با مشارکت «خیانتکاران و تاجران خون» «معامله قرن» کلید خورد

همدلی|جواد شمس:کارگاه اقتصادی نشست جنجالی موسوم به «معامله قرن» در پایتخت بحرین برگزار شد. نشستی که از منظر فلسطینی‌ها، خیانتکاران و تاجران خون در آن مشارکت دارند و بر اساس پیش‌بینی‌ها بدون آنکه بازدهی خاصی برای فلسطینی‌ها داشته باشد، به پایان رسید. این نشست با سخنرانی جرد کوشنر، داماد و مشاور ارشد رییس جمهور آمریکا گشایش یافت. او در سخنرانی خود از معامله قرن با عنوان «فرصت قرن» یاد کرد. نشستی که در آن نمایندگان چند دولت عربی و شماری از شرکت‌ها و نهادهای مالی جهان برای جمع‌آوری کمک مالی برای سرمایه‌گذاری در سرزمین‌های فلسطینی‌نشین گرد هم آمده‌اند. اما در عین حال بسیاری از مردم و دولت‌های منطقه هدف از این نشست را گذشتن فلسطینیان از حق خود در حاکمیت بر بیت‌المقدس و بازگشت به سرزمین خود در برابر دریافت پول عنوان می‌کنند.
کاخ سفید پیش از این اعلام کرده بود؛ این اقدام بخشی از طرح آمریکا برای خاتمه دادن به مناقشه میان اسرائیل و فلسطینیان است. اقدامی که با نقش مهم و اساسی داماد دونالد ترامپ اجرایی می‌شود. کوشنر معتقد است؛ مردم فلسطین و تمام شهروندان ساکن خاورمیانه استحقاق «آینده‌ای با عزت» را دارند که در آن از شانس بهبود زندگی خود برخوردار باشند.
این طرح در میان محافظه‌کاران و راست‌گرایان اسرائیل با استقبال زیاد روبرو شده است؛ اما سران تشکیلات خودگردان فلسطینی‌ و همچنین جنبش مقاومت اسلامی حماس با آن به شدت مخالفت کرده‌اند. این مخالفت‌ها به دلیل آنچه نادیده گرفتن حقوق فلسطینی‌ها عنوان شده، مطرح شده‌اند.
طرح اقتصادی برای پایان دادن به مبارزات


در این کارگاه که عنوان پرطمطراق آن «صلح به سوی رونق» است، چارچوبی برای بیش از 50 میلیارد دلار سرمایه‌گذاری در سرزمین‌های فلسطینی و کشورهای همسایه در طول ده سال، ۲۸ میلیارد دلار برای سرزمین‌های فلسطینی (غزه و کرانه باختری)، 5/7 میلیارد دلار برای اردن، ۹ میلیارد دلار برای مصر و شش میلیارد دلار برای لبنان، تدوین و ۱۷۹ پروژه از جمله پروژه‌های ساخت راه، گذرگاه‌های مرزی، نیروگاه و گردشگری پیش‌بینی شد که وعده ایجاد یک میلیون شغل برای فلسطینی‌ها را می‌دهد. این آمار در حالی بیان شدند که بسیاری آنها را «خوش‌بینانه» دانسته‌اند.
اما طرح برگزاری این نشست؛‌ فلسطینی‌ها را به واکنش‌های مشابه واداشته است. آنها که دهه‌هاست زیر سایه خشونت و تهاجم، ظلم و تبعیض می‌بینند، با اعتصاب عمومی و با افشاگری‌های سیاسی، به دنبال عمیق ساختن این طرح آمریکایی هستند. دولت خودگردان و حماس، اجریا طرح «معامله قرن» را تلاش دولت ترامپ برای خریدن فلسطینی‌ها با پول عنوان کرده‌اند تا آنها از تلاش برای تشکیل کشور فلسطین منصرف شوند. از جمله محمود عباس، رییس تشکیلات خودگردان فلسطین، با اظهار اینکه آمریکا تمام مساله را از سیاسی به اقتصادی تبدیل کرده است، گفت: این اقدام آمریکا قابل قبول نیست. در ادامه این سخنان، صدها فلسطینی در کرانه باختری تظاهرات کردند و معترضان در الخلیل، تصاویر رییس جمهور آمریکا و پادشاه بحرین را به آتش کشیدند.
اسماعیل هنیه، رییس دفتر سیاسی جنبش حماس هم در واکنش به این نشست گفت: کنفرانس بحرین و معامله قرن مرده متولد شده‌اند. ملت ما در فلسطین و خارج از فلسطین، در یک جبهه علیه قراردادها و کنفرانس‌هایی که با هدف به فراموشی سپردن مساله فلسطین برگزار می‌شود قرار دارند.
مخالفت ایران و گروه‌های مقاومت با معامله قرن
علاوه بر حماس، حزب‌الله لبنان به عنوان یکی از بازوان اصلی جریان مقاومت در منطقه هم با برگزاری این نشست مخالف است. سید حسن نصرالله، برگزاری این نشست را گام نخست «معامله قرن» عنوان کرد و گفت: اسکان دادن دایمی فلسطینی‌های مهاجر در لبنان بخشی از این طرح است که باید با آن مخالفت کرد. بازگشت فلسطینی‌های مهاجر به سرزمین‌شان، حقی است که باید به رسمیت شناخته شود.
