روزنامه ابتکار
1396/05/19
چه راههایی میتواند خطرات را برای محیط بانان به حداقل برساند؟ از سگ تا حسگر، دوربین و پهپاد
حفاظت و کنترلِ عرصههای طبیعی و حیات وحش در جهان برعهده محیطبانان است. افرادی که از سوی نهادهای رسمی هر کشور برای حفاظت از عرصههای طبیعی حفاظت شده، پارکهای ملی و جنگلها تعیین میشوند. البته تعریف محیطبان در ایران و جهان با یکدیگر متفاوت است. محیطبان در ایران تنها بر عرصهها و مناطق حفاظت شده و حیات وحش یعنی گونههای جانوری در آنها نظارت دارد اما حفاظت از جنگلها و پارکهای ملی برعهده جنگلبانان است در حالی که حفاظت بر تمامی عرصهها در سایر کشورها برعهده محیطبانان است که در اصطلاح لاتین رنجر (ranger) نامیده میشوند. رنجرها یا همان محیطبانان اما در بیشتر کشورها به خصوص کشورهای جهان سوم که فرهنگ و تصور عمومی از شکار همچنان در جوامع محلی دیده میشود، بیشترین آسیب را میبینند. محیطبانان و حتی جنگلبانان در ایران از این قاعده مستثنی نیستند. در طول سالهای اخیر بسیاری از محیطبانان ایرانی در حین انجام مسئولیت جان خود را از دست دادهاند. علاوه بر این محیطبانان ایرانی تجربه محکوم شدن به اعدام و حبس را نیزبه دلیل شلیک به شکارچیان و فوت آنها نیز داشتهاند. این اتفاقات ناگوار سبب شده که بسیاری داشتن قوانین حمایتی کافی از محیطبانان را راه حلی برای کاهش مرگ و آسیب یا زندان و حبس آنها بدانند. اما راههای دیگری نیز وجود دارد که میتواند آسیبهای جانی محیطبانان را به حداقل برساند. این راهحل پیوند محیطبانان با تکنولوژی است.«بزرگترین خطر مرگ است.» این جمله مشترکی برای همه انسانهاست اما محیطبانان و تمامی کسانی که حرفههای سخت و زیان آور دارند بیش از دیگران بر زبان میآورند. در 10 سال گذشته در جهان تقریبا 1000 محیطبان کشته شدهاند که قاتلان 80 درصد آنها شکارچیان تجاری و شبه نظامیان مسلح بودهاند. از آخرین باری که خبر شهادت محیطبانان در رسانههای ایران منتشر شده نزدیک به یک سال میگذرد. تیرماه سال 1395 دو نفر از محیطبانان در منطقه حفاظت شده گنو هرمزگان به نامهای محمد دهقانی و پرویز هرمزی و یک نفر در پارک ملی بمو شیراز به نام منوچهر شجاعیان با شلیک مستقیم شکارچیان غیرمجاز کشته شدند.
آمادگی، جسمانی ویژگی ای که
همه محیط بانان باید داشته باشند
محیطبانی و جنگلبانی در ایران و بسیاری از کشورهای جهان حرفه بسیار سخت و پر خطری است. فراغ از مشکلاتی مثل نبود امنیت شغلی و امنیت جانی که برای محیطبانان در ایران به وجود میآید، حقوق کم محیطبانان بر مصائب این حرفه میافزاید. آمادگی جسمانی و داشتن ویژگیهای جسمانی از جمله شرایط پذیرفته شدن در شغل محیطبانی است. شرایطی که دلیل آن قابل تصور است. داشتن ویژگیهای لازم جسمانی از جمله قدرت بدنی برای آن است که محیطبان بتواند در زمان بروز خطرات احتمالی بهترین واکنش را نشان دهند و از خود دفاع کنند. در ایران در کنار ویژگیهای اصلی که هر فرد برای استخدام در یک سازمان دولتی باید داشته باشد، باید حداقل 175 سانتی متر قد داشته باشند، وزن آنها با قدشان متناسب باشد و در یک تست آمادگی جسمانی شرکت کنند تا اجازه ورود به دوره یک هفته ای محیط بانی را داشته باشند. در این دوره فرد به مناطق مختلف مانند مناطق بیابانی برده میشود و اگر از این دوره موفق بیرون بیاید تبدیل به یک محیط بان میشود. محیط بانان ایران وظیفه دارند در صورت آتش سوزی در محدوده به خاموش کردن آتش بپردازند، جلوی ورود دام های غیر قانونی را به محدوده خود بگیرند، اجازه صیادی غیرقانونی را ندهند، مانع قاچاق چوب شوند و... .
