لزوم حل مسائل دانشجویی در دانشگاه

گروه اجتماعي
در سومين روز از اعتراضات دانشجويان در چند دانشگاه شهرهاي تهران و مشهد و به دنبال بروز تنش در اين اعتراضات، رييس دانشگاه صنعتي شريف ديروز به دانشجويان معترض خبر داد كه دادستاني كل كشور به اعتراضات دانشجويي دانشگاه‌ها ورود كرده و گفت كه در صورت ورود دستگاه قضايي به اعتراضات صورت گرفته در محيط دانشگاه‌ها، ديگر كاري از دست مسوولان اين دانشگاه براي صيانت از دانشجويان ساخته نخواهد بود. 
مسعود تجريشي در حالي دانشجويان معترض دانشگاه صنعتي شريف را خطاب اين هشدار قرار داد كه ديروز، رييس سازمان امور دانشجويان وزارت علوم هم، ضمن حمايت از ذات نقد و اعتراض در محيط دانشگاه، از تشكيل پرونده در شوراي انضباطي دانشگاه براي تعدادي از دانشجويان خبر داد و همزمان به دانشجويان هشدار داد كه پيگيري در شوراي انضباطي، راهكاري براي جلوگيري از عقوبت قضايي و البته، بسيار ملايم‌تر از سازوكارهاي قضايي است. 
اعتراضات دانشجويان دانشگاه‌هاي اميركبير، علم و صنعت، تهران، شهيد بهشتي، الزهرا، صنعتي شريف، هنر، خواجه نصير در شهر تهران و دانشگاه فردوسي در شهر مشهد، از روز شنبه و در جريان برگزاري مراسم چهلم براي دانشجويان جان‌باخته در رخداد‌هاي تلخ دي ماه آغاز شد. شنبه اين هفته، اولين روز دومين ترم سال تحصيلي و همچنين اولين روز برگزاري كلاس‌هاي حضوري بعد از حدود 50 روز تعطيلي مرتبط با ناآرامي‌هاي دي ماه بود. در حالي كه طبق اخبار رسمي، در ناآرامي‌هاي دي ماه حدود 100 دانشجو، بازداشت شدند و حداقل 100 دانشجو هم جان باختند، از آغاز هفته جاري، دانشجوياني در برخي دانشگاه‌ها قصد داشتند براي دوستان جان‌باخته خود و همچنين به ياد ساير جان‌باختگان، مراسمي برگزار كنند كه در بعضي دانشگاه‌ها، برگزاري مراسم با شعارهاي اعتراضي همراه بود ولي طيف ديگري از دانشجويان كه مخالف اين شعارهاي اعتراضي بودند و در اصطلاح كلامي معترضان، دانشجوي بسيجي ناميده مي‌شدند، با شعارهايي از جنسي ديگر، به همكلاسي‌هاي خود جواب دادند كه در مواردي از اين اعتراضات، تنش و درگيري بين طرفين ايجاد شد كه اغلب، چندان شدت نداشت اما طبق اعلام شاهدان، بيشترين تنش در دانشگاه‌هاي صنعتي شريف و دانشگاه تهران رخ داد به گونه‌اي كه در دانشگاه صنعتي شريف، تقابل منجر به تنش، باعث آسيب جسمي چند نفر از دانشجويان معترض و چند نفر از عوامل حراست دانشگاه شد. حدود يك هفته بعد از آنكه رييس دانشگاه تهران از تعيين مكاني براي اعتراضات دانشجويان خبر داد، دو روز قبل هم معاون فرهنگي-اجتماعي دانشگاه تهران اعلام كرد كه اين دانشگاه، براي دو تجمع اعتراضي دانشجويان مجوز صادر كرده و افزود كه يكي از گروه‌هاي برگزار‌كننده تجمع، بسيج دانشجويي دانشگاه است و گروه ديگري هم قرار است از ساعات ظهر در مقابل كتابخانه مركزي دانشگاه تجمع اعتراضي برگزار كند. 
طبق گزارش خبرگزاري ايسنا از ويديويي كه شبكه اجتماعي اين دانشگاه منتشر كرد، روز يكشنبه، تجمع دو گروه از دانشجويان در پرديس مركزي برگزار شد و معاون فرهنگي و دانشجويي دانشگاه تهران نيز در صحنه حاضر شد و با برخي دانشجويان هر دو گروه گفت‌وگو كرد، اما در ساعات بعد، درگيري بين دانشجوياني از هر دو طيف رخ داد و هر گروه، شعارهايي در مخالفت با طيف ديگر و برخاسته از عقايد خود را سر دادند و در جريان اين تنش هم تعدادي از معترضان از هر دو طيف، دچار آسيب جسمي شدند. 
