روایت پزشکیان از «اصلاح‌طلب نامرد»!

جوان آنلاین: رئیس‌جمهور در سخنانی در گلستان تلویحاً به اظهارات علی شکوری‌راد اصلاح‌طلب تندرو که گفته بود «نظام خودش خشونت تزریق می‌کند و از نیرو‌های خودی کشته‌سازی می‌کند و بسیجی و مسجد و امامزاده را را آتش می‌زند تا بهانه برخورد با آشوبگران را داشته باشد»، واکنش نشان داد و این حرف‌ها را «نامردی» دانست که «به اسم روشنفکری و اصلاح‌طلبی» می‌زنند. پزشکیان قبل از آن در اختتامیه جشنواره فیلم فجر نیز از عبارت «نامردی» برای ایرانیان خارج‌نشین که از امریکا برای حمله ایران دعوت می‌کنند، استفاده کرد تا نشان دهد دایره مفهومی این واژه در دیدگاه او تا کجاست.  عبور اصلاح‌طلبان رادیکال از دولت‌های بر آمده از اصلاحات، البته نکته تازه‌ای نیست، آنها در بزنگاه‌های تاریخی بارها، با اتخاذ روش‌های ساختار شکنانه، کوشیده‌اند با ترسیم حاکمیت دوگانه، «درون حکومت علیه حکومت» عمل کنند. این ساختار شکنی هم در دولت اصلاحات تجربه شد، هم در دولت موسوم به اعتدال برآمده از اصلاحات و هم در این دولت وفاق ملی، به گونه‌ای که در این سه دولت منسوب به اصلاح‌طلبی، هرگاه که موقعیت خود را در تعارض میان ماندن بر روش نق زدن و ادعا‌های روشنفکری از یک سو و ماندن در حاکمیت از سوی دیگر دیدند، روش اول و نسخه عبور از دولت متبوع را پیچیده‌اند.  بخشی از سخنان رئیس‌جمهور در نشست با فرهیختگان، فعالان سیاسی، اجتماعی و فرهنگی استان گلستان، واکنش به همین رفتار افراطی و رادیکال بود. دکتر پزشکیان روز پنج‌شنبه در هجدهمین مقصد سفر‌های استانی دولت چهاردهم به استان گلستان گفت: اینکه در جامعه مشکل داریم بدیهی است، اما به‌خاطر شرایط امروز همه ما اعم از اصلاح‌طلب، اصولگرا و دیگر مدعیان مقصر هستیم، همه ما باید تلاش کنیم و دست به دست هم دهیم و با کنار گذاشتن اختلافات و دشمنی ها، مشکلات را حل کنیم. در حوادث اخیر، ترامپ و نتانیاهو بر طبل اعتراضات کوبیدند، آیا قصد آنها حل مشکلات مملکت ماست؟ آیا کسی غیر از آنها برای مملکت ما مشکل ایجاد کرده است؟ همه راه‌ها را بر ما بسته‌اند، معاملات ما را مسدود کرده‌اند، در اجرای کار‌ها کارشکنی می‌کنند و قصد دارند که اجازه ندهند سرپا بایستیم، از سوی دیگر به عده‌ای در داخل می‌گویند که می‌خواهیم شما را نجات دهیم.  زخم را باید درمان کرد نه عمیق‌تر کنیم پزشکیان افزود: زخم بزرگی ایجاد شده لازم است با وحدت و انسجام آن را ترمیم و درمان کنیم، نه اینکه با اختلاف و تفرقه این زخم را روز به روز عمیق‌تر کنیم و مشکلات کشور را افزایش دهیم.  رئیس‌جمهور از عدالت، کیفیت، کارایی و هزینه اثربخشی به عنوان چهار ویژگی اصلاح امور نام برد و افزود: ما معتقدیم که باید براساس شایستگی به همه افراد میدان دهیم که بیایند و برای حل مشکلات کشور کار کنند، هر کسی مدعی است می‌تواند مشکلی را حل کند و بخشی را به درستی اداره کند، این گوی و این میدان، بیاید به او مسئولیت می‌دهیم، اما باید در قبال مسئولیت پاسخگو باشد. پزشکیان با بیان اینکه معنی اصلاحات درمان کردن زخم و مشکلات را برطرف کردن است، گفت: اینکه کسی به اسم اصلاحات و روشنفکری ادعا کند که حاکمیت باعث حوادث اخیر شده، خیلی بی‌انصافی است. اشاره رئیس‌جمهور به اظهارات اخیر علی شکوری‌راد فعال سیاسی اصلاح‌طلب است که چندی پیش در مدعی شده بود: نهاد‌های حکومتی برای به‌دست آوردن بهانه سرکوب معترضان، از روش «کشته‌سازی از نیرو‌های خودی» استفاده و خود خشونت را به جامعه تزریق کرده‌اند! اگر مردید به میدان خدمت به مردم بیایید پزشکیان اضافه کرد اینکه نسخه بدهیم و بگوییم کل مملکت باید آن گونه عمل کند و خودمان کنار بایستیم و حرف‌های قشنگ بزنیم مشکلی را حل نخواهد کرد، ارائه کردن تئوری و از عدالت گفتن ساده است، اما اجرای عدالت در عمل به این سادگی نیست.  