روزنامه جوان
1404/12/02
شکایت از مافیای مخدر متا
جوان آنلاین: اینبار قابلیتهای اعتیادآور و آسیب به سلامت روان نوجوانان، مالک اینستاگرام را به دادگاه کشاند. والدین کودکان آسیبدیده میگویند این برنامهها موجب اضطراب و آزار فرزندانشان شدهاست. بیش از هزارو۵۰۰ شکایت مشابه علیه زاکربرگ و مِتا «شرکت مادر اینستاگرام» مطرح شدهاست. به گفته وکلا اسناد داخلی نشان میدهد شرکت متا از این خطرات برای نوجوانان؛ آگاه بودهاست. سال گذشته نیز پس از انتشار گزارشی توسط پروژه شفافیت فناوری (TTP) که در آن به کشف بیشتر از ۴۵۰ تبلیغ در اینستاگرام و فیسبوک برای فروش مجموعهای از مواد مخدر اشاره شدهبود، اعضای کنگره از مارک زاکربرگ خواستند تا توضیح دهد که چرا تبلیغات مربوط به مواد مخدر در فیسبوک و اینستاگرام نمایش داده میشود. همچنان که آسیبهای روانی اینستاگرام برای نوجوانان هم پیش از این مورد توجه قرار گرفتهبود؛ نتایج یک نظرسنجی در سال ۲۰۱۷ در بریتانیا نشان داد که کاربران جوانی که روزانه بیش از دو ساعت در شبکههای اجتماعی مانند فیسبوک، توییتر و اینستاگرام وقت میگذرانند، در معرض خطر مشکلات روانی قرار دارند. نتایج این نظرسنجی نشان میدهد که اینستاگرام بدترین تأثیر را بر سلامت روانی جوانان داشتهاست. با تمام اینها زاکربرگ در جریان برگزاری دادگاه اخیر و با همان لحن یکنواخت و همیشگی خود، مسئولیت شرکتش در قبال این آسیبها را رد کرد! آسیبهای روانی و اعتیادآور بودن شبکههای اجتماعی همواره در محافل علمی دنیا بحثبرانگیز بود و روی دیگر این شبکهها را به نمایش گذاشتهاست. ماجرا، اما وقتی جدیتر میشود که بدانیم نتایج پژوهشهای علمی آسیبهای روانی و اعتیاد این شبکهها و به خصوص اینستاگرام را تأیید میکند. همچنانکه نتایج یک نظرسنجی در بریتانیا نشان میدهد که اینستاگرام در مقایسه با دیگر شبکههای اجتماعی بدترین تأثیر را بر سلامت روانی جوانان دارد. این شبکه اجتماعی که امکان همرسانی عکس و ویدئو را میدهد، بر تصویری که کاربران از بدن خود دارند، تأثیر منفی میگذارد. ۹۰ در صد از شرکتکنندگان زن در این نظرسنجی گفتهاند که از بدن خود راضی نیستند. تبلیغات مواد مخدر در فیسبوک و اینستاگرام این نخستینباری نیست که پای مالک متا به دلیل به دادگاه باز میشود. سال گذشته بود که ۱۹ عضو کنگره در نامهای از مارک زاکربرگ خواستند تا توضیح دهد که چرا تبلیغات مربوط به مواد مخدر در فیسبوک و اینستاگرام نمایش داده میشود. نامه اعضای کنگره پس از انتشار گزارشی توسط پروژه شفافیت فناوری (TTP) برای زاکربرگ ارسال شده که در آن به کشف بیشتر از ۴۵۰ تبلیغ در اینستاگرام و فیسبوک برای فروش مجموعهای از مواد مخدر اشاره شدهبود. به گفته TTP، بسیاری از این آگهیها شامل «عکسهایی از بطریهای داروهای تجویزی، انبوهی از قرصها و پودرها یا قالبهای کوکائین» میشود و کاربران را به برنامههای دیگر مانند تلگرام هدایت میکنند. TTP نمونههای دیگری از این دسته تبلیغات را در پلتفرمهایی از جمله ایکس نیز مشاهده کردهاست. اعضای کنگره با ارسال نامهای به زاکربرگ نوشتند: «بهنظر میرسد متا به فرار از مسئولیت اجتماعی خود و سرپیچی از دستورالعملهای جامعه خود ادامه داده است. جالب اینکه این تبلیغات محتوای تولیدشده توسط کاربر در دارکوب یا صفحات خصوصی شبکههای اجتماعی نیستند، بلکه تبلیغاتی بودهاند که توسط متا تأییدشده و از آنها درآمدزایی میشود.» در ادامه این نامه آمدهاست: «بسیاری از این تبلیغات در عناوین، توضیحات، عکسها و نام حسابهای