روزنامه ابتکار

یک لایحه و هزار فریاد

فرهاد کیان فرید- وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی لایحه ای را تحت عنوان نظام جامع رسانه آماده کرده است که بنا بر گفته خودشان در تلاش هستند تا از این طریق شرایطی ایجاد کنند که حقوق جامعه مطبوعاتی کشور ضایع نشود. اما این تنها یک سوی ماجرا است. زیرا بعد از مطالعه این لایحه به مواردی مواجه می شویم که نه تنها با آزادی مطبوعات در تضاد است بلکه به نوعی قانون اساسی را نیز نقض کرده است. به همین دلیل است که بعد از انتشار محتوای لایحه مورد بحث، بسیاری از روزنامه نگاران آن را با قانون مورد پیشنهاد سعید امامی تشبیه کردند. چراکه این لایحه از سوی مطبوعات کشور را به سمت دولتی بودن می‌برد بلکه شرایط فعالیت در حوزه رسانه را محدود به تشخیص هیاتی می کند که می‌توانند به استناد بندهای مختلف لایحه، سلیقه ای عمل کنند. زیرا هنوز فراموش نشده است که سال 77 بود که روزنامه سلام نامه ای به دست خط سعید امامی که در آن زمان از مشاوران وقت وزارت اطلاعات و معاون امنیتی وزارت اطلاعات بود منتشر کرد و وی مدعی شد وضع فرهنگی کشور بسیار نگران کننده است و لازم است محدودیت هایی برای اهل قلم جهت ساماندهی و کنترل فضای فرهنگی کشور ایجاد شود.
نکته نخست درباره این لایحه هیات تصمیم گیرنده هستند. در این لایحه آمده است که طبق مواد ۱۹ و ۲۳ ، صلاحیت نامزدهای عضویت در هیات مدیره «سازمان نظام رسانه» را باید هیاتی متشکل از مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان، رئیس دادگستری استان، مدیرکل صداوسیمای استان، بازرس سازمان و نماینده مدیران مسئول استان، نمایندگان دادستان کل و یک قاضی بازنشسته، نماینده از هیات نظارت بر مطبوعات، تایید کنند. آنچه که در این میان توجه را به خود جلب می‌کند حضور مدیرکل صدا و سیمای استان در میان افراد این هیات است. سازمانی که تا به امروز به هیچ یک از منتقدان خود پاسخ نداده است و به نوعی کاملا مستقل که بعضا علیه دولت بوده عمل کرده است. حالا این سوال مطرح می‌شود که چرا سازمانی که به هیچ عنوان پاسخگو نیست باید بر بررسی صلاحیت روزنامه نگاران حق رای داشته باشد؟ از سوی دیگر این هیات می‌تواند با توجه به دیدگاه‌های شخصی و جریانی در خصوص افراد تصمیم‌گیری کند که نمونه های مشابه آن به وفور در کشور دیده می‌شود. ضمن اینکه با تشکیل این هیات، تمامی اقدامات و فعالیت روزنامه نگاران زیر نظر دولت قرار می گیرد. نکته دیگر در خصوص بند 22 است که در آن هیاتی متشکل از نمایندگان دادستان کل و وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، یک قاضی بازنشسته، یک نماینده از هیات نظارت بر مطبوعات و یک نماینده از شورای‌عالی سازمان، این حق را دارند که انتخابات هیات مدیره را باطل کنند. این همان اتفاقی بود که برای انجمن صنفی روزنامه نگاران اتفاق افتاد و صرفا به دلایل نامعلوم که بعضا برخی معتقد بودند که کاملا شخصی است، انتخابات هیات مدیره باطل شد.
از سوی دیگر همانطور که در ابتدای یادداشت اشاره شد برخی موارد در لایحه به گونه‌ای غیرشفاف هستند که می توانند زمینه‌ساز برداشت‌های مختلف باشد. به عنوان مثال زمانی که در ماده 19 عنوان می‌شود که « تحریک و تشویق افراد و گروه‌ها به ارتکاب جرم علیه امنیت، استقلال، تمامیت ارضی، حیثیت و منافع جمهوری اسلامی ایران در داخل یا خارج کشور» یا « افترا و توهین به مقامات و هر یک از اشخاص حقیقی و حقوقی» مشخص نشده است که تعریف جامع از هر کدام از موارد مانند تحریک و تشویق برای ارتکاب جرم علیه امینت چیست؟ چگونه تشخیص داده می‌شود که یک گزارش یا یادداشت با هدف اقدام علیه امنیت ملی منتشر شده است؟ همچنین در ماده 47 مسئله جریمه را مطرح کرده اند که این اقدام صرفا در محدوده اختیارات قوه قضائیه است و این لایحه به نوعی مانع از انجام آن می ‌شود به دنبال آن است که آن را نیز زیر نظر خود قرار دهد. در مجموع آنچه که در لایحه جامع نظام رسانه به وضوح می‌توان دید، دولتی شدن مطبوعات است و جالب این است که در هیچ کدام از هیات‌های مورد نظر وزارت فرهنگ و ارشاد خبری از روزنامه نگاران نیست و صرفا به حضور مدیران مسئول اکتفا شده است که مشخصا بسیاری از آنها فعالیت خاص و چندانی به عنوان روزنامه نگار نداشته اند و حتی برخی همین اندک فعالیت را در کارنامه خود ندارند. چگونه می توان بدون حضور روزنامه نگاران در خصوص مطبوعات اظهار نظر یا تصمیم‌گیری کرد؟ بی توجهی به این نکته است که موجب می‌شود در بخش های مختلف لایحه حضور پررنگ دولت، قوه قضائیه و هیات نظارت بر مطبوعات که آن هم دولتی ها و قوه قضائیه بخشی از آن هستند، دیده می‌شود. مجموع همین مسائل است که موجب شده این لایحه با واکنش شدید و منفی روزنامه نگاران مواجه شود.
لینک منبع خبر
سایر اخبار این روزنامه
محمدرضا عارف: دولت در ایجاد فاصله با اصلاح‌طلبان سهیم نباشد «ابتکار» از احتمال رفع محدودیت نیکنام گزارش می دهد بسیج کل قوا برای حل یک اختلاف کارشناسان علوم ارتباطات از تئوری مرگ رسانه‌های مکتوب می‌گویند «کاغذی‌ها» می‌میرند؟ جهانبخش محبی نیا جایگاه عقل مصلحت اندیش درشیوه حکمرانی « ابتکار» آزادسازی دیرالزور و دورنمای پساداعش در خاورمیانه را بررسی می‌کند نفس‌های آخر داعش در آسمان ابری منطقه «ابتکار» آسیب‌های زندگی افغانستانی‌ها در ایران را بررسی کرد بی‌هویتی؛ بحران چهار نسل از افغان‌ها‌ عضو کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی مطرح کرد اتمام واگذاری مسکن مهر تا پایان سال جاری «ابتکار» از بازگشت سینما به دوران اوج فیلم‌های سیاه و سفید گزارش می دهد آینده‌ای به رنگ گذشته نخست وزیر لبنان از سمت خود کناره‌گیری کرد استعفای الحریری از پایتخت سعودی روحانی در دیدار فرماندهان ارشد ارتش: بزرگترین سرمایه ارتش عدم وابستگی به جریان های سیاسی است جزئیات جدید گفت‌وگوی نتانیاهو و ترزا می درباره ایران هاشمی شاهرودی: استفاده از سلاح تحریم، نشانه عجز آمریکاست یک لایحه و هزار فریاد درویشیان: راوى در حصار