روزنامه کيهان
1404/12/07
حکایت حیرتانگیزترین عملیات شناسایی
دفتر پژوهشهای مؤسسه کیهان«... اوایل سال 62 بود که علی هاشمی استفاده از هور را برای رسیدن به خاک عراق به محسن رضایی فرمانده کل سپاه پیشنهاد داد. پس از آن که پیشنهاد استفاده از هور از سوی شهید هاشمی ارائه شد تحقق آن به نظر مشکل بود و خیلیها آن را غیرممکن میدانستند، ولی شهید هاشمی میگفت: «من کاری میکنم تا همانگونه که بر روی زمین حرکت میکنید از هور نیز عبور کنید... در آن زمان افراد بومی زیادی در منطقه حضور داشتند که با توجه به ویژگی مردمداری شهید هاشمی جذب او شده بودند... حمید رمضانی حدود 90 نفر از نیروهای جوان مساجد اهواز را با خود به منطقه آورد و با همکاری بومیان منطقه کار شناسایی هور را انجام دادند، ولی باز هم هیچ کسی نمیدانست این کارها برای انجام عملیات است... به هیچ کس نمیگفتیم کجا و در حال انجام چه کاری هستیم...»
این بخشی از خاطرات یکی از همرزمان سردار شهید علی هاشمی درباره قرارگاه و عملیات شناسایی فوق محرمانهای است که به عملیات سرنوشتساز خیبر منتهی گردید. عملیات بینظیری که از حدود 9 ماه قبل و در اردیبهشت 1362 آغاز شده بود، از همان زمانی که سردار علی هاشمی به فرماندهی قرارگاهی مخفی به نام «قرارگاه نصرت» منصوب شد.
از دانشکده پزشکی تا نیزارهای هور
او که دانشکده پزشکی را رها کرده و برای دفاع از انقلاب اسلامی و ایران به جبههها رفته بود، پس از برعهده گرفتن مسئولیت قرارگاه سرّی «نصرت»، عملیات شناسایی بر روی هور را با تعدادی از همرزمانش و جمع کثیری از مردم محلی آغاز کرد. قرارگاه و ماموریتی که هیچ کس بهجز فرمانده کل سپاه از آن اطلاع نداشت و بعد از مدتی هم حضرت امام به طور ضمنی در جریان آن قرار گرفتند و از طریق محسن رضایی به علی هاشمی پیام دادند که برای او و یارانش در آن امر خطیر به درگاه خداوند تبارک و تعالی دعا میکنند.
سردار هاشمی و یارانش همچون حاج عباس هواشمی، علی ناصری، حمیدرمضانی، احمد سیافزاده، سیامک بمان، محسن نوذریان، مهدی نریمی، محمد مقدم، سعید خزائلی، بهنام شهبازی، فیضالله حسنپوری، حسن زنگنه، قاسم حزباوی، جبار صخراوی، مجتبی مرعشی، منصور منتظری، سیدصباح موسوی و... رزمندگان بیادعا و گمنام، نزدیک به 9 ماه، هر روز علیرغم خطرات بسیار حدود 10-12 ساعت بر روی بلمها و قایقهای مختلف و با رعایت تمام نکات ایمنی و مخفیکاری، در میان نیزارهای در هم فشرده هور حرکت کرده و عملیات شناسایی را انجام میدادند، از طریق افراد محلی با مردم عراق تماس گرفته و حتی با مدارک جعلی به داخل عراق رفتوآمد میکردند. بدینوسیله آنها اطلاعات بسیاری از تعداد و استعداد جنگی نیروهای دشمن بعثی به دست آورده و آرایش آنها را ارزیابی کردند.
حدود 9 ماه عملیات فشرده شناسایی و رسم دهها نقشه از نحوه سازماندهی و آرایش ارتش صدام در منطقه و تسلط بر وجب به وجب آبهای هور باعث شده بود که میدان تازهای برای عملیات بعدی تدارک دیده شود. میدانی که بر اساس اطلاعات به دست آمده از ارتش صدام و آرایش نیروهایش، به هیچ وجه در مخیلهشان هم نمیگنجید که رزمندگان اسلام بتوانند عملیات بعدی خود را در همین ناحیه آغاز کنند.
حتی برخی از فرماندهان جنگ باور نمیکردند
پس از 9 ماه عملیات فشرده و مداوم شناسایی در منطقه هور، بسیاری از فرماندهان سپاه و جنگ هم باور نداشتند که بتوانند در آن منطقه عملیات انجام داده و به دلیل عدم تجربه رزمندگان، حاضر نبودند نیروهایشان را به روی قایقها و در گسترهای به وسعت 1200 کیلومتر مربع آب و نیزار در هور رها ساخته و جانشان را به خطر بیندازند.
