بحران نهادههای دامی و تهدید ثبات بازار مرغ
گروه صنعت و تجارت: بحران نهادههای دامی امروز دیگر یک هشدار ساده نیست؛ بلکه به معضلی ساختاری بدل شده که میتواند ثبات یکی از مهمترین بازارهای غذایی کشور را در هم بشکند. مرغ هست، اما نهاده نیست؛ این تناقض آشکار نشان میدهد که مشکل نه در تولید مرغ، بلکه در مدیریت و تأمین مواد اولیهای است که بقای صنعت مرغداری به آن وابسته است. وقتی سویا و ذرت بهعنوان ستونهای اصلی تغذیه مرغداران با کمبود شدید مواجه میشوند، هر میزان تولید جوجهریزی و برنامهریزی تولیدی عملاً بیاثر خواهد شد.
به گزارش «تجارت»، در شرایطی که آمارهای رسمی از نبود کمبود مرغ سخن میگویند، واقعیت میدانی چیز دیگری است: مرغداران در تأمین نهادههای دامی بهویژه سویا با بحران جدی روبهرو هستند. نبود شفافیت آماری، کندی بارگیری نهادهها و توزیع نامناسب، زنجیره تولید را در تنگنایی بیسابقه قرار داده است. این وضعیت نهتنها هزینههای تولید را افزایش داده، بلکه اعتماد تولیدکنندگان به سیاستهای حمایتی دولت را نیز بهشدت تضعیف کرده است.
بحران نهادههای دامی؛ ریشههای یک معضل
نهادههای دامی، بهویژه سویا و ذرت، ستون فقرات صنعت مرغداری محسوب میشوند. بدون این نهادهها، چرخه تولید مرغ عملاً متوقف میشود. در سالهای اخیر، وابستگی شدید به واردات نهادهها، ضعف در مدیریت ذخایر و توزیع، و نبود شفافیت اطلاعاتی، بحران را به نقطهای رسانده که مرغداران از دسترسی به کمتر از ۲۰ تا ۳۰ درصد نیاز واقعی خود خبر میدهند. این کاهش عرضه، نهتنها تولیدکنندگان را در تنگنا قرار داده، بلکه تهدیدی جدی برای امنیت غذایی کشور به شمار میرود. در چنین شرایطی، حتی کوچکترین اختلال در واردات یا توزیع میتواند کل زنجیره تولید را فلج کند و بازار را با شوکهای قیمتی مواجه سازد.
ناکارآمدی در مدیریت توزیع
یکی از مهمترین عوامل تشدید بحران، شیوه توزیع نهادههاست. وزارت جهاد کشاورزی، بهعنوان متولی اصلی، سازوکارهایی را برای توزیع نهادهها به استانها ابلاغ کرده است؛ اما این شیوهها بهگفته تشکلهای صنفی، نهتنها ناکارآمد بلکه بحرانزا هستند. کندی شدید در بارگیری نهادهها، توزیع نامناسب میان استانها، و نبود هماهنگی با نیاز واقعی مرغداران، باعث شده بسیاری از تولیدکنندگان حتی پس از خرید نهادهها، عملاً به آن دسترسی پیدا نکنند. این وضعیت، نارضایتی گستردهای را در میان مرغداران ایجاد کرده و اعتماد به سیاستهای دولتی را بهشدت کاهش داده است. در واقع، تصمیمات نادرست در شرایط بحرانی، خود به ایجاد بحرانهای جدید منجر شده و چرخه تولید را بیش از پیش شکننده کرده است.
محرمانه بودن آمار؛ بحران اعتماد
یکی از ابعاد مهم این بحران، نبود شفافیت آماری است. وزارت جهاد کشاورزی هیچگونه اطلاعات دقیقی از میزان نهادههای موجود یا در حال توزیع در اختیار تشکلها قرار نمیدهد. این محرمانهسازی آمار، نهتنها امکان برنامهریزی دقیق را از تولیدکنندگان سلب کرده، بلکه زمینهساز شایعات و بیاعتمادی گسترده در بازار شده است. وقتی تولیدکنندگان نمیدانند چه میزان نهاده در کشور موجود است و چه سهمی به آنها اختصاص خواهد یافت، عملاً نمیتوانند برای دورههای تولیدی آینده برنامهریزی کنند. این بیاطلاعی، خود به بحران جدیدی در مدیریت زنجیره تولید منجر میشود و فضای بازار را بیش از پیش متلاطم میسازد.
پیامدهای اقتصادی و اجتماعی
بحران نهادههای دامی تنها یک مشکل تولیدی نیست؛ بلکه پیامدهای گسترده اقتصادی و اجتماعی دارد. افزایش هزینههای تولید، ناتوانی در اجرای قیمتهای مصوب، و فشار مضاعف بر مرغداران، نهایتاً به افزایش قیمت مرغ در بازار منجر خواهد شد. این افزایش قیمت، مستقیم بر سفره مردم اثر میگذارد و میتواند موجی از نارضایتی اجتماعی ایجاد کند. از سوی دیگر، کاهش اعتماد تولیدکنندگان به سیاستهای حمایتی دولت، زمینهساز خروج بخشی از فعالان از چرخه تولید خواهد شد؛ امری که در بلندمدت امنیت غذایی کشور را تهدید میکند. در چنین شرایطی، بحران نهادهها نهتنها یک مسئله صنفی، بلکه یک چالش ملی است که پیامدهای آن به کل جامعه سرایت خواهد کرد.
ثبات بازار مرغ در معرض تهدید
اگرچه در حال حاضر از نظر تأمین مرغ مشکلی گزارش نشده، اما ادامه بحران نهادهها میتواند ثبات بازار را بهشدت متزلزل کند. مرغداران تأکید دارند که تا امروز توانستهاند با سختی فراوان تولید را ادامه دهند؛ اما اگر نهادهها بهدرستی تأمین و توزیع نشود، عرضه مرغ در آینده با مشکل جدی مواجه خواهد شد. این تهدید، نهتنها بازار داخلی را تحت فشار قرار میدهد، بلکه میتواند به بحران گستردهتری در حوزه امنیت غذایی منجر شود. در واقع، ثبات بازار مرغ امروز بیش از هر زمان دیگری به وضعیت نهادههای دامی گره خورده است؛ و هرگونه اختلال در این بخش، میتواند به سرعت به بیثباتی گسترده در بازار منجر شود.

