افت فشار گاز در پارس جنوبی زنگ خطر رشد اقتصادی
گروه زیربنایی:افت فشار گاز در پارس جنوبی زنگ خطر رشد اقتصادی است؛ تداوم تولید پایدار گاز، شرط حفظ صنایع، جذب سرمایهگذاری و ثبات رشد GDP کشور محسوب میشود.به گزارش مهر، اقتصاد ایران طی دو دهه گذشته بهتدریج از نفت خام فاصله گرفته و گاز طبیعی به مهمترین نهاده انرژی تولید بدل شده است. امروز سهم گاز در سبد انرژی کشور به بیش از ۷۰ درصد رسیده و از نیروگاهها و صنایع بزرگ گرفته تا واحدهای کوچک تولیدی، همگی وابستگی مستقیمی به پایداری عرضه این حامل دارند. در چنین ساختاری، هر اختلال در تولید و انتقال گاز، مستقیماً خود را در کاهش تولید صنعتی، افت سرمایهگذاری و در نهایت کاهش رشد GDP نشان میدهد.
پیوند تولید پایدار گاز با رشد اقتصادی
بررسیهای اقتصادی نشان میدهد میان رشد مصرف گاز و رشد تولید ناخالص داخلی در ایران همبستگی بالایی وجود دارد. در سالهایی که تولید و تحویل گاز پایدار بوده، صنایع انرژیبر با ظرفیت بالاتری فعالیت کردهاند و نرخ رشد اقتصاد نیز از ثبات نسبی برخوردار بوده است. در مقابل، زمستانهای اخیر که با محدودیت گاز و قطع یا کاهش خوراک صنایع همراه بوده، عملاً بخشی از رشد بالقوه اقتصاد از دست رفته است.کارشناسان اقتصاد انرژی معتقدند گاز طبیعی در ایران نهتنها یک نهاده تولید، بلکه یک «زیرساخت رشد» است. به تعبیر آنان، همانطور که نبود برق یا حملونقل، فعالیت اقتصادی را مختل میکند، کاهش فشار و تولید گاز نیز بهسرعت به رکود موضعی در صنایع مادر منجر میشود. از فولاد و سیمان گرفته تا پتروشیمی و نیروگاهها، زنجیره تولید بدون گاز پایدار عملاً معنا ندارد.
انرژی ارزان و پایدار؛ مزیت رقابتی اقتصاد ایران
یکی از معدود مزیتهای نسبی اقتصاد ایران در فضای رقابت منطقهای، دسترسی به انرژی ارزان است. این مزیت طی سالها، عامل اصلی شکلگیری صنایع بزرگ و جذب سرمایهگذاری صنعتی بوده است. اما این مزیت تنها زمانی پایدار میماند که عرضه انرژی، قابل اتکا و بدون وقفه باشد.سرمایهگذار داخلی و خارجی پیش از هر چیز به «اطمینان از تأمین انرژی» نگاه میکند. تجربه سالهای اخیر نشان داده حتی قیمت پایین انرژی، در صورت ناپایداری عرضه، نمیتواند انگیزه سرمایهگذاری ایجاد کند. قطع گاز صنایع در زمستان، کاهش خوراک پتروشیمیها و تحمیل سوخت مایع به نیروگاهها، عملاً علامت هشدار به فعالان اقتصادی است که ریسک انرژی در حال افزایش است.در چنین شرایطی، فشارافزایی گاز و حفظ سطح تولید میادین، نهتنها برای پاسخگویی به مصرف فعلی، بلکه برای حفظ جذابیت اقتصاد ایران برای سرمایهگذاری ضروری است. به بیان دیگر، بدون پروژههای فشارافزایی، انرژی ارزان به یک مزیت روی کاغذ تبدیل میشود، نه یک مزیت واقعی اقتصادی.
پارس جنوبی؛ موتور خاموش رشد اقتصادی
میدان مشترک پارس جنوبی بهتنهایی حدود ۷۰ درصد گاز مصرفی کشور را تأمین میکند. این میدان طی دو دهه گذشته، موتور اصلی رشد صنایع گازمحور و توسعه اقتصادی ایران بوده است. اما واقعیت آن است که فازهای این میدان به نیمه دوم عمر خود رسیدهاند و افت طبیعی فشار، به پدیدهای اجتنابناپذیر تبدیل شده است.طبق برآوردهای فنی، در صورت عدم اجرای پروژههای فشارافزایی، تولید گاز پارس جنوبی در سالهای آینده با کاهش قابلتوجهی مواجه خواهد شد؛ کاهشی که ابتدا خود را در زمستانها نشان میدهد، اما بهتدریج به یک بحران دائمی بدل خواهد شد. این مسئله میتواند کل معادله رشد اقتصادی کشور را برهم بزند.کارشناسان انرژی بر این باورند که پارس جنوبی امروز همچنان «موتور رشد اقتصادی» است، اما این موتور بدون فشارافزایی، بهتدریج خاموش خواهد شد. پروژههای فشارافزایی، اگرچه هزینهبر و پیچیدهاند، اما در مقایسه با هزینههای اقتصادی ناشی از کمبود گاز، کاملاً توجیهپذیر هستند.
فشارافزایی گاز؛ پروژهای فراتر از صنعت نفت
در نگاه سنتی، فشارافزایی گاز یک پروژه صرفاً فنی در صنعت نفت تلقی میشود؛ اما واقعیت آن است که آثار این پروژهها بهمراتب فراتر از مرزهای این صنعت است. فشارافزایی، تضمینکننده تداوم خوراک صنایع، ثبات تولید برق، کاهش مصرف سوختهای آلاینده و در نهایت کاهش شوکهای قیمتی در اقتصاد است.وقتی گاز بهموقع به نیروگاهها برسد، هزینه تولید برق کاهش مییابد؛ زمانی که صنایع با محدودیت مواجه نشوند، قیمت تمامشده کالاها کنترل میشود؛ و وقتی تولید پایدار بماند، تورم انتظاری نیز تعدیل میشود.
ادامه در صفحه آخر