اما وقتی سردار هاشمی و یارانش، با قبول خطرات فراوان و ریسک اسیر شدن، تکتک فرماندهان اصلی سپاه را با همان قایقها و بلمها به روی هور برده و گوشهگوشه مواضع شناسایی شده را نشان دادند، فرماندهان هم این قوت قلب را پیدا کردند تا گردانها و تیپها و لشکرهایشان را به میدان آب و آتش و نیزار بیاورند.
حالا دیگر فرماندهان سپاه از کار عظیمی که سردار علی هاشمی و همرزمانش در هورالعظیم انجام داده بودند، مطلع گردیدند. کاری کارستان و باورنکردنی با صبری عظیم و پنهانکاری عظیمتر که حتی خود همرزمان و یاران نزدیک سردار هاشمی هم نمیدانستند این همه شناسایی طویلالمدت و بیسابقه برای چه منظوری است. هیچکدام حتی تصورش را هم نداشتند که چند ماه بعد، بزرگترین عملیات آبی خاکی در همین منطقه به اجرا درآمده و اولین حمله و تک جدی و بزرگ رزمندگان به دشمن بعثی پس از 3 سال دفاع، صورت خواهد پذیرفت.
یا رسولالله دعا کن خیبری دیگر رسید!
عملیات خیبر بر اساس همان شناساییهای دقیق سردار هاشمی و یارانش، از 3 اسفند 1362 آغاز شد و پس از 20 روز نبرد حماسی و نفسگیر در 22 اسفند با فتح جزایر استراتژیک مجنون به پایان رسید. این عملیات آنچنان پرقدرت و غافلگیرانه انجام گرفت که بیش از 1000 کیلومتر مربع از هورالعظیم، 140 کیلومتر مربع در جزایر مجنون و ۴۰ کیلومتر مربع در منطقه طلائیه را به تصرف رزمندگان اسلام درآورد و این مناطق علیرغم تعداد بسیار پاتکهای خردکننده دشمن و حجم عظیم استفاده از سلاحهای شیمیایی، تقریبا تا آخرین روزهای جنگ توسط سردار هاشمی و رزمندگان همراهش، حفظ گردید.
این عملیات با شهادت برخی از مؤثرترین فرماندهان جنگ همچون سردار محمد ابراهیم همت و حمید باکری که هیچگاه پیکرش به خاک وطن بازنگشت، همراه بود. عملیاتی که پس از مدتها رکود در جبهههای نبرد، مسیری جدید برای ادامه دفاع از سرزمین اسلامی گشود.
در عملیات خیبر برای نخستین بار توسط لشکرهای رزمندگان اسلام، عملیات آبی خاکی انجام شد و برای اولین بار در تاریخ جنگهای جهان، پل شناوری به طول 14 کیلومتر بر روی هورالعظیم، سواحل شرقی هورالهویزه را به جزایر مجنون متصل کرد.
در این عملیات برای نخستین بار صدام با سلاحهایی که از اربابان آمریکایی و اروپاییاش گرفته بود، برخلاف تمامی قوانین جنگی و حقوق بشری در سطح وسیعی از بمباران شیمیایی استفاده کرد اما هیچ یک از مدعیان حقوق بشر و آزادی در غرب، این جنایت او را محکوم نکردند چرا که خود در آن جنایت بیسابقه شریک بودند.
شهادتی به درازای 22 سال
شاید بتوان گفت شهادت سردار علی هاشمی یکی از مظلومانهترین نوع شهادتهای طول دوران انقلاب و دفاع مقدس باشد. چراکه پس از شهادتش در تیرماه 1367، هیچ کس به طور یقین نمیدانست او شهید شده یا اسیر و یا...
علیاکبر کیانی یکی از همرزمان سردار شهید علی هاشمی ماجرای شهادت او را اینگونه بیان کرده است:
«... یک شب قبل از حمله صدام به جزایر، در سطح وسیعی از بمبهای شیمیایی استفاده کرد و با استفاده از انواع عاملهای تنفسی و گاز خردل منطقه مجنون را آلوده کرد. بسیاری از رزمندگان در همان ابتدا شهید شدند و نزدیک صبح بود که حمله آغاز شد. صبح عملیات من با برادر بهنام شهبازی و یکی دو تا از دوستان وارد جزایر شدیم. در آن لحظات سخت حاجی (علی هاشمی) و حاج احمد غلامپور فرمانده قرارگاه کربلا در قرارگاه خاتم 4 حضور داشتند و از آنجا سعی در کنترل اوضاع میکردند، خیلی خوب یادم هست علی هاشمی یک دست لباس تمیز و مرتب پوشیده بود. محاسنش را کوتاه کرده بود و خیلی آرام و با طمأنینه نشسته بود. مثل همیشه سرش پایین بود و با تسبیح ذکر میگفت...
