گسترش روابط اقتصادی ایران و روسیه از تجارت گاز تا ساخت نیروگاه هسته‌ای جدید

مدیرعامل شرکت ملی گاز از نهائی شدن چارچوب کلی قرارداد گازی ایران و روسیه خبر داد و گفت: تمامی بندهای قراردادی پس از مذاکرات فشرده کارشناسی بسته شده و تنها دو موضوع «قیمت» و «مکانیزم پرداخت» در انتظار تصمیم نهائی است.
بررسی مناسبات اقتصادی کشورها در سالیان اخیر مانند توسعه روابط اقتصادی اروپا با چین، هند و آمریکای لاتین، ارتباط تجاری چین با روسیه، آفریقا و سایر کشورهای جهان، گسترش روابط روسیه با هند و بسیاری موارد مشابه، نشان می‌دهد چندجانبه‌گرایی به سرعت در جهان فراگیر شده است.
در این چارچوب شرکای تجاری جدید در شرایطی که کشور در شرایط تحریمی به‌سر می‌برد، می‌تواند فشار اقتصادی بر کشور را کاهش دهد. ایران می‌تواند در این فضا، با کشورهای همسو روابط اقتصادی خود را توسعه دهد؛ اتفاقی که با روسیه- هرچند با سرعت کم- در حال انجام است و نتایج آن در حال آشکار شدن است.
در این باره نوزدهمین کمیسیون مشترک همکاری‌های اقتصادی میان ایران و روسیه از روز دوشنبه در تهران آغاز به‌کار کرد و دیروز در اختتامیه این نشست، چهار تفاهم‌نامه همکاری میان سازمان‌ها و شرکت‌های دو کشور امضا شد.


فرصت تجارت گاز
یکی از فرصت‌های پیش روی ایران، واردات گاز از همسایه‌های شمالی است. این اقدام می‌تواند از یک سو گاز مورد نیاز مناطق شمالی کشور را به‌ویژه در زمستان تأمین کند و به مشکلات سال‌های اخیر پایان دهد. از سوی دیگر، ظرفیت گاز عسلویه به همان اندازه آزاد می‌شود و به شرط مدیریت مصرف، می‌تواند در صنعت استفاده شده و یا به کشورهای همسایه صادر شود. 
این موضوع می‌تواند علاوه‌بر درآمدهای ارزی، ایران را به ‌هاب گازی منطقه هم تبدیل کند.
به گزارش ایرنا، «سعید توکلی» مدیرعامل شرکت ملی گاز دیروز در حاشیه نوزدهمین اجلاس مشترک همکاری‌های اقتصادی ایران و روسیه در جمع خبرنگاران با اشاره به آخرین وضعیت قرارداد گازی ایران و روسیه اظهار کرد: طرف ایرانی و طرف روس در فضائی کاملاً فشرده، دقیق و کارشناسی، تمامی اقدامات مرتبط با این قرارداد را انجام داده‌اند. انواع قراردادها بررسی شده و پس از برگزاری جلسات متعدد در سطح کارشناسی، تخصصی و تیم‌های مذاکره‌کننده، چارچوب کلی یا «جنرال فریم‌ورک» قرارداد بسته شده و همه بندهای آن نهائی است.
وی افزود: در حال حاضر، تنها در دو موضوع منتظر تصمیم نهائی هستیم. یکی بحث قیمت و دیگری مکانیزم پرداخت. 
البته در بخش قیمت، بندهای قراردادی دیده شده و پیشنهادهایی نیز میان دو طرف رد و بدل شده است. در حوزه مکانیزم پرداخت نیز، تیم‌های مذاکره‌کننده و کارشناسی دو طرف بررسی‌های لازم را انجام داده‌اند. 
توکلی با بیان اینکه قراردادهای بین‌المللی گاز دارای سبد متنوعی از روش‌های قیمت‌گذاری و پرداخت هستند، تصریح کرد: در این قرارداد، ظرفیت استفاده از روش‌های مختلف پرداخت از جمله تهاتر نیز پیش‌بینی شده و حتی امکان تهاتر گاز با نفت به‌عنوان یکی از مکانیزم‌ها در نظر گرفته شده 
است.
مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران با اشاره به تفاهم‌نامه ۱۵۰ میلیون مترمکعبی میان دو کشور گفت: این تفاهم‌نامه دو فاز دارد که فاز نخست آن معادل روزانه ۱۵۰ میلیون مترمکعب است و تمام مذاکرات فعلی در قالب همین فاز اول در حال انجام است. 
علاوه‌بر این، در جریان مذاکرات توافق شد یک قرارداد کوتاه‌مدت نیز با استفاده از زیرساخت‌های موجود میان دو کشور منعقد شود که حجم آن حدود دو میلیارد مترمکعب در سال برآورد 
می‌شود.
وی تأکید کرد: هر دو مسیر، چه قرارداد بلندمدت و چه قرارداد کوتاه‌مدت، از نظر چارچوب اصلی یکسان هستند و تفاوت آن‌ها بیشتر در مدت قرارداد و نحوه پرداخت است؛ موضوعی که امکان انعطاف‌پذیری برای ایران را متناسب با میزان نیاز واردات فراهم می‌کند.
معاون وزیر نفت تأکید کرد: این قرارداد قرار نیست در بخش‌های غیرمولد مصرف شود. طبق قانون برنامه هفتم توسعه، توسعه دیپلماسی انرژی به‌ویژه در بخش گاز الزام شده و ماده ۴۶ این قانون، وزارت نفت و شرکت ملی گاز را مکلف به پیگیری این موضوع کرده است. 
