اصلاح‌طلبان به بازسازی اعتماد مردم بپردازند

هرچه روزها می‌گذرد، انتخابات مجلس نزدیکتر شده و سیاسیون برای پیروزی در این انتخابات تلاش بیشتری می‌کنند. با توجه به عملکرد ضعیف دولت و مجلس طی دو سال گذشته مردم نسبت به اصلاح‌طلبان بدبین شده و همین موضوع باعث می‌شود که برخی سخن از قهر با صندوق انتخابات را مطرح کنند. هنگامی که مردم با صندوق انتخابات قهر کنند کرسی‌های مجلس از آن تعداد معدودی دلواپس می‌شود. انتخابات مجلس علاوه بر شأن سیاسی که داراست به دلایل عدیده‌ای شأن محلی، منطقه‌ای و استانی هم پیدا کرده و طبیعتا نوع کُنش مردم در ارتباط با انتخابات مجلس مقداری متفاوت‌تر از نوع کنش در انتخابات ریاست جمهوری است. در شهرهای بزرگ مانند تهران جنبه‌های سیاسی انتخابات مجلس پررنگ‌تر است و شاید در مناطق مختلف جنبه‌های دیگری از جمله مسائل محلی، قومی، منطقه‌ای و استانی در انتخابات مجلس پررنگتر باشد. هنگامی که مساله آمدن یا نیامدن مردم به پای صندوق‌های رای مطرح می‌شود باید با نگاه به این وجه در انتخابات حرکت کرد که چرا وجه غیرسیاسی انتخابات مجلس گاهی نقش فعالی را علاوه بر بخش سیاسی ایفا می‌کند؟ اگر انتخابات با نشاط سیاسی رو‌به‌رو شود طبیعتا اقبال بیشتری هم خواهد داشت اما اگر با رکود سیاسی یا ناامیدی روبه‌رو باشد طبیعتا آن بخش تاثیر می‌گذارد و عمدتا این تاثیر بر روی شهرهای بزرگ بیشتر و روی شهرهای کوچک کمتر است. مجلس نماد مردمسالاری و جمهوریت این نظام است و طبیعتا هر کنشگر سیاسی که در چارچوب این نظام قصد فعالیت داشته باشد نسبت به این مساله نمی‌تواند بی‌توجه باشد و به همین جهت احزاب و گروه‌ها فلسفه وجودی‌شان در عرصه‌های سیاسی بر مساله چرخش، تغییر قدرت و نهایتا آنکه خودشان در این زمان‌ها سعی دارند تا خود را معرفی کنند، در این زمان اگر دولت در اختیار جریان خاصی قرار داشته بر ارزیابی مردم درباره انتخابات مجلس موثر بوده و در اختیار رقیب بوده و یکسری ضریب‌هایی از اقبال مردم خواهد داشت. در این که به دلایل عدیده‌ای سرمایه‌های اجتماعی از جمله احزاب و گروه‌ها در جامعه کاهش یافته هیچ تردیدی وجود ندارد هرچند ممکن است میزان این آسیب و کاهش وزنش نسبت به گروه‌های مختلف متفاوت باشد، درباره اصلاح‌طلبان این اتفاق رخ داده اما نسبت به اصولگرایان وزن کمتری دارد. عرصه سیاست هم عرصه بازنمایی‌ها، ارائه قوت‌ها و توانایی‌های جریانات سیاسی است یعنی جامعه با یک عرصه بسته روبه‌رو نیست. اگر یک جریانی بتواند از شعارهای خوبی برخوردار باشد و به مردم این اطمینان را بدهد که درباره این شعارها ملتزم بوده و در این راستا افراد توانمند و کارآمدی را معرفی کند تا حدی اقبال مردم را می‌تواند به دست بیاورد. اصلاح‌طلبان در این زمینه (به ویژه در این دوره به دلایل عدیده‌ای) بخشی از نتیجه به خودشان بازمی‌گشت یعنی به نوع گزینش‌ها در انتخابات و نوع کنشی که در مجلس و شورای شهر ایفا کردند. بخشی از نقدهای مردم به دولت، به حامیان آن دولت هم تسری پیدا کرد. این موضوع نشان می‌دهد که اگر اصلاح‌طلبان بخواهند نقش همچنان فعالی را در عرصه کنش سیاسی به ویژه نمایندگی مجلس ایفا کنند اولا باید به صورت شفاف مطرح کنند که نظام باید یک فرصت برابر برای جریانات ایجاد کند. اگر مساله جمهوریت و حضور مردم در پای صندوق‌های رای مهم است نمی‌توان یک جناحی از حاشیه امن بسیار بیشتری برخوردار باشد و جناح دیگر این حاشیه امن را نداشته باشد. اصلاح‌طلبان برای آنکه بتوانند با نیروهای اصلی و توانمندشان وارد صحنه شوند باید از حاشیه امن برخوردار باشند چرا که در غیر این صورت نمی‌توانند آنها را به عرصه انتخابات وارد کنند و به اجبار به سراغ لایه‌های دیگر خود روند و این موضوع تنها به تصمیم‌گیری نظام بازمی‌گردد. اصلاح‌طلبان اگر قصد دارند تا مردم اعتماد سابق را به آنها داشته باشند (که قابل بازسازی است) باید در ابتدا بسیار منصفانه به عملکرد خود نقد جدی داشته باشند چرا که مردم به جهت دارا بودن فرهیختگی نقد منصفانه را می‌پذیرند. سابقه نشان داده که اصلاح‌طلبان برای برخی از آرمان‌هایشان حاضر به پرداخت هزینه هستند. بنابراین باید این موضوع را به صراحت با مردم در میان بگذارند. از موضوعات دیگر می‌توان به آن اشاره کرد که اصلاح‌طلبان نمی‌توانند به نیازهای مردم بی‌توجه باشند بنابراین نیازها، مشکلات و اولویت‌های مردم جدا از بحث‌های شعاری در دستور کار اصلاح‌طلبان قرار گیرد. این جریان سیاسی باید افرادی که صلاحیت ورود به این عرصه را نداشته و یا خدای ناکرده دچار آسیب‌های اقتصادی و اخلاقی شده‌اند را بدون هیچ نوع تعلق جناحی کنار بگذارند و تصویر شفاف‌تری درباره تحولات آینده به جامعه ارائه دهند. اگر نظام فرصت منصفانه‌ای را برای همه ایجاد کند و از سوی دیگر این جریان سیاسی هم اقداماتی را برای بازسازی بخشی از اعتماد مردم انجام دهد، می‌توان بخش‌هایی از اعتماد مردم را بازسازی کرد.
* فعال سیاسی اصلاح‌طلب