تبلیغکنندگان خود حاوی ارجاعات آشکار به موادمخدر غیرقانونی هستند که بهراحتی توسط محققان و روزنامهنگاران والاستریت و پروژه شفافیت فناوری پیدا شدهاست. با اینحال، به نظر میرسد که آنها توسط فرایندهای داخلی متا شناسایینشده یا نادیده گرفته شدهاند.» اعتیاد، افسردگی و افکار خودکشی ارمغان اینستاگرام این بار، اما صاحب متا هشت ساعت در جایگاه شهود دادگاه نشست تا از عملکرد خودش دفاع کند. حضور مارک زاکربرگ در دادگاه لسآنجلس به یکی از مهمترین چالشهای حقوقی سالهای اخیر برای صنعت شبکههای اجتماعی تبدیل شدهاست؛ پروندهای که محور آن بررسی نقش پلتفرمها در بروز آسیبهای روانی میان نوجوانان است. این جلسه رسیدگی به شکایت زنی اهل کالیفرنیا اختصاص دارد که میگوید از دوران کودکی کاربر Instagram و یوتیوب بوده و استفاده مستمر از این خدمات موجب افسردگی و شکلگیری افکار خودکشی در او شدهاست. او ادعا میکند شرکتهای فناوری با وجود اطلاع از تبعات احتمالی، به جذب کاربران کمسن برای افزایش سود ادامه دادهاند. به گزارش یورو نیوز زن ۲۰ سالهای با نام اختصاری کیجیام (KGM) در این دادخواست ادعا میکند استفاده از پلتفرمهای متا و گوگل در دوران کودکی او را به این فناوری معتاد و افکار افسردگی و خودکشیاش را تشدید کردهاست. در این شکایت آمدهاست که این شرکتها با استفاده از شیوههایی مشابه تکنیکهای مورد استفاده در کازینوها، عمداً دست به طراحیهایی زدهاند تا پلتفرمهای خود را برای کودکان اعتیادآورتر کنند و از این طریق سود خود را افزایش دهند. این پرونده در ابتدا علیه چهار شرکت تشکیل شد؛ متای تحت مالکیت زاکربرگ، یوتیوب گوگل، تیکتاک بایتدنس و اسنپ اینک، شرکت مادر اسنپچت. گزارش شده که تیکتاک و اسنپ اینک پیش از آغاز محاکمه به توافقهایی خارج از دادگاه دست یافتهاند. این پرونده در ایالاتمتحده به عنوان یک «دادگاه راهنما» شناخته میشود؛ به این معنا که نتیجه آن میتواند بر سرنوشت هزاران شکایت دیگر علیه شرکتهای شبکههای اجتماعی تأثیر بگذارد. هر چند اینستاگرام قابلیتهایی برای محافظت از کودکان در برابر محتوای مضر دارد؛ از جمله حسابهای خصوصی برای نوجوانان، هشدارهای ایمنی، فیلتر کردن محتوا و ابزارهای کنترل والدین، اما بر اساس یک مطالعه در سال ۲۰۲۵ که به دست افشاگر متا، آرتورو بجار، و پژوهشگران دو دانشگاه امریکایی انجام شد، دو سوم ابزارهای ایمنی متا در پلتفرمهایش از جمله اینستاگرام کارآمد نبودهاست. این بدان معنا است که حسابهای نوجوانان همچنان پیشنهادهایی درباره محتوای جنسی، نمایشهای کوتاه برهنگی و مطالب مربوط به خودآسیبرسانی، خودزنی و تصویر ذهنی منفی از بدن دریافت میکردند. مدیریت بدون مدرک دانشگاهی! مارک زاکربرگ، مدیرعامل متا هم روز چهارشنبه در دادگاهی در مرکز شهر لسآنجلس حاضر شد تا در برابر اتهامات مربوط به نقش پلتفرمهای خود در آسیب به سلامت روان جوانان دفاع کند. او در حالی وارد ساختمان دادگاه شد که همراهانی مجهز به عینکهای هوشمند «ریبن متا» او را اسکورت میکردند و جمعیتی از والدین داغدار که فرزندان خود را قربانی طراحیهای اعتیادآور شبکههای اجتماعی میدانند، در مسیر عبور او حضور داشتند. طبق گزارشهای منتشر شده، زاکربرگ هشت ساعت را در جایگاه شاهد گذراند و با همان لحن یکنواخت و همیشگی خود، مسئولیت شرکتش در قبال این آسیبها را رد کرد. یکی از محورهای اصلی این جلسه، تصمیم زاکربرگ برای لغو ممنوعیت فیلترهای واقعیت افزوده (AR) بود که جراحیهای زیبایی را شبیهسازی میکنند. در طول شهادت، زاکربرگ به بحثی میان مدیران متا در سال ۲۰۱۹ درباره لغو ممنوعیت موقت این فیلترها اشاره کرد. مدیرعامل متا شهادت داد که پس از بررسی تحقیقات درباره تأثیر فیلترها بر سلامت کاربران، احساس کرده شواهد موجود درباره آسیبرسان بودن آنها به اندازهای متقاعدکننده نیست که محدود کردن شکلی از بیان در این پلتفرم را توجیه کند. زاکربرگ میگوید: «در سطحی خاص، شما واقعاً یک اپلیکیشن اطلاعرسانی اجتماعی نمیسازید، مگر اینکه به توانایی مردم برای ابراز وجود اهمیت بدهید. فکر میکنم وقتی میگوییم «هی، محدودیتی برای آنچه مردم میتوانند بگویند یا ابراز کنند، وجود دارد»؛ باید شواهد کاملاً واضحی داشته باشیم که آن چیز بد خواهد بود.» در بخشی از دادگاه، لنییر وکیل ارشد شاکی پرونده با اشاره به مخالفت کارشناسان سلامت روان با تصمیمات متا، از زاکربرگ پرسید که آیا در رشتههای مرتبط تخصص یا مدرکی دارد. زاکربرگ در پاسخی کوتاه گفت: «من مدرک دانشگاهی در هیچ رشتهای ندارم.» در حالی که این محاکمه شش هفته ادامه دارد، والدین حاضر در دادگاه بر اهمیت حضور فیزیکی خود تأکید کردند. «ایمی نویل»، که پسر ۱۴ سالهاش را بر اثر مسمومیت با فنتانیل (در پی ارتباطی در اسنپچت) از دست دادهاست، به خبرنگاران گفت: «امیدوارم وقتی او به صحن دادگاه نگاه میکند، ما را ببیند و حس کند.» همچنین در حالی در جریان این جلسه از عینکهای واقعیت ترکیبی ریبن متا استفاده شده، قاضی به افراد حاضر در دادگاه هشدار داد که از عینکهای هوش مصنوعی متا استفاده نکنند و تهدید کرد که اگر فیلمهای ضبط شده را پاک نکنند، ممکن است به جرم توهین به دادگاه بازداشت شوند. انتظار میرود در هفتههای آتی، کارکنان سابق متا و مدیران یوتیوب نیز برای ارائه شهادت در برابر هیئت منصفه حاضر شوند. بدترین شبکه اجتماعی فارغ از اینکه ماجرای دادگاه زارکربرگ به کجا برسد، چالشهای شبکههای اجتماعی مبتنی بر تصویر آنقدر جدی است که اینستاگرام را به بدترین شبکه اجتماعی تبدیل کند. انجمن سلطنتی سلامت عمومی بریتانیا (RSPH) با همکاری جنبش سلامت جوانان (Young Health Movement) انجام دادهاست. این گزارش نشان میدهد اینستاگرام بیشترین تأثیر منفی را بر سلامت روحی کاربران جوان دارد. این گزارش که با عنوان #StatusOfMind شناخته میشود با تحقیق روی هزار و ۵۰۰ کاربر ۱۴ تا ۲۴ساله انجام شده و نتیجه نشان میدهد که پنج شبکه اجتماعی محبوب (فیسبوک، اینستاگرام، اسنپ چت، یوتیوب و توئیتر) چگونه بر سلامت روان کاربران تأثیر میگذارند. در این میان اختلالاتی مانند اضطراب، افسردگی، اختلالات خواب و میزان نارضایتی از شکل بدن کاربران مورد بررسی قرار گرفتهاست. طبق این گزارش، ۹۱درصد جوانان ۱۶تا ۲۴ساله از شبکههای اجتماعی استفاده میکنند. از سوی دیگر در سالهای گذشته اضطراب و افسردگی جوانان حدود ۷۰ درصد افزایش یافته و این اختلالات با میزان حضور آنان در شبکههای اجتماعی ارتباطی مستقیم دارد. چهار کاربر از هر پنج کاربر جوان که در این تحقیق مورد سؤال قرار گرفتهاند، عنوان کردهاند که حضور در شبکههای اجتماعی، اضطراب آنان را بیشتر کردهاست و این موضوع میتواند در درازمدت بر سلامت روان و در نتیجه، مدیریت شغل و تمرکز بر درس آنها اثر بگذارد. طبق این گزارش، کاربرانی که بیش از دو ساعت در شبانهروز از شبکههای اجتماعی استفاده میکنند، مشکلات روحی بیشتری دارند و حتی برخی، آن را به عنوان افسردگی فیس بوکی میشناسند و دلیل آن را هم فشار روانی ناشی از تلاش برای رسیدن به انتظاراتی غیرواقعی در جهان واقعی