تصمیم حاکمیت بر این است که گاز وارداتی در بخش‌های مولد کشور مورد استفاده 
قرار گیرد.
توکلی خاطرنشان کرد: در قراردادهای انرژی، فرآیندهای تشریفاتی زمان‌بر است و نمونه آن، پروژه‌های مشابه بین‌المللی است که سال‌ها در مرحله نهائی‌سازی باقی می‌مانند. با این حال، مذاکرات با طرف روسی به‌خوبی پیش رفته است.
مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران در پایان با اشاره به تکلیف قانون برنامه هفتم توسعه گفت: بر اساس این قانون، ایران باید تا سقف ۴۰ میلیارد مترمکعب در سال واردات گاز و ۲۰ میلیارد مترمکعب در سال صادرات داشته باشد. 
همکاری با روسیه، به‌عنوان بزرگ‌ترین دارنده ذخایر گازی جهان، می‌تواند به تأمین گاز صنایع، ایجاد ارزش افزوده، رشد اقتصادی و اشتغال کمک کند و این دقیقاً هدفی است که در این قرارداد دنبال می‌شود.
تجهیزات نیروگاه جدید اتمی به زودی در ایران
به گزارش فارس، «سیویلیوف» وزیر انرژی روسیه و رئیس کمیسیون همکاری مشترک اقتصادی ایران و روسیه، گفت: در 11 ماه گذشته اجرای پروژه‌های مشترک نسبت به سال قبل ۱۳ برابر موفق‌تر بوده است.
وی افزود: ما به صورت جد با دولت ایران در همکاری هستیم و پروژه‌های زیادی با ایران داریم که در مراحل مختلف انجام می‌شود. 
از جمله در بلوک دوم و سوم نیروگاه انرژی اتمی بوشهر که در حال ساخت آنها هستیم. به غیر از این بلوک‌ها در حال بررسی بلوک‌های جدید برای نیروگاه هسته‌ای نیز هستیم.
سیویلیوف ادامه داد: در حال حاضر یک بلوک یا یک واحد از نیروگاه اتمی بوشهر فعال است و واحدهای دوم و سوم در حال اجرا در روسیه است که به زودی وارد ایران شده و در آن صورت حجم تولید برق با نهائی شدن آن به شدت افزایش 
خواهد یافت.
به گفته وزیر انرژی روسیه کارگروهی در سه ماه آینده تشکیل خواهد شد که چکیده گفت‌وگوها را عملیاتی می‌کند و پروژه‌های کلان برای توسعه انرژی صلح‌آمیز هسته‌ای دنبال 
خواهد شد.
مسیر ریلی فوق‌العاده احداث می‌کنیم
به گزارش ایلنا، «یوری کوزمین» نماینده شرکت روسی «کاسپین سرویسز» در پروژه راه آهن رشت- آستارا درباره تضمین حمل بار از این مسیر با توجه به اینکه اکنون تنها یک درصد بارِ تجارت بین روسیه و هند از ایران عبور می‌کند، اظهار داشت: مهم‌ترین ماموریت ما ساخت راه آهن رشت- آستارا است و تضمین عبور بار از این مسیر بر عهده وزارت حمل‌ونقل روسیه و همکاری بین کشورهاست. 
اما باید بگویم که شاخه غربی کریدور شمال – جنوب که راه آهن رشت – آستارا در این مسیر قرار دارد، مستقیما سن پترزبورگ را به بنادر ایران از جمله بندر عباس متصل می‌کند و کوتاه‌ترین مسیر ترانزیتی محسوب می‌شود. 
وی همچنین با اشاره به نقش جمهوری آذربایجان تاکید کرد: در همایش اخیر در تهران با عنوان کریدور ایران، پرچم و نمایندگان کشور آذربایجان هم حاضر بود. 
اعتقاد دارم که در این مسیر ریلی آینده روشنی خواهیم داشت و ساخت و راه‌اندازی راه آهن رشت- استارا به نفع تمام کشورهای منطقه است. 
نماینده شرکت روسی «کاسپین سرویسز» درباره زمان آغاز پرداخت وام روسیه برای این پروژه هم تاکید کرد: آغاز پرداخت وام بر عهده وزارت دارایی روسیه است اما تعهد ما این بوده که کمتر از پنج سال این مسیر ریلی را بسازیم و اطمینان داریم که یک راه آهن فوق‌العاده احداث می‌کنیم.
تجارت 2/3 میلیارد دلاری
گفتنی است بر اساس آمار گمرک جمهوری اسلامی ایران، حجم تجارت غیر نفتی بین دو کشور در ۱۰ ماه سال جاری از دو میلیارد و ۳۰۷ میلیون دلار فراتر رفته است.
بر این اساس سرجمع آمار واردات ایران از روسیه در ۱۰ ماه سال جاری به میزان دو میلیون و ۶۷۱ هزار تن کالا به ارزش یک میلیارد و ۳۶۸ میلیون دلار بوده است که از نظر وزنی ۶۱ درصد و ارزشی ۱۶ درصد رشد نشان می‌دهد. 
همچنین صادرات ایران به روسیه در ۱۰ ماه سال جاری به میزان دو میلیون و ۴۴۸ هزار تن کالا و به ارزش ۹۳۹ میلیون دلار بوده است که از نظر وزنی ۱۵ درصد و ارزشی پنج درصد افزایش 
نشان می‌دهد.