روزنامه اعتماد
1404/11/21
نوآوري در فرآيندهاي مشاركت اجتماعي
در سالهاي اخير، فرآيندهاي مشاركت اجتماعي شاهد تحولات بنيادين بودهاند. سازمانهاي مردمنهاد (سمنها)، خيريهها و گروههاي داوطلبانه ديگر تنها بر روشهاي سنتي تكيه ندارند و فناوريهاي نوين نقش تعيينكنندهاي در طراحي، اجرا و ارزيابي فعاليتهاي اجتماعي يافتهاند. اين تغييرات، نه تنها امكان دسترسي گستردهتر به افراد و گروههاي داوطلب را فراهم ميآورد، بلكه فرصتهاي جديدي براي شفافيت، اعتمادسازي و كارآمدي فعاليتهاي اجتماعي ايجاد كرده است.يكي از مهمترين جنبههاي نوآوري در مشاركت اجتماعي، استفاده از فناوري براي تسهيل هماهنگي و مشاركت داوطلبان است. اپليكيشنها، پلتفرمهاي آنلاين و شبكههاي اجتماعي تخصصي امكان برنامهريزي دقيق فعاليتها، ثبت حضور داوطلبان و اطلاعرساني سريع در مورد نيازهاي فوري جامعه را فراهم ميكنند. به عنوان مثال، پلتفرمهاي جمعآوري كمك مالي آنلاين، امكان مشاركت كوچك ولي جمعي را فراهم كرده و با شفافيت در ارايه گزارشها، اعتماد عمومي را تقويت ميكنند. همچنين ابزارهاي ديجيتال امكان پيگيري اثرات اقدامات داوطلبانه و خيريهها را فراهم ميآورند؛ بدين ترتيب، مشاركتكنندگان ميتوانند تاثير مستقيم كمكهاي خود را مشاهده و انگيزه بيشتري براي ادامه مشاركت پيدا كنند.
فرآيندهاي نوآورانه همچنين در گسترش دسترسي به فعاليتهاي اجتماعي و خيريه نقش اساسي دارند. نسل جوان به دليل سبك زندگي ديجيتال و حضور گسترده در شبكههاي اجتماعي، بيشتر از هر نسل ديگري از پلتفرمهاي آنلاين براي مشاركت استفاده ميكند. اين نسل، به دنبال تجربههاي ملموس و فوري است و روشهاي سنتي اطلاعرساني و جذب داوطلبان اغلب توان پاسخگويي به نيازهاي آنان را ندارند. در اين زمينه، كمپينهاي آنلاين، چالشهاي مجازي و پروژههاي داوطلبانه مبتني بر فناوري ميتوانند پيوند ميان انگيزههاي فردي و نيازهاي اجتماعي را برقرار كنند.
با وجود فرصتهاي گسترده، نوآوريهاي فناوري در حوزه مشاركت اجتماعي با چالشهاي مهمي نيز همراه است. يكي از اين چالشها، فاصله ديجيتال است؛ همه افراد و گروهها دسترسي برابر به فناوريهاي نوين ندارند و اين مساله ميتواند باعث تبعيض در فرصتهاي مشاركت شود. علاوه بر آن، خستگي ديجيتال و كاهش تعامل حضوري نيز ميتواند اثرگذاري اجتماعي واقعي را محدود كند. مشاركت آنلاين هر چند سريع و گسترده است، اما جاي تعاملات حضوري و شبكههاي محلي واقعي را نميگيرد. علاوه بر اين، مسائل امنيت داده و حريم خصوصي اطلاعات داوطلبان و خيران نيز اهميت ويژهاي يافته است؛ جمعآوري، ذخيره و تحليل دادههاي شخصي نيازمند سياستها و استانداردهاي دقيق حفاظتي است تا اعتماد عمومي آسيب نبيند.
