روزنامه همدلی
1398/06/02
ایران و معاهده عدم تعرض با کشورهای همسایه
محمد مدرسی- خاورمیانه در غرب آسیا بدلیل موقعیت استراتژیک وژئوپولتیک منحصر به فردش بر اساس نظریه « هارتلند » مکیندر همچنان بخشی از “قلب زمین “ است و در نظام بین الملل جایگاه ویژه ای دارد. موقعیت این سرزمین و ارتباط معنادارش با عوامل قدرت ( اقتصادی ، سیاسی و..) باعث شده که مورد توجه قدرت های بزرگ فرامنطقه ای قرار گیرد که همواره تلاش می کنند برای افزایش هژمونی خود ، بر خاورمیانه سلطه و نفوذ داشته باشند. هر چند بنیاد گرایی ، افراطی گری و ساخت قدرتهای حاکم این کشورها زمینه سرخوردگی ملت ها موجب بحران ها و منازعات درونی خاورمیانه و زمینه ساز دخالت و حضور قدرت های فرا منطقه ای از جمله ایالات متحده آمریکا و ... در این منطقه شده است که صلح و ثبات منطقه را به خطر انداخته و اجازه بهره برداری از منابع عظیم این سرزمین در جهت منافع ساکنان آن را نمی دهد . ماحصل این بحران ها و منازعات داخلی و خارجی در منطقه نیز اتحادیه ها و سازمان های بین المللی متشکل از این کشورها نظیر سازمان کنفرانس اسلامی،اتحادیه عرب،شورای همکاری خلیج فارس و حتی اوپک را عقیم و ناکارامد نموده و تاکنون در جهت همگرایی و حل بحران ها و منازعات بین المللی و منطقه ای هیچ موفقیتی کسب نکرده اند و چه بسا منشا تنش ها ، اختلافات و واگرایی میان کشورهای عضو نیز شده است . در شرایط فعلی تنش ها و اختلافات درون منطقه ای و نفوذ قدرت های مداخله گر خارجی ، خاورمیانه را به انبار باروت در حال انفجاری تبدیل کرده است و کشورهای منطقه را در حالتی از تهدید ،تنش و صلح مسلحی قرار داده است که هر لحظه آماده جنگ با یکدیگرند و سرمایه ملی خود را به جای هزینه در جهت رفاه ملت هایشان صرف هزینه های نظامی و خرید و ساخت تسلیحات نظامی و دفاعی می نمایند. ایران به عنوان یکی از کشورهای خاورمیانه با پانزده کشور همسایه مرز مشترک آبی و خاکی دارد که در نوع خود در کره جغرافیا کم نظیر است .این اهمیت ژئوپولتیکی در محیط بین المللی و منطقه ای باعث ایجاد چالش ها و فرصت هایی برای ایران است که متاسفانه تاکنون از پتانسیل ها و فرصت این موقعیت سرزمینی بهره برداری لازم صورت نگرفته اما چالش ها و تنش های فعال آسیب های فراوانی به کشور وارد کرده است . در چند دهه اخیر ایران با برخی کشورهای همسایه از جمله کشورهای حوزه خلیج فارس دچار تنش های مختلف از جمله جنگ ، متهم به دخالت در امور داخلی این کشورها و در نهایت تیرگی و قطع روابط دیپلماتیک شده است. این تنش ها در سالهای اخیر با تشویق و فضا سازی رسانه ای ایالات متحده امریکا و اسرائیل ، ایران را بعنوان قدرتی خطرناک و مداخله گر با اهداف توسعه طلبانه معرفی نموده و باعث ایران هراسی در میان کشورهای همسایه و منطقه شده است.ظریف وزیر امور خارجه ایران با درک اوضاع و شرایط خطرناک منطقه برای کاستن از تنش ها با طرح پیشنهاد طلایی انعقاد معاهده عدم تعرض با همسایگان و کشورهای حوزه خلیج فارس را داده است.
