را نکرد و گفته مي‌شود در معامله‌اي با امارات در مقابل راي ممتنع آن به قطعنامه ضد روسي کشورهاي غربي درباره جنگ اوکراين در روزهاي جمعه و يکشنبه گذشته پذيرفته است که به قطعنامه ضد حوثي شوراي امنيت راي مثبت دهد.
البته اين در حالي است که روسيه با وتوي خود قطعنامه محکوميت جنگ اوکراين را عملا کان لم يکن کرد و ديگر نيازي به راي امارات نداشت؛ اما هيچ بعيد نيست که بده بستاني فراتر از خريد و فروش راي در شوراي امنيت در کار باشد. به نظر مي‌رسد که اهداف اين اقدام مسکو فراتر از کسب راي ممتنع امارات در شوراي امنيت باشد و مي‌توان گفت که روسيه با توجه به تحريم‌ هاي گسترده غرب و بحران بي ‌سابقه در روابطش با اين بلوک روي کمک‌ هاي امارات و عربستان حساب باز کرده است و از اين جهت تاثيرگذاري بين‌المللي اين کشورها را بيشتر برآورد مي‌کند و به همين خاطر اين چنين ملاحظه ايران را نکرده و به تروريست ناميدن متحد يمني آن کمک کرده است.
از سوي ديگر، اگر هم يک نوع معامله‌اي هم ميان رياض و مسکو در کار نباشد، صرف اين اقدام روسيه يک سيگنال مهم نيز به عربستان است که در صورت گسترش دامنه تحريم ‌ها و انصراف برخي خريداران نفت روسيه، نخواهد با افزايش صادرات خود جايگزين شود. به هر حال، اميدوارم اين اقدام روسيه وچين در شوراي امنيت باعث شود که هر چه زودتر دود سفيد از هتل کوبورگ وين برخيزد.