به دنبال برگزاري اين تجمع، معاون دانشگاه تهران هم در گفت‌وگو با خبرگزاري ايسنا درباره جزييات اين تجمعات اعتراضي گفت: «بسيج دانشجويي درخواست مجوز كرده و از شوراي معين مجوز گرفته بود تا راهپيمايي و نماز جماعت ظهر را در كنار قبور شهدا در محوطه مركزي دانشگاه برگزار كند. در مقابل، تعدادي از دانشجويان بدون هماهنگي و اخذ زمان رسمي اعلاميه‌اي منتشر كرده و براي ساعت ۱۲ مقابل سردر مركزي دانشگاه فراخوان داده بودند. هر دو گروه از دانشجويان دانشگاه تهران و فرزندان اين كشورند. در اين تجمع‌ها، هر دو گروه شعارهايي دادند؛ برخي انتقادي و برخي تند. بنده و تعدادي از مسوولان دانشگاه از ابتدا تا پايان حضور داشتيم و تجمع حدود ساعت سه خاتمه يافت. هيچ‌كس در اين تجمع آسيب نديد و بازداشتي در داخل دانشگاه نداشتيم، در دقايق پاياني صف‌ها به هم نزديك شد و غير از پرخاش لفظي، برخوردهاي محدودي نيز رخ داد، اما تا زماني كه بنده حضور داشتم اتفاق خاصي نيفتاد.» 


طي سه روز اخير، در دانشگاه‌هاي اميركبير، خواجه نصيرالدين طوسي و هنر هم تنش‌ها به دنبال برگزاري مراسم يابود براي جان‌باختگان ناآرامي‌هاي دي ماه شدت گرفت كه به تخريب بخش‌هايي از فضاي دانشگاه و جراحت معترضان منجر شد. 
 اما ديروز و در حالي كه باز هم خبر از اعتراضات در فضاي دانشگاه‌هاي شهر تهران منتشر مي‌شد، سعيد حبيبا كه رياست سازمان امور دانشجويان وزارت علوم را برعهده دارد، در گفت‌وگو با خبرگزاري ايسنا خطاب به معترضان و با انتقاد از وقايعي كه طي سه روز اخير در جريان اعتراضات دانشجويي خبرساز شد، گفت: «وزارت علوم وظيفه ذاتي خود مي‌داند كه از فضاي نقد و عقلانيت در دانشگاه حمايت كند و در اين زمينه در مقابل هر فشاري مقاومت خواهد كرد اما فحاشي و كارهاي خلاف قانون، نقد نيستند بلكه از بين برنده انسجام اجتماعي و فضاي نقادانه هستند. صيانت از فضاي آموزشي و پژوهشي دانشگاه و همچنين صيانت از دانشجويان دو وظيفه راهبردي مديريت آموزش عالي است و وزارت علوم اجازه نمي‌دهد فحاشي و خشونت كه منافي فضاي نقد و گفت‌وگو است در دانشگاه‌ها شكل بگيرد. شوراهاي انضباطي با رفتارهاي مغاير ارزش‌هاي دانشگاهي و نيز ساختارشكنانه ازجمله فحاشي برخورد قانوني مي‌كنند.» 
حبيبا تاييد كرد كه در جريان اعتراضات روزهاي شنبه و يكشنبه در محيط دانشگاه‌ها، تعدادي از دانشجويان كه اغلب هم از ورودي امسال بوده‌اند، به دليل تخطي از ارزش‌هاي دانشگاهي، به شوراي انضباطي احضار شده‌اند و همچنين، تشكيل پرونده شكايت در شوراي انضباطي دانشگاه‌ها براي رفتار تعداد معدودي از دانشجويان، ابلاغ موارد اتهامي به دانشجويان احضار شده به شوراي انضباطي را هم تاييد كرد و گفت كه به دنبال وقايع روزهاي اخير در محيط دانشگاه‌ها، شكايات متعددي از موارد نقض قوانين به شوراهاي انضباطي رسيده كه به‌طور جدي در حال رسيدگي است و ضوابط قانوني و مستندات مبناي قضاوت خواهد بود.