عنوان کردهاند. از سوی دیگر شبکههای اجتماعی حتی از سیگار و الکل هم اعتیادآورتر هستند و بسیاری معتقدند که باید برای این موضوع فکری کرد، به همین دلیل هم استفاده از یادآورها یا برخی اپلیکیشنها روی شبکههای اجتماعی را پیشنهاد میدهند که میتواند زمان استفاده کاربر از شبکههای اجتماعی را محدود کرده و از بروز چنین مشکلاتی برای کاربران جلوگیری کند. اختلال خواب هم یک مشکل شایع دیگر در کاربران شبکههای اجتماعی است، چراکه نور تلفنهای همراه میتواند با تأثیر بر هورمون خواب که به صورت طبیعی ترشح میشود، میزان خواب و کیفیت آن را نامطلوب کند. از سوی دیگر طبق این گزارش، یکی از هر پنج کاربر جوان در طول شب برای چک کردن پیام روی شبکههای اجتماعی از خواب بیدار میشوند و این کاربران، سه برابر دانشآموزانی که در شبکههای اجتماعی فعالیت ندارند، خسته هستند. همچنین طبق این گزارش، حداقل هفت نوجوان از هر ۱۰ نفر در اینترنت آسیبهای سایبری را تجربه کردهاند. اینستاگرام در میان این پنج شبکه اجتماعی، بیشترین تأثیر منفی را بر سلامت روان کاربران جوان دارد. همچنین ازآنجا که ۹۰درصد کاربران اینستاگرام زیر ۳۵سال سن دارند و درصد زیادی از آنان را زنان تشکیل میدهند، این پلتفرم ویژه انتشار عکس و فیلم باعث شده تا این کاربران نسبت به پوست، قیافه و ظاهر خود احساس منفی زیادی داشتهباشند که این موضوع حس تنهایی و کنار گذاشته شدن و ناسازگاری را در آنها تقویت میکند. تصاویری که روی اینستاگرام آپلود میشود غالباً کامل و بدون نقص هستند و با واقعیت فاصله دارند، اما کاربران نسبت به این موضوع بیتوجه هستند. هر چند پیش از این انتقاداتی نسبت به وضعیت تبلیغات مدلها در مجلات مد وجود داشت، حالا اینستاگرام در هر ساعت میلیونها عکس جدید را به نمایش در میآورد و دختران جوانی که کاربر این پلتفرم هستند دائم در حال مقایسه شکل بدن خود با این مدلها و سلبریتیهایی هستند که ساعتها برای گرفتن یک عکس از آنها وقت صرف شدهاست و به این ترتیب اعتماد به نفس آنها بسیار پایین میآید. بسیاری از کاربران دختر جوان، بعد از حضور در اینستاگرام و فیسبوک تصمیم جدی به عوض کردن چهره و وضعیت بدن خود میکنند تا شبیه این مدلها شوند. حتی یک تحقیق دیگر نشان دادهاست که ۷۰درصد دختران ۱۸ تا ۲۴ساله بریتانیایی علاقهمند به انجام حداقل یک عمل جراحی زیبایی هستند و این موضوع حتی بر اخلاق و رفتارشان تأثیر میگذارد. کاربران جوان حاضر در این پلتفرم بیشتر دچار انزوا، افسردگی، اضطراب و حس تنهایی هستند. البته همین شبکه اجتماعی که بهعنوان پلتفرمی با بیشترین تأثیر منفی شناخته میشود، تأثیرات مثبتی هم بر کاربران دارد که از آنها میتوان به ابراز عقیده و خود را نشان دادن، ایجاد ارتباطات اجتماعی قویتر و همچنین حمایت احساسی و عاطفی از آنها اشاره کرد. از سوی دیگر باید گفت که طبق این گزارش، اینستاگرام کمترین آگاهیرسانی را در میان پنج پلتفرم مورد مطالعه در این گزارش انجام میدهد.
سایر اخبار این روزنامه
امواج عملیات روانی جلوتر از ناوها
دکترین «سیلی محکم» پایان عصر ارعاب
توسعه ۷ میدان نفتی با همکاری روسیه
شکایت از مافیای مخدر متا
تقویت همکاریهای ایران و روسیه با رزمایش مرکب دریایی
تکلیف بودجه تبعیضآمیز را روشن کنید
آفرینشهای هنری و تفاسیر در نمایشگاه قرآن
به ناوها نگاه نمیکنیم، توافق در دسترس است
ترامپ ماهیت واقعی نوبل صلح را فریاد میزند!
ماشاءالله آن را گفتی این را هم بگو!
رفراندوم بهمثابه کودتا!
شهادت مزد صبوری و روحیه جهادیاش بود

