روزنامه کيهان
1404/12/04
مهر «باطل شد» بر «دوران برتری غرب»
سرویس خارجی-نشریه آمریکایی«فارنافرز» در گزارشی با اشاره به جایگاه متزلزل نظم غربی، پایان برتری کشورهای غربی را اعلام کرد.
بسیاری از کارشناسان، رسانهها و اندیشکدهها در اروپا و آمریکا بر سر این موضوع که نظم لیبرال غربی که پس از جنگ جهانی دوم به رهبری آمریکا در جهان حاکم شده بود به سرعت در حال فروپاشی است اجماع دارند. به گفته آنها تحت این شرایط قدرتهای متوسط و کشورهای جنوب جهانی در حال رایزنی برای شکلدهی به نظم جدیدی هستند که منافع این دولتها را نیز تامین کند. بیاعتنایی آمریکا به متحدان و نهادها و رژیمهای لیبرال، استفاده گسترده از تحریمها و تعرفهها، افول سلطه دلار و رشد نهادها و رژیمهای اقتصادی رقیب، نشانههایی است که به گفته کارشناسان نشان میدهد نظم لیبرال غربی دیگر نمیتواند ادامه پیدا کند. اخیراً «استفان والت» نظریهپرداز برجسته آمریکایی نوشته بود آمریکا در دوره ترامپ به یک هژمون درندهخو و غارتگر تبدیل شده است که به هیچچیز جز واداشتن دیگر دولتها به تبعیت از منافع آمریکا فکر نمیکند و همین راهبرد خود به عاملی برای تخریب این نظم تبدیل شده است.
جایگاه متزلزل غرب
نشریه «فارنافرز» هم در مقالهای به بررسی جایگاه متزلزل غرب در نظم جهانی و فاصله فزاینده آن با دیدگاههای کشورهای موسوم به «جنوب جهانی» پرداخته است. «کیشور محبوبانی»، دیپلمات و تحلیلگر برجسته سنگاپوری در مطلبی با عنوان «کاخ رؤیایی غرب» در این مقاله استدلال میکند که آمریکا و اروپا همچنان با نگاهی غربمحور به تحولات جهانی مینگرند و درک کافی از اولویتها و برداشتهای کشورهای آسیایی، آفریقایی و آمریکای لاتین ندارند. به گفته وی، بسیاری از جوامع خارج از غرب، رقابتهای ژئوپلیتیک با چین و روسیه را به همان شکلی که غرب ترسیم میکند، درک نمیکنند و حتی برخی سیاستهای غرب را عاملی برای بیثباتی میدانند.
به گزارش ایرنا، این تحلیلگر با اشاره به آنچه «دوگانگیهای اخلاقی» غرب مینامد، معتقد است واکنشهای متفاوت نسبت به بحرانهایی همچون جنگ اوکراین و تحولات غزه، اعتبار اخلاقی غرب را نزد افکار عمومی جنوب جهانی تضعیف کرده است. از نگاه او، این تصور شکل گرفته که استانداردهای حقوق بشری غرب در قبال بحرانهای مختلف یکسان اعمال نمیشود.
در بخش دیگری از این مقاله، بر ضرورت بازنگری ساختار نهادهای بینالمللی تأکید شده است. «محبوبانی» پیشنهاد میکند شورای امنیت سازمان ملل با فرمولی جدید بازطراحی شود تا نمایندگی کشورهای در حال توسعه در آن افزایش یابد و توازن قدرت با واقعیتهای جمعیتی و اقتصادی امروز جهان همخوان شود. وی در جمعبندی مینویسد که دوران برتری بلامنازع غرب رو به پایان است و اصرار بر چارچوبهای سنتی میتواند مانع همکاری جهانی شود. از دیدگاه او، آینده نظم بینالملل به میزان آمادگی غرب برای پذیرش توزیع متوازنتر قدرت و گفتوگوی واقعی با جنوب جهانی بستگی دارد؛ رویکردی که میتواند از تشدید شکافهای ژئوپلیتیکی جلوگیری کند.
شکست راهبرد آمریکا در آسیا
فارنافرز در مقاله دیگری نیز به بررسی روند حضور آمریکا در منطقه آسیا و پاسیفیک پرداخته و نتیجه میگیرد که سیاستهای واشنگتن در این منطقه طی سالهای گذشته نتوانسته پاسخگوی چالشهای راهبردی باشد و عملاً فرصتی برای ارتقاء و نفوذ چین فراهم کرده است.
نویسنده مقاله به «چرخش به سوی آسیا» که نخستینبار در سال ۲۰۱۱ توسط دولت باراک اوباما اعلام شد، اشاره کرده و مینویسد: این راهبرد که هدف آن بازتوزیع تمرکز و منابع آمریکا به منطقه آسیا-پاسیفیک بود، در عمل هرگز به طور کامل اجرا نشده است. اوباما در آن زمان تأکید کرد که آمریکا باید در آسیا حضور فعال و پایدار داشته باشد تا از نفوذ چین جلوگیری کند، اما نزدیک به ۱۵ سال پس از اعلام این سیاست، اقدامات عملی واشنگتن نتوانسته است اعتماد کشورهای منطقه را جلب کند و وعدههای اقتصادی و امنیتی این کشور در میان متحدان آسیایی با تردید روبهرو شده است.
در بخش دیگری از این مقاله آمده است باوجود وعدههای مکرر سیاسی برای تقویت اتحادها و حضور در آسیا، این وعدهها به اقدامات ملموس اقتصادی و دیپلماتیک تبدیل نشدهاند. به همین دلیل، نخبگان سیاسی و افکار عمومی در آسیای شرقی و جنوبشرق آسیا این اظهارات را بیشتر «نمایشی» میدانند تا واقعی و قابل اتکا.