در مواجهه با اين فرصتها و چالشها، سياستگذاري و راهبري اطلاعرساني نقش مهمي ايفا ميكند. ضروري است كه شوراي اطلاعرساني دولت با ايجاد پلتفرمهاي شفاف و قابل اعتماد، حمايتش از نوآوري ديجيتال در فعاليتهاي داوطلبانه و خيريه را تسهيل كند. علاوه بر اين، اطلاعرساني هدفمند به نسل جوان، آموزش شهروندي ديجيتال و ارايه راهنماييهاي عملي براي مشاركت موثر و ايمن، ميتواند مشاركت اجتماعي را پايدار و گستردهتر كند.
همچنين شايسته است فرآيندهاي نوآورانه مشاركت اجتماعي در قالب روايتهاي ملموس و موفقيتآميز به جامعه معرفي شوند. انتشار داستانهاي واقعي از كمكهاي داوطلبانه، نتايج ملموس اقدامات خيريهها و تجارب موفق سمنها، نه تنها انگيزه مشاركت را افزايش ميدهد، بلكه سرمايه اجتماعي و اعتماد عمومي را تقويت ميكند. ارتباط مستمر ميان فعالان اجتماعي و رسانهها و بهرهگيري از ابزارهاي ديجيتال براي انتشار دستاوردهاي واقعي ميتواند به كاهش بياعتمادي و شايعهپراكني كمك و مشاركت اجتماعي را به يك جريان پايدار تبديل كند.
درنهايت، آنچه امروز در حوزه مشاركت اجتماعي اهميت دارد، ادغام فناوري با ارزشها و اهداف انساني است. فناوري ابزاري است براي تسهيل و گسترش مشاركت، اما هدف نهايي بايد همواره ايجاد همبستگي اجتماعي، تقويت سرمايه اجتماعي و افزايش احساس مسووليت و تعلق در جامعه باشد. به همين دليل، نگاه نوآورانه به فعاليتهاي سمنها، خيريهها و داوطلبانه بايد همزمان با توجه به ارزشهاي اخلاقي، عدالت اجتماعي و دسترسي برابر باشد تا مشاركت اجتماعي نه تنها سريع و گسترده، بلكه معنادار و اثرگذار باشد. همگرايي فناوري، نوآوري و مشاركت اجتماعي ميتواند فصل نويني در توسعه فرهنگي و اجتماعي كشور ايجاد كند. اين رويكرد ميتواند پلي براي ارتباط نسلهاي مختلف با يكديگر و جامعه باشد و زمينهساز اعتماد و همبستگي اجتماعي پايدار شود.
رييس كميته امور اجتماعي
سایر اخبار این روزنامه
۲۲ بهمن دشمن را مأيوسكنيد
بازگشت طلا
تذکر رییسجمهور به صدا و سیما
مردم همچنان اميدوارند
بازداشت و احضار شماری از فعالان اصلاحطلب
معلق ميان گزارش اجتماعي و درام سينمايي
نسل زد و فضاي كار اشتراكي
ديپلماسي اهرم اعراب در مقابل اسراييل
نسخه «همدلي اجتماعي» براي عبور از اندوه جمعي
عدالت ترميمي به جاي تقابل قضايي؟
ديپلماسي امام خميني(ره) نامه به رهبران (۱۶)
نگاهی به خردهفرهنگها در جشنواره فجر
بچهها من را به زندگي برگرداندند
معرفت جسم
رييس شويي
سوگ وقتي احساس كافي نيست
بازخواني روابط انساني در سينماي سروش صحت
يك گفتوگوي نو در وزارت خارجه
فقيران پايين شهر عليه گربههاي بالا شهر
نوآوري در فرآيندهاي مشاركت اجتماعي
راهي براي خروج از بحران مسكن
ديپلماسي اهرم اعراب در مقابل اسراييل
نسخه «همدلي اجتماعي» براي عبور از اندوه جمعي
عدالت ترميمي به جاي تقابل قضايي؟
نگاهی به خردهفرهنگها در جشنواره فجر