... درگیری بسیار شدید شده بود هر لحظه از حملات دشمن و پیشرویهایش گزارش میآمد و قرارگاه خاتم چهار هم زیر آتش شدید دشمن قرار گرفته بود. حاج احمد غلامپور گفت: حاجی، یک مقدار برویم عقبتر که بتوانیم فرماندهی را کنترل کنیم. حاجی (سردار هاشمی) با طمأنینه گفت: حاج احمد، من کجا برم عقب؟ عقب به مردم بگویم من بچههای شما را گذاشتم و خودم آمدم عقب؟ نه، من همین جا میمانم. با تواضعی که نشاندهنده حالات درونی، اخلاص و علاقه او به بچهها بود آرام نشسته بود و حاضر به ترک قرارگاه نبود...»
22 سال تردید شهادت یا اسارت و یا... سردار هاشمی وجود داشت، از یک سوی به دلیل یافته نشدن پیکرش، اطمینانی بر شهادتش نبود و از طرف دیگر با اعلام نام و نمایش تصویرش امکان بسیار داشت که در صورت اسارت مورد شکنجه شدید نیروهای بعثی قرار بگیرد. در این مدت یارانش و دیگر سرداران خون دل خوردند ولی نامی از سردار هور بر زبان نیاوردند. تا اینکه در سال ۱۳۸۹ پیکر وی پس از ۲۲ سال، بدون سر و دست در حالی که زخمی عمیق بر پهلو داشت، در نزدیکی محل استقرار قرارگاه فرماندهی سپاه ششم عراق کشف شد.
مزد یک عمر جهاد با اخلاص
همرزم سردار هاشمی درباره آخرین لحظات زندگی پربرکت او اظهار داشته است:
«... به ما خبر دادند که دشمن از جاده سیدالشهدا(ع) پیشروی کرده، من به اتفاق یکی از دوستان یک گردان از نیروها را برداشتیم و رفتیم جلو. تقریباً نیم ساعت تا یک ساعتی بیشتر طول نکشید که برگشتیم. داشتیم به طرف قرارگاه خاتم چهار میرفتیم که تعدادی از دوستان جلوی ما را گرفتند و گفتند: کجا دارید میروید؟ سمت قرارگاه. همین حالا هلیکوپترهای دشمن توی قرارگاه نشستند. حاجی و خیلی دیگه از بچهها توی قرارگاه ماندند. اونها چی شدن؟ معلوم نیست!! احتمالاً در نیزارها مخفی شدهاند...
... اما دشمن نیزارها را آتش زد، آتش بسیار زیاد بود و شعله میکشید. چند گروه تفحص راه انداختیم تا دنبالشان بگردیم. به تدریج بچههایی که محاصره شده بودند، آمدند... سراغ حاجی را از هر کس میگرفتیم چیزی میگفت: دیدمش، ولی تا هلیکوپترها نشستند، دیگه ندیدمش. یکی دیگر میگفت: به سمت نیزارها رفت...
... هیچکس دقیقاً متوجه نشد که چه اتفاقی افتاده. امید داشتیم در زندانهای عراق باشد و اسیر شده باشد و با این امید همه درباره علی سکوت کردند، بعد از سقوط صدام گفتیم شاید بیاید. اما حاجی مزد یک عمر جهاد با نفس و اخلاص در راه ولایتفقیه بودنش را گرفت...»
روایتی تصویری از مجاهدتها و شهادت سردار علی هاشمی در فیلمی به نام «اسفند» ساخته دانش اقباشاوی ارائه شده که شخصیت و زندگی و دوران او را نشان داده است.
پربازدیدترینهای روزنامه ها
سایر اخبار این روزنامه
«دروغ پشت دروغ» چکیده سخنرانی سالانه ترامپ در کنگره
باور حریف و قدرت ما(یادداشت روز)
اخبار ویژه
جنجال تجاوز جنسی به نتانیاهو در دادگاه!
اگر جرمی در محیط دانشگاه رخ داده و مسئولان مربوطه اعلام نکنند شخصاً ورود خواهیم کرد
همه گزینهها روی میز است هم دیپلماسی عزتمندانه و هم دفاع پشیمانکننده
عضو کنست: ایران در آموزش عالی برتری چشمگیری بر اسرائیل دارد
محکومیت یکپارچه اهانت به پرچم از سوی اساتید و دانشجویان تا وزیر علوم
نگاهی دوباره به داستان هُدهُد و سلیمان(ع)(نکته)
امضای 8 تفاهمنامه و افتتاح همزمان 4 طرح بزرگ در مازندران
راز و رمز موفقیت کـربلایی کـاظم
آیتالله امام جمارانی درگذشت
حکایت حیرتانگیزترین عملیات شناسایی
«دروغ پشت دروغ» چکیده سخنرانی سالانه ترامپ در کنگره
«دروغ پشت دروغ» چکیده سخنرانی سالانه ترامپ در کنگره