روزنامه کيهان
1404/10/18
حق دفاع مشروع و ایجاد موازنه تهدید(مقاله وارده)
علیرضا معشوری *تهدیدات مکرر مقامات رژیم صهیونیستی درباره حمله مجدد به ایران، زمینهای استراتژیک برای اتخاذ سیاستهای دفاعی فعال از طرف جمهوری اسلامی ایران فراهم آورده که مبتنی بر اصل دفاع مشروع پیشدستانه است. بررسی سابقه اسرائیل نشان میدهد که تهدیدات نظامی رژیم صهیونیستی علیه کشورهای منطقه تنها در قالب سخنرانی و تهدید لفظی باقی نمانده و در موارد متعددی به عملیات نظامی واقعی و حمله به تاسیسات حیاتی کشورها منجر شده است. تجربه جنگ 12 روزه و اقدامات نظامی پیشین اسرائیل علیه ایران و کشورهای همسایه، گواهی بر واقعی بودن تهدیدات این رژیم و تداوم سیاست تجاوزکارانه است. باید توجه داشت که سکوت یا تکیه صرف بر مکانیسمهای بینالمللی نمیتواند مانع تجاوزات و تهدیدهای عملی رژیم صهیونیستی شود و بالعکس به تشویق دشمن برای شدت بخشیدن به اقدامات تهاجمی منجر میگردد.
در عرصه روابط بینالملل تهدید مداوم اسرائیل به قریبالوقوع بودن حمله نظامی مجدد علیه ایران یک مسئله امنیتی و مشروعیتبخش برای دفاع پیشدستانه است. تفسیری موسع از ماده 51 منشور سازمان ملل، در شرایط خاص شامل دفاع مشروع پیشدستانه برای جلوگیری از وقوع تجاوز نظامی قریبالوقوع میشود. حتی در جریان جنگ 12 روزه بعد از حمله آمریکا به تاسیسات هستهای ایران، نماینده آمریکا با تکیه بر همین تفسیر از ماده 51 منشور به شورای امنیت سازمان ملل اعلام کرد که بمباران این تاسیسات در قالب دفاع مشروع بوده است. از این رو با توجه به اظهارات تهدیدآمیز مقامات اسرائیلی علیه ایران و سابقه حملات نظامی علیه کشورهای منطقه، ایران به عنوان کشوری مستقل و مقتدر، با توجه به ملاحظات و الزامات دفاع مشروع، باید احتمال انجام دفاع پیشدستانه را هم برای ایجاد موازنه تهدید و هم به عنوان یک پیام بازدارنده، به روشنی اعلام کند.
بر این اساس حالا که مقامات اسرائیلی بارها به شکل رسمی و علنی تهدید به حمله قریبالوقوع کردهاند، وزارت امور خارجه ایران باید به صورت کاملا مستند و دقیق تمامی تهدیدات و اظهارات مقامات رژیم صهیونیستی در مورد حمله مجدد و قریبالوقوع به ایران را به سازمان ملل و شورای امنیت ارائه دهد. به همراه این اسناد، ایران باید به این نهادهای بینالمللی به روشنی هشدار دهد که در صورت ادامه تهدیدهای اسرائیل و سکوت و بیعملی سازمانهای بینالمللی، ایران ممکن است برای دفاع از خود و پیشگیری از تجاوز رژیم صهیونیستی، دفاع مشروع پیشدستانه علیه اسرائیل انجام دهد. این کار نشاندهنده شفافیت و پایبندی ایران به قوانین بینالمللی است و پیام واضحی به جامعه جهانی ارسال میکند که سکوت نهادهای بینالمللی در برابر چنین تهدیداتی میتواند به وقوع جنگی دیگر منجر شود. چنین رویکردی هم بازدارنده است و هم مشروعیت قانونی و اخلاقی دارد، زیرا ایران در این موقعیت برای دفاع از خود و جلوگیری از وقوع یک جنگ منطقهای گسترده عمل میکند. در شرایطی که اسرائیل با تداوم تهدید به جنگ مجدد و احتمال حملهای قریبالوقوع علیه ایران سایه جنگ را حفظ کرده و عملا وضعیت تهدید مستمر را ایجاد کرده است، ایران نیز باید با استناد به حق ذاتی دفاع مشروع و برجسته کردن احتمال دفاع پیشدستانه، موازنه تهدید را برقرار کرده و سایه جنگ و فشار روانی را بر سر رژیم صهیونیستی و ساکنان اراضی اشغالی حفظ کند.
اسرائیل به دلایل مختلف از جمله تضعیف دولتها و ایجاد بحرانهای منطقهای، همواره به حملات نظامی و ایجاد آشوب در دیگر کشورها روی آورده است. در این میان جمهوری اسلامی ایران هم حق دارد و هم وظیفه دارد که از امنیت ملی خود دفاع کند و این میتواند در قالب دفاع مشروع پیشدستانه علیه اسرائیل باشد. باید توجه شود که تهدید به دفاع مشروع پیشدستانه از طرف ایران را نباید یک امر غیرضروری دانست، این تهدید متقابل پاسخی به تهدید واقعی و ملموس اسرائیل است و میتواند از تلفات و بحرانهای گسترده در آینده جلوگیری کند.