فارن افرز همچنین به ناکامی واشنگتن در ایجاد توازن واقعی در برابر رشد سریع چین اشاره کرده و مینویسد: پکن طی سالهای گذشته با استفاده از ابزارهای اقتصادی، دیپلماتیک و نظامی مانند ابتکار «یک کمربند، یک راه» و افزایش توان دفاعی، توانسته نفوذ خود را در کشورهای منطقه و ساختارهای اقتصادی افزایش دهد. این در حالی است که آمریکا با چالشهای داخلی، مشغلههای امنیتی در خاورمیانه و بحرانهای اقتصادی روبهرو شده و نتوانسته حضور قدرتمند و همهجانبهای در آسیا حفظ کند. در بخش پایانی، مقاله به ضرورت بازنگری در استراتژی آمریکا در قبال آسیا تأکید دارد. طبق این تحلیل، اگر واشنگتن نتواند سیاستهای خود را با واقعیتهای جدید جهانی و خواستههای کشورهای آسیایی همسو کند، ممکن است نفوذ خود را در این منطقه استراتژیک بیش از پیش از دست بدهد و چین جای آن را بهطور مؤثرتر پر کند، امری که میتواند تعادل قدرت جهانی را در دهههای آینده به نفع پکن تغییر دهد.
واکنش تند اروپا به جنگ تعرفهای آمریکا
از سوی دیگر تصمیم جنجالی ترامپ برای افزایش 15درصدی تعرفه کالاهای وارداتی به آمریکلا موجی از هشدارها و تهدیدهای تلافیجویانه را در پایتختهای اروپایی به راه انداخته و فضای پرابهام تجارت فراآتلانتیک را وارد مرحله تازهای از تنش کرده است. به گزارش ایرنا، «فریدریش مرتس» صدراعظم آلمان در واکنشی که در صدر بازتابهای اروپایی قرار گرفت، نوسانهای تعرفهای و فضای بیثباتی را «بزرگترین سم» برای اقتصادهای اروپا و آمریکا توصیف کرد و گفت همین عدم قطعیت، تصمیمگیری شرکتها و سرمایهگذاری را زمینگیر میکند.
در همین راستا وزیر تجارت فرانسه هم با لحنی تند اعلام کرد اتحادیه اروپا «ابزارهای لازم» برای مقابله را در اختیار دارد و از گزینههایی مانند فعالسازی بسته تلافیجویانه تعلیقشده و توسل به ابزار مقابله با فشار اقتصادی اتحادیه اروپا سخن گفت؛ اهرمی که به بروکسل اجازه میدهد در برابر اقدامات یکجانبه طرفهای خارجی، پاسخ تلافیجویانه تجاری در نظر بگیرد.
براساس این گزارش، سخنگوی نخستوزیر انگلیس هم در واکنشی محتاطانه اعلام کرد که این موضوع «به تصمیم آمریکا مربوط است» و لندن «همچنان از کسبوکارهای انگلیسی حمایت خواهد کرد». وی ادعا کرد دولت انگلیس «در هر سناریویی انتظار دارد جایگاه ممتاز تجاری این کشور در روابط با آمریکا حفظ شود». همزمان «اد دیوی» رهبر حزب لیبرالدموکرات انگلیس خواستار آن شده است که لندن علیه ترامپ بهخاطر خسارتهای تعرفهای اقدام حقوقی کند و حتی رقم «۱۰۰ میلیارد دلار» را به عنوان مطالبه مطرح کرده است. روزنامه «دیلینیوز» هم در صفحه اول خود با اشاره به این که «تیر تعرفهها در آمریکا به سنگ خورده است»، نوشت: دیوان عالی آمریکا به تعرفههای ترامپ ضربه وارد کرد و حکم داد که چپاول بیسابقه پول جهانی با قانون اساسی سازگار نیست؛ حتی قضاتی که توسط دونالد ترامپ منصوب شدهاند، علیه او رأی دادند!
پربازدیدترینهای روزنامه ها
سایر اخبار این روزنامه
اعتراف ویتکاف به شکست عملیات روانی آمریکا علیه ایران
رسوائی اخلاقی در «اپستین» جنگطلبی در خلیج فارس(یادداشت روز)
اخبار ویژه
مهر «باطل شد» بر «دوران برتری غرب»
تو دهنی فرزندان ایران به پادوهای ترامپ و نتانیاهو در دانشگاهها
برگزاری آیین بزرگداشت شهدا و جانباختگان دیماه در شهرکرد
تو دهنی فرزندان ایران به پادوهای ترامپ و نتانیاهو در دانشگاهها
دولت، اسیر استدلالهای مشکوکِ مدافعان حذف یارانه نان نشود
ارتقای بهرهوری در گرو انسجام و همافزایی میان دستگاههاست
گروسی باز هم حاضر به محکومکردن حمله به تأسیسات هستهای ایران نشد
جوابیه بانک مرکزی و پاسخ کیهان
قفل فناوری پیچیده سلولی آمریکاییها چگونه شکسته شد؟
شهید ابوعبیده نماد جهانی مقاومت و اسطوره رسانهای فلسطین
رویترز: دور سوم مذاکرات ایران و آمریکا اوایل مارس برگزار میشود
تو دهنی فرزندان ایران به پادوهای ترامپ و نتانیاهو در دانشگاهها
تو دهنی فرزندان ایران به پادوهای ترامپ و نتانیاهو در دانشگاهها