محیطبانان برای این کار در ایران به طور ماهیانه میانگین 1 میلیون و 400 هزار تومان یعنی سالانه 16 میلیون و 800 هزار تومان حقوق میگیرند. خطرات بسیاری که در طول این سالها محیطبانان را همراهی کرده است سبب شده که هم سازمان حفاظت محیط زیست و هم فعالان محیط زیست در ایران به دنبال تصویب قانونی در حمایت از محیطبانان شوند. این لایحه در آخرین وضعیت خود پس تصویب در هیات دولت به مجلس شورای اسلامی ارسال شده است. اما چه راههای دیگری وجود دارد که به کمک محیطبانان بیاید و از تنش میان محیطبانان و شکارچیان و ... کم کند؟
حیوانات به کمک محیطبانان میآیند
استفاده از سگهای حافظ محیط زیست اولین گام برای کاهش درگیریهای فیزیکی متخلفان با محیط بانان، به حداقل رساندن آسیب دیدگی و تقلیل چالشها در حوزه محیط بانی، تقویت روحیه ماموران یگان حفاظت و گارد محیط زیست برای مقابله با شکارچیان متخلف، جبران کمبود نیروی انسانی و ایجاد احساس ناامنی و تشویش ذهنی برای شکارچیان متخلف است که به مرحله اجرا رسیده است. در تفاهمنامهای که میان اداره کل حفاظت و مدیریت شکار و صید به عنوان نماینده سازمان حفاظت محیط زیست و بنیاد تنوع زیستی هامون منعقد شده، به مدت 3 سال به صورت آزمایشی محیطبانان سه استان از جمله تهران، سمنان و البرز از سگهای حافظ محیط زیست بهره مند میشوند و با پایان دوره، تمامی سگها از جمله سگهای مولد به سازمان حفاظت محیط زیست تحویل داده میشود. اگرچه این نخستین گامی است که سازمان محیط زیست ایران برای حفاظت بیشتر از محیطبانان آغاز کرده است اما کشورهای دیگر از ایران پیشی گرفتهاند و این کار را سالها پیش آغاز کردهاند. کشورهایی که در تکنولوژی حرف اول را میزنند امروزه این صنعت را در خدمت محیطبانان قرار دادهاند. بسیاری از کشورها از پهبادها برای دیدبانی و شناسایی گونههای حیات وحش و حتی شناسایی شکارچیان استفاده میکنند. این پهبادها که مجهز به دوربین هستند با پرواز بر فراز مناطق حفاظت شده میتوانند آخرین اطلاعات از وضعیت زیستی و تغییر و تحولات را به محیطبانان گزارش دهند.
علاوه بر این بسیاری از مناطق حفاظت شده مجهز به سنسورهای مادون قرمزند که به صورت تله در مناطق حفاظت شده تعبیه میشوند تا در صورت ورود افراد غیر مجاز به این محدودهها به محیط بانان هشدار داده شود. این امکانات و تجهیزات میتواند در ایران نیز برای کاهش هر چه بیشتر خسارات و آسیبها هم به حیات وحش و مناطق حفاظت شده کمک کند و هم محیطبانان و جنگلبانان را از خطر مرگ، جراحت و حتی اعدام نجات دهد.
سایر اخبار این روزنامه
لاریجانی در مراسم روز خبرنگار:
نباید انتظار داشت کابینهای که معرفی شده انقلاب ایجاد کند
«ابتکار» آخرین گمانهزنیهای درون جناحی از اردوگاه اصولگرایان را بررسی میکند
تداوم انشقاق و آغاز خودزنی
اسحاق جهانگیری:
وعدههایی رئیسجمهوری با وزرای پیشنهادی محقق میشوند
علیرضا صدقی
عیارسنجی اصلاحطلبان در کلانشهرها
آیا سلف پرترههای عکاسی هم از دیدگاه هنری دارای ارزش هستند؟
سلفی به اضافه یا منهای هنر؟
عملکرد اورژانس اجتماعی کشور در گفتوگو با مدیرعامل جمعیت امام علی (ع) بررسی شد
123 ؛شماره ای آسان اما فراموش شده
چه راههایی میتواند خطرات را برای محیط بانان به حداقل برساند؟
از سگ تا حسگر، دوربین و پهپاد
نویسنده و بازیگر «پالام، پولوم، پیلیش» در گفتوگو با «ابتکار» :
در برنامه های کودکان نمی توان نصیحت گر و پند دهنده برخورد کرد
ظریف برنامه آتی وزارت خارجه را تشریح کرد
دو اَبَر اولویت وزارت خارجه برای دولت دوازدهم
شمار کشتهشدگان جنایت تکفیریها در میرزا اولنگ استان سرپل به 60 نفر رسید
زخم تازه بر جان افغانستان
انتقاد محمدهاشمی از سوءاستفاده برخی افراد از نام «آیتالله»
معاون پارلمانی رئیسجمهور بر تعامل نزدیک دولت و مجلس در بحث رای اعتماد تاکید کرد
شمار کشتهشدگان جنایت تکفیریها در میرزا اولنگ استان سرپل به 60 نفر رسید
زخم تازه بر جان افغانستان
تا چه میزان احتمال جنگ کره شمالی با آمریکا جدی است؟