امضای معاهده عدم تعرض با همسایگان که به موجب آن کشورهای امضا کننده و طرفین معاهده عدم تعرض متعهد می شوند در تجاوز و عملیات نظامی علیه یکدیگر شرکت نکنند و به طور مشخص با همدیگر وارد جنگ نشوند و آثار آن نیز موجب کاهش تنش های منطقه ای ،کاهش خرید تسلیحات و مهمتر از همه زمینه ساز اعتماد سازی و احترام به حسن همجواری خواهد شد و بهانه مداخله گری و ایران هراسی در امور داخلی کشورهای همسایه را از بین خواهد برد و در نهایت صلح و ثبات و همکاری های منطقه ای را به همراه خواهد داشت .
دکتر ظریف وزیر امور خارجه پس از طرح پیشنهاد پیمان عدم تعرض بارها در دیدارها با مقامات سیاسی کشورهای منطقه و محافل رسانه ای اعلام کرده است که پیشنهاد فوق الذکر همچنان روی میز است. به نظر می رسد برای عملی شدن این پیشنهاد طلایی در شرایط بحرانی منطقه ضرورتی انکارناپذیر به نظر میرسد:
1- ظریف ( وزیر خارجه ) پیشنهاد فوق را در قالب متنی با ذکر دلایل امضای این معاهده از جمله تنش زدایی ، احترام به حسن همجواری، اعتماد سازی ، جبر جغرافیایی ( همسایگی همیشگی کشورها) ، صلح و ثبات منطقه ، اشتراکات منطقه ای و منافع ملی کشورهای همسایه و... به طور رسمی از طریق مبادی دیپلماتیک با اعزام نمایندگانی از وزارت خارجه به پایتخت های کشورهای مد نظر ارسال نمایند.
2- رهبران یا روسای دستگاه های دیپلماسی کشورهای همسایه را به اجلاسی در تهران دعوت نمایند تا مقدمات پیش نویس متن پیمان عدم تعرض را با مشورت یکدیگر تهیه و سپس امضا نمایند.
3- پیمان فوق الذکر را بر اساس حقوق معاهدات بین المللی برای مدتی مفتوح نگه دارند تا همه یا تعدادی از کشورهای همسایه آن را امضا و به معاهده بپیوندند.
4-پس از امضای کشورهای عضو ، توسط مجالس، پارلمان ها تصویب و به عنوان سندی معتبر در سازمان ملل متحد ثبت گردد.
چنانچه این پیشنهاد در قالب معاهده عدم تعرض توسط ایران و کشورهای همسایه امضا و مفاد آن اجرا شود در کوتاه مدت موجب صلح ، ثبات و امنیت منطقه ای ، افزایش همکاری های منطقه ای و کاهش دخالت های فرامنطقه ای را به همراه دارد و در دراز مدت بدلیل داشتن منابع فراوان اقتصادی و موقعیت استراتژیکی خاورمیانه و همچنین موقعیت ژئوپولتیکی ایران شاهد توسعه و پیشرفت کشورمان و سایرکشورهای همسایه خواهد شد.
پربازدیدترینهای روزنامه ها
سایر اخبار این روزنامه
مقاومت مسئولان و دستگاههای دولتی در مقابل بارگذاری اطلاعات حقوق و مزایا در سامانه
محمد پورکیانی در نقد سیاستگذاری فرهنگی: درک فضای پیچیده فرهنگ در سطح فهم مدیران ما نیست
بررسی یک اختلاف علنی
علی شمخانی در مصاحبه با رسانه آمریکایی امضای برجام را اشتباه دانست تحمیل موضع شخصی
دانشگاه قربانی بورسیههای سیاسی هیات علمی آقازادهها
ولیالله شجاعپوریان قربانی کردن محبوبیت در پای مصلحت
اعلام آمادگی وزیر امور خارجه برای دیدار از کرهشمالی ظریف با مکرون دیدار کرد
ولیالله شجاعپوریان قربانی کردن محبوبیت در پای مصلحت
در جستجوی معنا
ایران و معاهده عدم تعرض با کشورهای همسایه