آیت‌الله عیسی قاسم،‌ رهبر شیعیان بحرین هم تاکید کرده؛ طرح صلح آمریکا موسوم به «معامله قرن» به معنای فروش عزت و دین است. معامله قرن و کارگاه بحرین، دو جنایت به شمار می‌آیند. معامله قرن می‌خواهد وجدان امت‌ را آزمایش کند و امت باید میان آزادگی یا بندگی برای معامله قرن یکی را انتخاب کند.
پیش‌تر مقام معظم رهبری در جریان خطبه‌های نماز عید فطر، نقشه خائنانه آمریکا با عنوان «معامله قرن» را از مسایل درجه یک دنیای اسلام معرفی کردند و گفتند:‌ خیانت برخی کشورهای اسلامی همچون بحرین و عربستان، زمینه‌ساز چنین نقشه خباثت‌آمیزی شده است.
ایشان میزبانی اجلاس اقتصادی کمک به فلسطینیان توسط بحرین را در چارچوب «معامله قرن» و آن را محکوم دانستند و گفتند: این اجلاس متعلق به آمریکایی‌هاست؛ اما حکام بحرین با ضعف و ناتوانی و روحیه ضدمردمی و ضداسلامی خود میزبان و زمینه‌ساز این اجلاس شده‌اند و حکام بحرین و سعودی باید بدانند در چه باتلاقی گام نهاده اند.
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای همچنین با قدردانی از تعدادی از کشورهای عربی و گروه‌های فلسطینی که با این طرح مخالفت کرده‌اند،‌ تاکید کردند: طرح موسوم به «معامله قرن» هیچگام به سرانجام نمی‌رسد.
جمهوری اسلامی ایران البته طرح ویژه خود را برای حل مسا‌له فلسطین ارایه داده است که شامل نظرخواهی از ساکنان مسلمان، مسیحی و یهودی فلسطین و همچنین از آوارگان فلسطینی درباره چارچوب نظام حکومتی این کشور است.
آیت‌الله مکارم‌شیرازی، از مراجع عظام تقلید هم با تاکید بر اینکه به لحاظ شرعی هر نوع همکاری با صهیونیست‌ها حرام است، اظهار کرده بود: هیچ کس نخواهد توانست با طرح‌هایی مانند معامله قرن، قبله اول مسلمانان را معامله کند.
آنها که آمدند و آنها که نبودند
از میان کشورهای عربی تنها عربستان سعودی، بحرین، امارات، اردن، مصر و مراکش در این نشست شرکت داشتند؛ با مقام‌های میان‌پایه که تنها صندلی‌ها را پر کنند. همچنین بسیاری از کشورهای اروپایی که مخالف سیاست‌های افراطی دونالد ترامپ هستند، از شرکت در نشست بحرین در سطح مقامات ارشد خودداری کردند.
حاضران اصلی در این نشست، کشورهای نفت‌خیز حوزه خلیج فارس بودند که انتظار می‌رود طبق سیاست‌‌های تحقیرآمیز ترامپ در قابل آنها ـ به ویژه عربستان سعودی ـ هزینه‌های این سرمایه‌گذاری عظیم از این کشورها اخذ شود.
از چهره‌های سرشناس حاضر در این نشست علاوه بر مشاور رییس جمهور آمریکا، کریستین لاگراد، رییس صندوق بین‌المللی پول، دیوید مالپاس، رییس بانک جهانی و همچنین تونی بلر، نخست‌وزیر سابق بریتانیا بودند. همانطور که پیش از این گفته شد، فلسطینی‌ها این نشست را تحریم کردند. ریچارد لبرون، دیپلمات سابق آمریکا در خاورمیانه حضور نداشتن فلسطینی‌ها در این نشست را سرآغاز بدبینی فلسطینی‌ها از رهبران خود عنوان می‌کند و معتقد است: این نشست به کوشنر امکان می‌دهد در حالی که همچنان منافع اسرائیل را پیش می‌برد این تصویر را از رهبران فلسطین ایجاد کند که به فکر مردم فلسطین نیستند.
برداشت دیگر ریچارد لبرون از برگزاری این نشست بازی دو سر برد برای ترامپ و دامادش است. وی می‌گوید: «شکست کارگاه منامه موفقیتی برای استراتژی آقای ترامپ خواهد بود. این به کوشنر و همکارانش امکان می‌دهد ادعا کنند حداکثر تلاششان را برای رسیدگی به موضوع کرده‌اند و دیگران را سرزنش کنند که چرا همکاری نکرده‌اند.
سرنوشت محتوم یک طرح شکست‌خورده
برگزاری نشستی با موضوع فلسطین بدون حضور حتی یک نماینده از جریان‌ها و گروه‌های فلسطینی که بر تحریم نشست استوار ماندند، تنها یک پیام دارد؛ این نشست کارآمد نخواهد بود و محکوم به شکست است. نه تنها «معامله قرن» بلکه هر طرح دیگری که در آن سرنوشت فلسطینی‌ها نادیده انگاشته شود و حق آنها در بازگشت به سرزمین خودشان پایمال شود، با واکنش تند گروه‌های مقاومت مواجه خواهد شد.