سیاست بازدارندگی ایران باید ترکیبی از دیپلماسی فعال و قدرت نظامی مؤثر باشد. ارائه مستندات تهدیدهای مکرر اسرائیل به حمله نظامی قریبالوقوع علیه ایران به سازمان ملل و شورای امنیت به شکل رسمی و شفاف، نشاندهنده جدیت ایران در پیگیری راهکارهای قانونی و بینالمللی است. از طرفی هشدار درباره احتمال دفاع پیشدستانه، ابزار بازدارندگی واقعی در برابر دشمنان ایران فراهم میآورد و پیامی از موضع قدرت به کشورهای منطقه و جهان میدهد که جمهوری اسلامی ایران به هیچ تهدیدی از سوی رژیمهای سلطهگر تن نمیدهد و آمادگی دارد برای دفاع از خود از تمام ابزارهای ممکن استفاده کند. این همگرایی میان دیپلماسی فعال و قدرت دفاعی یا به عبارتی پیوند میان دیپلماسی و میدان، پایههای امنیت ملی ایران را تقویت میکند و دشمنان ایران را مجبور میکند در محاسبات خود درباره هرگونه اقدام نظامی ناپخته علیه ایران بازنگری کنند.
ادامه تهدیدات اسرائیل علیه ایران و دیگر دولتها ناشی از ضعف سازمانهای بینالمللی در مقابل تجاوزگریهای رژیم صهیونیستی است. سازمان ملل و شورای امنیت با وجود وظایف قانونی خود، اغلب در برابر تجاوزات اسرائیل و آمریکا واکنش قاطع نشان ندادهاند و این سکوت به معنای ناتوانی این نهادها است. ایران باید با استفاده از این موقعیت حق مشروع خود را برای دفاع پیشدستانه به جهان اعلام کرده و تاکید کند که عدم اقدام نهادهای بینالمللی نمیتواند مانع دفاع مشروع ایران شود. این رویکرد در سیاست دفاعی یک اقدام راهبردی و بازدارنده برای حفظ استقلال و تمامیت ارضی کشور است. از طرفی در سطح سیاسی داخلی نیز ایران با اتخاذ موضعی روشن و مستند، هم قدرت بازدارندگی خود را تقویت میکند و هم وحدت ملی را حول محور دفاع از کشور و مقابله با تهدیدات خارجی تحکیم میبخشد.
به لحاظ راهبردی، دفاع پیشدستانه ایران علیه اسرائیل، در صورت تداوم تهدیدات و عدم واکنش نهادهای بینالمللی، هم به عنوان دفاع مشروع تلقی شده و هم به عنوان ابزاری برای جلوگیری از بحرانهای منطقهای گسترده عمل میکند. تاریخ نشان داده است که رژیمهای سلطهگر تنها در برابر قدرت و اراده قاطع عقبنشینی میکنند و تهدید لفظی و دیپلماسی منفعل نمیتواند مانع تجاوزات آنها شود. از این جهت جمهوری اسلامی ایران باید تهدیدات اسرائیل را به عنوان تهدیداتی واقعی تلقی کرده و در راستای حفظ امنیت ملی، دفاع مشروع پیشدستانه را به عنوان گزینهای مشروع و منطقی مطرح کند.
تهدیدات مداوم رژیم صهیونیستی علیه ایران، شرایط را برای اتخاذ رویکردی فعال و بازدارنده فراهم کرده است. جمهوری اسلامی ایران باید در مواجهه با تهدیدات اسرائیل ترکیبی از دیپلماسی شفاف و مستند و تهدید به دفاع پیشدستانه را بهکار گیرد تا از امنیت ملی خود دفاع کرده و بازدارندگی مؤثری ایجاد نماید؛ این سیاست پیام روشنی به دشمنان میدهد که تجاوزگری و تهدید علیه ایران بیپاسخ نخواهد ماند. سکوت و بیعملی سازمانهای بینالمللی در برابر این تهدیدهای واقعی، حق ایران را برای دفاع مشروع پیشدستانه محدود نمیکند و برعکس ضرورت آن را دوچندان میسازد. بنابراین اتخاذ سیاست دفاع مشروع پیشدستانه در شرایط کنونی فقط یک گزینه راهبردی نیست و یک ضرورت امنیتی است که میتواند با ایجاد موازنه تهدید از وقوع یک جنگ گسترده در منطقه جلوگیری کند و موقعیت ایران را در سطح بینالمللی به عنوان یک قدرت بازدارنده و مستقل تثبیت نماید.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
* دکتری روابط بینالملل
پربازدیدترینهای روزنامه ها
سایر اخبار این روزنامه
آجر کردن نان مردم مأموریت پادوهای اسرائیل
اقتدار یا استیصال؟(یادداشت روز)
اخبار ویژه
حزبالله لبنان برای نبرد با صهیونیستها آماده میشود
تخلیه 13/5 میلیون تن کالای اساسی در بندر امام خمینی(ره)
استقبال گسترده نوجوانان از برنامه تلویزیونی «محفل ستارهها»
رودریگز: مقابل آمریکا میایستیم تحت سیطره هیچ قدرتی قرار نمیگیریم
وقتی نقاب از چهره آشوبگران افتاد
با حمایت آشکار از شورشها در ایران داریم خودمان را لو میدهیم
شهادت مأمور پلیس ایرانشهر در تیراندازی گروهک تروریستی جیشالظلم
مردم و رهبر انقلاب ۲ منبع قدرت ایران عزیز ماست
حق دفاع مشروع و ایجاد موازنه تهدید(مقاله وارده)
«امپریالیسم عریان» آمریـکا در ونزوئـلا به روایت کاریکاتور