حبيبا همچنين تاكيد كرد: «فعاليت اعتراضي در دانشگاه مجاز است به شرط آنكه قوانين و مقررات دانشگاه رعايت شود و متضمن توهين، فحاشي و افترا نباشد. شأن دانشگاه ايجاب مي‌كند تا ارزش‌هاي نهاد علم مانند احترام و آزادي رعايت شود، فحاشي و خشونت دو خط قرمز دانشگاه هستند و همه دانشجويان با هر گرايش و سليقه‌اي موظف به رعايت ادب، احترام و شؤونات دانشگاهي هستند، اگر حرمت دانشگاه رعايت نشود، دانشگاه صدمه مي‌بيند. همه ما داغدار جوانان از دست رفته هستيم و سوگواريم. دانشگاه‌هايي كه دانشجويي از دست‌ داده‌اند آيين گراميداشت را مطابق عرف و سنن ايراني برگزار مي‌كنند، اما نبايد جان از دست رفته عزيزانمان بهانه‌اي براي رفتارهاي خلاف اخلاق و آداب دانشگاهي عده‌اي معدود شود. تمام تلاش من و همكارانم اين است كه اولا از سلامت تك‌تك دانشجويان مراقبت كنيم و دوم نگذاريم فعاليت آنها در دانشگاه سبب عقوبت و پيگيري قضايي شود. سازوكارهاي داخل دانشگاه نسبت به سازوكارهاي قضايي مناسبت‌تر و بسيار ملايم‌تر است اما ما زماني مي‌توانيم از ورود دستگاه قضايي به تخلفات دانشجويان جلوگيري كنيم كه شوراهاي انضباطي به وظيفه قانوني رسيدگي به تخلفات عمل كنند. از اين رو مطابق ضوابط به تخلفات اخير به صورت فوري رسيدگي مي‌شود.» 
طبق آنچه ديروز در صفحه مجازي منتسب به دانشگاه صنعتي شريف نوشته شد، شامگاه يكشنبه و بعد از گسترش تنش‌ها در فضاي اين دانشگاه، براي تعدادي از دانشجويان معترض از هر دو طيف درگيري، پيامك ممنوع‌الورودي با اين متن ارسال شد: «دانشجوي محترم، باتوجه به وصول گزارش نقض بخش‌هايي از شيوه‌نامه اجرايي آيين‌نامه انضباطي دانشجويان و نظر به اهميت حفظ نظم و انضباط دانشگاه صنعتي شريف تا رسيدگي به موضوع اجازه تردد به دانشگاه را نخواهيد داشت. براي اداي توضيحات در اسرع وقت به حراست دانشگاه مراجعه كنيد.» 
 طبق اخبار فضاي مجازي منتسب به دانشگاه صنعتي شريف، مسعود تجريشي هم، صبح ديروز به جمع دانشجويان معترض آمده و خطاب به هر دو طيف اعتراض گفته است: «دادستان به موضوع تجمعات ورود كرده و گفته اين فقط موضوع دانشگاه نيست و ما بايد ورود كنيم. ما براي صيانت از اعتراض درست و گفت‌وگو، از شما صيانت مي‌كنيم اما اگر از دست ما خارج شود، ديگر نمي‌توانيم جواب بيرون را بدهيم.» 
 تجريشي در ادامه صحبت‌هايش گفته است:« دانشگاه يعني جايي كه بتوانيم امكان گفت‌وگو را فراهم كنيم. دستگاه‌هايي كه قبول كردند، گفتند ما تا الان مداخله نكرديم اما جمع‌بندي ما اين است كه دانشگاه‌ها نتوانستند (اعتراضات را) جمع كنند. من به عنوان رييس، هم بايد بتوانم پژوهش و آموزش را اجرا كنم و هم علاقه دارم از شما صيانت كنم.نبايد پس‌فردا خانواده‌ها بيايند از ما شكايت كنند كه چرا اجازه داديد بچه‌هاي ما در تجمعات غيرقانوني شركت كنند و اين عاقبت [دستگيري] نصيبشان شود. ما معتقد بوديم و هستيم كه مي‌توانيم در دانشگاه آن را مديريت كنيم.يكي از ابزارهاي قانوني ما اين است كه افرادي كه مخل آرامش دانشگاه هستند، به عنوان دانشگاه نه نهاد بيروني، به آنها بگوييم براي حفظ دانشگاه وارد دانشگاه نشوند و ربطي به هيچ فردي ندارد. چه شما (دانشجويان از طيف ديگر) چه بسيجي‌ها (دانشجويان از طيف ديگر) غيرقانوني تجمع كرديد و بنابراين در هر دو گروه، ممنوع‌الورود داريم. اگر هر دو گروه ثابت كنند به قانون پايبند هستند، آن ‌را (ممنوع‌الورودي معترضان) لغو مي‌كنند. اگر در ادامه تعداد ممنوع‌الورود‌ها زياد شود، كلا مجازي مي‌كنيم. تا امروز ايستاديم كه حضوري كلاس‌ها را داشته باشيم چون بچه‌هاي فهيم داريم و مي‌توانيم اعتراض درست را در دانشگاه داشته باشيم. دادستان به موضوع ورود كرده و گفته اين فقط موضوع دانشگاه نيست و ما بايد ورود كنيم اما ما براي صيانت از اعتراض درست و گفت‌وگو، صيانت مي‌كنيم اما اگر از دست ما خارج شود، ديگر نمي‌توانيم جواب بيرون را بدهيم و جواب خانواده‌ها و خودتان را نمي‌توانيم بدهيم.» 