رئیس‌جمهور در نقد رادیکال‌های جریان اصلاحات تصریح کرد: «می‌خواهم آدمی که ادعا کرده چنین اتفاقاتی از سوی حاکمیت رخ داده است، را (از بازداشت) بیرون بیاورند و به او اختیار دهیم تا بررسی کند و اگر سخنانش صحت داشت ما را دار بزنند! اگر در حکومت، ما یا کسانی که به ما مرتبط هستند گفته‌اند چنین کار‌هایی انجام شود، خداوکیلی باید ما را اعدام کنند. این چه حرفی است که فردی به اسم اصلاحات یا روشنفکری حرف‌هایی بر زبان بیاورد که دشمن دلش می‌خواهد؟ مگر ممکن است کاری کنیم که خودمان بازار، مسجد و ماشین آمبولانس را به آتش بکشیم که مثلاً جامعه را مدیریت کنیم و بعد نتانیاهو و ترامپ از آن‌سو بگویند بروید و آتش بزنید ما هم هستیم و داریم می‌آییم؟ انصاف چیز خوبی است، حقیقت‌یابی هم خوب چیزی است.» پزشکیان در ادامه گفت: افرادی از دوستان بنده هستند که راحت پول درمی‌آورند و زندگی می‌کنند، کنار نشسته‌اند و نقد می‌کنند و حرف‌های آنچنانی می‌زنند، اگر مردید به میدان بیایید، دکان خود را ببندید و به مردم خدمت کنید. اینکه به مردم خدمت کنیم، منت‌گذاشتن ندارد، ما مشکلات زیادی داریم، هنر این است که آستین‌ها را بالا بزنیم و مشکلات مردم را حل کنیم.  میدان دادن به دشمن نامردی است رئیس‌جمهور، اما شامگاه چهارشنبه هم با حضوری از پیش اعلام‌نشده در مراسم اختتامیه چهل‌وچهارمین جشنواره فیلم فجر در سخنانی، بر نقش هنرمندان در ترمیم شکاف‌های اجتماعی، حفظ وحدت ملی و صیانت از تمامیت ارضی کشور تأکید کرد. او با اشاره به شرایط اجتماعی کشور اظهار داشت: زخمی که در جامعه ایجاد شده، زخمی تلخ و عمیق است و کار طبیب، ترمیم زخم است نه عمیق‌تر و عفونی کردن آن. پزشکیان با بیان اینکه دشمنان و بیگانگان در پی تضعیف ایران هستند، تصریح کرد: تلاش آنان بر این است که کشور و آب و خاک ما را تجزیه و دچار تفرقه کنند، اما وظیفه همه ما ایستادگی در برابر این توطئه‌ها و حفظ انسجام ملی است. رئیس‌جمهور با تأکید بر مسئولیت هنرمندان، مدیران و سیاستگذاران در این مقطع حساس افزود: هنرمند، مدیر و سیاستگذار باید تا آنجا که در توان دارد برای ترمیم این زخم تلاش کند و در جهت تقویت وحدت، انسجام و تمامیت کشور گام بردارد. پزشکیان در ادامه با ابراز تأثر از شرایط ایجاد شده در کشور در جریان حوادث تلخ دی ماه گفت: بسیاری از شب‌ها از شدت نگرانی خوابم نمی‌برد و از اینکه به چنین وضعیتی رسیده‌ایم ناراحت هستم، اما چاره‌ای جز ماندن، تلاش کردن و ساختن کشور نداریم. رئیس‌جمهور با انتقاد از برخی مواضع خارج‌نشینان که زمینه فشار و آسیب به کشور را فراهم می‌کنند، تأکید کرد: قهر کردن و میدان دادن به کسانی که از آن سوی مرز‌ها به دشمن اجازه می‌دهند به خاک ایران تعرض کنند، نامردی و رویکردی نادرست و غیرمنصفانه است.  جبهه اصلاحات در برزخ بلاتکلیفی سیاسی جبهه اصلاحات، اما چند روز پیش در بیانیه‌ای فرافکنانه ضمن درخواست آزادی فوری و بدون قید و شرط بازداشت‌شدگان حوادث اخیر، از رئس جمهور و رئیس شورای عالی امنیت ملی خواست از تشدید التهاب در فضای سیاسی کشور جلوگیری کند.  بیانیه در شرایطی منتشر شده است که این جریان، به‌جای پاسخ‌گویی شفاف درباره نقش برخی اعضای خود در تشدید فضای التهاب آلود در شبه کودتای اخیر، بار دیگر روایت «فشار سیاسی» را در دستور کار قرار داده است. حال آنکه اتهامات افراد رادیکال دستگیر شده «امنیتی» بوده است. برخی تحلیلگران معتقدند طرح مکرر کلیدواژه‌هایی، چون «زندانی سیاسی»، «آزادی بی‌قید و شرط» و «التهاب فضای سیاسی» بدون اشاره به ابعاد حقوقی و امنیتی پرونده‌ها، بیش از آنکه مطالبه‌ای حقوق‌محور باشد، تلاشی برای اعمال فشار سیاسی و بازسازی نقش اپوزیسیونی درون‌ساختاری است؛ نقشی که جبهه اصلاحات در سال‌های اخیر میان ماندن در چارچوب رسمی و حرکت به سمت رادیکالیسم، بار‌ها در تعریف آن دچار تناقض شده است. جبهه اصلاحات طی سال‌های گذشته با نوعی دوگانگی مزمن مواجه بوده است. از یک‌سو در ادبیات رسمی، خود را مدافع قانون‌گرایی، صندوق رأی و سیاست‌ورزی مسالمت‌آمیز معرفی می‌کند و از سوی دیگر، بخشی از چهره‌های محوری آن با اتخاذ مواضع ساختارشکنانه، تشکیک در نهاد‌های رسمی و هم‌صدایی با روایت‌های رسانه‌ای بیرونی، عملاً به تضعیف همان چارچوب‌هایی کمک کرده‌اند که ادعای دفاع از آنها را دارند.