جواد ظریف گفت: نگرش مبتنی بر دشمن‌سازی و تقابل دائمی، نگرشی ناکارآمد است و جمهوری اسلامی ایران نیز باید نگاه خود را بر پایه خیر جمعی و ائتلاف‌سازی‌های موضوعی تنظیم کند.
محمدجواد ظریف در افتتاحیه کنگره حزب عهد ایران با اشاره به تحولات گسترده جهانی، منطقه‌ای و داخلی، تأکید کرد جهان امروز دیگر جهان بلوک‌بندی‌های سنتی و اتحادهای دائمی نیست. وی گفت: در دنیای کنونی، امید بستن به متحدان ثابت معنایی ندارد و هر کشوری که بر چنین تصوری تکیه کند، باید مسئولیت آن را بپذیرد، چرا که جهان امروز، جهان شبکه‌های به‌هم‌پیوسته و ائتلاف‌های موضوعی است.  ظریف با بیان اینکه در این چارچوب، حتی کشورها و کنشگرانی که پیش‌تر به عنوان دشمن شناخته می‌شدند، ممکن است در موضوعاتی مشخص در کنار یکدیگر قرار گیرند، اظهار کرد نگرش مبتنی بر دشمن‌سازی و تقابل دائمی، نگرشی ناکارآمد است و جمهوری اسلامی ایران نیز باید نگاه خود را بر پایه خیر جمعی و ائتلاف‌سازی‌های موضوعی تنظیم کند. این رویکرد به معنای نادیده گرفتن گذشته نیست، بلکه به معنای درس گرفتن از تاریخ بدون گرفتار شدن در زندان افتخارات یا ناکامی‌های گذشته است. وزیر پیشین امور خارجه با اشاره به پیشینه تمدنی ایران، تصریح کرد: ایران بر پایه‌ای محکم از یک تمدن کهن ایستاده است و باید به این پایه افتخار کند، این به معنای آن نیست که در پی بازسازی یا بازتولید افتخارات تاریخی باشد. دنیای امروز نه دنیای هخامنشیان است و نه دنیای صفویان و تلاش برای بازگشت به آن دوره‌ها، کشور را به تکرار بازی‌هایی سوق می‌دهد که در شرایط کنونی کارآمدی ندارند. ظریف یکی از مهم‌ترین این بازی‌های ناکارآمد را رویکرد حاصل جمع صفر و نگاه مبتنی بر تهدید و دشمنی دانست و گفت: تهدیدسازی پیش از آنکه در عالم واقع رخ دهد، در ذهن شکل می‌گیرد.  اگر در ذهن خود زنان، جوانان، اینترنت، ارتباط با جهان، بخش خصوصی یا حتی نسل‌های مختلف را به عنوان تهدید تصور کنیم، این تهدیدها در عمل نیز بازتولید خواهند شد.  این دیپلمات پیشین کشورمان با بیان اینکه جهان امروز توانایی ایجاد هژمونی مطلق حتی برای قدرت‌های بزرگ وجود ندارد، خاطرنشان کرد: ایالات متحده با وجود هزینه‌های سنگین نظامی نیز قادر به تحمیل سلطه کامل بر جهان نیست. از این رو، باید پذیرفت که بازگشت به الگوهای گذشته ممکن نیست و تلاش برای احیای آن‌ها، کشور را با هزینه‌های سنگین مواجه می‌کند ظریف در بخش دیگری از سخنانش ضمن گرامیداشت یاد و خاطره چهره‌های برجسته تاریخ معاصر ایران، از جمله سردار شهید قاسم سلیمانی و آیت‌الله هاشمی رفسنجانی، تأکید کرد که تقدیر از بزرگان و نقش‌آفرینان تاریخ کشور، نباید مانع نگاه رو به آینده شود. وی گفت: ملت ایران، ملتی قدرتمند با توانایی‌ها و ظرفیت‌های فراوان است و عبور از گذشته، بدون فراموشی درس‌های آن، شرط لازم برای ساخت آینده‌ای کارآمد و موفق به شمار می‌رود.