تجريشي در بخش ديگري از صحبت‌هايش خطاب به دانشجويان معترض گفته است: «۲۰ نفر، ۳۰ نفر، ۴۰ نفرتان جمع بشويد تا بتوانيم صحبت كنيم.تضمين امنيت آن جمع هم با منِ رييس دانشگاه. بالاخره ما بايد بتوانيم به بيرون بگوييم كه ورود نكنيد و خودمان مي‌توانيم آن را مديريت كنيم.۱۶۰ نماينده مجلس دارند وزير را استيضاح مي‌كنند؛ ما بايد نشان دهيم دانشجويان فهيم داريم و نزاع نمي‌كنيم و غم و غصه داريم و براي آينده كشور نگرانيم و اعتراض درست را هم انجام مي‌دهيم، اما در كنارش دانشگاه را هم ادامه مي‌دهيم. دادستان گفته اگر دانشگاه‌ها نتوانند خودشان آن را مديريت كنند، ما و دستگاه‌هاي امنيتي به عنوان مدعي‌العموم ورود مي‌كنيم. علت عدم دستگيري‌ روزهاي قبل هم همين بوده كه ما خودمان موضوع را مديريت كنيم و از دست دانشگاه خارج نشود.» 
در بخش ديگري از صحبت‌هاي مسعود تجريشي در جمع دانشجويان معترض به نقل از فضاي مجازي منتسب به دانشگاه صنعتي شريف آمده است: «من و آقاي اميد [رييس دانشگاه تهران]تا شوراي عالي امنيت ملي هم براي حضوري شدن (دانشگاه و كلاس درس) پيگيري كرديم. تمام نكته‌اي كه داريم اين است كه رهبر انقلاب گفتند زندگي نرمال باشد و دانشگاه برقرار باشد. ما گفتيم بايد حضوري باشد و بسياري از دوستان امنيتي گفتند بايد از نهم (اسفند ماه) شروع شود. ما گفتيم يعني يك نفر از بندرعباس نهم (اسفند ماه) بيايد و يك هفته بماند و برود؟ با كلي هزينه؟كه بعد بگويند ترسيدند و (دانشگاه را) باز نكردند. ما جلساتي گذاشتيم و اول با وزارتخانه بود و علاقه آنها هم آرامش دانشگاه و عدم اين اتفاقات بود. دوستان گفتند شما اگر مي‌خواهيد باز كنيد پس بدانيد كسي موافق نيست. ما گفتيم حسن و ضرر آن به سمت حسن آن سنگيني مي‌كند. بچه‌هايي كه عصباني هستند و اعتراض دارند، در محيط دانشگاه حرفشان را به درستي بزنند نه اينكه بيرون بروند. ماه مبارك هم به آرامش دانشگاه كمك مي‌كند. من و دكتر اميد با وزير و معاون و مشاورش پيش آقاي لاريجاني (دبير شوراي عالي امنيت ملي) رفتيم و گفتيم چرا بايد اينترنت اين همه مدت قطع شود؟ حتي در جنگ هم اين‌طور نشد. اين باعث توليد نارضايتي مي‌شود و خشم توليد مي‌كند. خصوصا اين نسل كه شدت نياز در اينترنت دارد. نكته دوم هم كه گفتيم مجازي و حضوري بودن بود و باعث اختلاف مديريت آموزش عالي شد و آقاي لاريجاني گفت ما كي گفتيم دانشگاه‌ها مجازي شود؟ برگه مصوبه را آوردند و نشان مي‌داد كه گفته‌اند شرايط امنيتي تمام شده و انتظامي شده است، يعني در اين شرايط مي‌تواند حضوري برگزار شود. از ايشان پرسيديم خط قرمز زماني شما كي است؟ايشان گفت آخر بهمن كه ما گفتيم از دوم اسفند شروع مي‌كنيم و ملاحظه ايشان هم حل شد اما بايد بتوانيم اين اعتماد را حفظ كنيم و مانع از سلب اين اعتماد شويم. در ساير جلسات ديديم بخشي از نهادهاي كشور گفته بودند بهتر است مجازي شود اما اعلام كرديم كه مي‌توانيم موضوع را در دانشگاه مديريت كنيم و كار به بيرون نكشد.» 
طبق گزارش منتشر شده در فضاي مجازي منتسب به دانشگاه صنعتي شريف، قرار بوده كه غروب ديروز، روساي سه دانشگاه و مسوولان وزارت علوم و نهادهاي امنيتي درباره ادامه وضعيت و روند دانشگاه‌ها بحث و تصميم‌گيري احتمالي داشته باشند.