اروپا به آمريكا نزديک‌تر شده اختلاف هم دارد

گروه ويژه اقدام مالي، ايران را در ليست کشورهاي غيرهمکار قرار داده و توصيه‌هايي براي تجارت با ايران براي ديگر کشورها داشته است. فکر مي‌کنيد حاصل اين شرايط براي جمهوري اسلامي ايران چه باشد؟
قرار گرفتن در ليست کشورهاي غيرهمکار گروه ويژه اقدام مالي يا همان ليست سياه FATF تبعاتي در پي دارد و بايد از دو منظر مورد نقد و بررسي قرار گيرد. اولين نتيجه اين اقدام، قرار گرفتن در تنگناي اقتصادي و تشديد فشار تحريم‌ها خواهد بود. ايالات متحده نيز از اين فرصت پديد آمده بهره خواهد برد، تا تحريم‌هاي بيشتري را در حوزه پولي و بانکي وضع کند و هزينه تجارت با ايران را بيش از پيش افزايش دهد. يکي ديگر از معضلات قرار گرفتن در ليست سياه گروه ويژه اقدام مالي، تاثيري است که اين مساله بر پرستيژ ايران مي‌گذارد. ديگر کشورها خواهند پرسيد که چرا ايران حاضر نيست به کنوانسيون‌هاي بين المللي بپيوندد. اين بهانه را نيز به آمريکايي‌ها خواهد داد تا ما را متهم کنند و از اين ادعا براي اجماع‌سازي عليه ايران بهره جويند.
اعضاي مجمع تشخيص مصلحت نظام حتي پس از قرار گرفتن نام ايران در ليست دول غيرهمکار تاکيد مي‌کنند که اقتصاد ما داخلي است و عدم همکاري با FATF تاثيري بر وضعيت اقتصادي ايران نخواهد گذاشت. نظر شما در اين باره چيست؟
داخلي‌بودن اقتصاد فخرفروشي ندارد که آقايان به اين صورت مطرح مي‌کنند. اقتصاد ايران تحت فشار تحريم‌هاي شديد آمريکا و بالاجبار داخلي شده و مردم نيز از اين موضوع لطمه ديده‌اند. طبيعتا زماني که فشار تحريم‌ها به سبب عدم همکاري ايران با گروه ويژه اقدام مالي افزايش يابد، فشار بر ايران نيز تشديد خواهد شد و ديگر آسان نخواهد بود برخي نيازهاي داخلي را تامين کنيم. از سوي ديگر افزايش فشار اقتصادي بر مردم و به تبع آن افزايش نارضايتي، مشکلاتي را پديد مي‌آورد که اغلب قابل آينده نگري نيستند.


در اين شرايط آيا راهکاري براي خروج از ليست سياه FATF و مقابله با تاثيرات حضور در اين ليست براي ايران وجود دارد؟
خوشبختانه گروه ويژه اقدام مالي راه را براي خروج ايران از ليست سياه نبسته و اعلام کرده است که همچنان 41 اقدام در قالب اکشن پلن قبلي پابرجاست. به همين دليل اگر دو لايحه پيوستن به کنوانسيون‌هاي مبارزه با تامين مالي تروريسم (CFT) و مبارزه با جرايم سازمان يافته فرا ملي (پالرمو) تصويب شوند و ايران به اين کنوانسيون‌ها بپيوندد، دست کم در شرايط کنوني مشکلي براي خروج از ليست سياه وجود نخواهد داشت. محل سؤال است که چرا حتي در شرايط فعلي اراده‌اي براي خروج از ليست سياه وجود ندارد.
با توجه به اينکه خودتان اشاره کرديد اراده‌اي براي خروج از ليست سياه وجود ندارد، چشم اندازه آينده ايران و همکاري‌هاي بين‌المللي به‌ويژه در حوزه اقتصادي را چگونه مي‌بينيد؟
چشم انداز آينده همکاري‌ها قابل پيش بيني نيست است. عدم همکاري با گروه ويژه اقدام مالي شرايط و تبليغاتي را رقم خواهد زد که ايران به معاهدات بين‌المللي پايبند نيست. مساله البته صرفا به ارائه اين تصوير از ايران محدود نمي‌شود، وقتي چنين تصويري از يک کشور به وجود مي‌آيد، قدرت‌هاي جهاني سياست‌هاي خود را بر اساس آن تصوير به وجود آمده، تنظيم مي‌کنند و همين موضوع کار ما را کمي سخت خواهد کرد. در واقع اين آمريکاست که ايران را به اين سمت هل مي‌دهد.
برخي سياست‌هاي داخلي نظير محدود شدن روابط با غرب و عدم همکاري با نهادهاي بين‌المللي چه تاثيري داشته است؟
طبيعي است که نقش برخي تندروي‌ها در داخل را نمي‌توان ناديده گرفت. اين وضعيت به احتمال قوي زود هم خوب نيز نخواهد شد؛ چرا که منتخبان دوره يازدهم مجلس شوراي اسلامي چندان مواقع اين قبيل پذيرش‌هاي نيستند الابته آنها بايد زمينه را براي پيوندهاي ايران با جامعه بين‌المللي فراهم کنند.
کشورهاي شرقي نظير چين و روسيه نيز به ايران توصيه کرده بودند که با FATF همکاري کند. آيا امکان تجديدنظر آنها در خصوص همکاري با ايران وجود دارد؟
من بعيد مي‌دانم چنين اتفاقي رخ دهد. به‌طور کلي روابط ايران با مسکو و پکن روابطي استراتژيک است که در طول زمان و براساس برخي منافع مشترک به وجودآمده و به همين دليل گسستني نيست. ممکن است عدم همکاري جمهوري اسلامي با FATF در نهايت تجارت با اين دو کشور را محدودتر کند، اما از منظر سياسي و روابط دوجانبه بعيد است که شاهد تفاوت خاصي دراين زمينه باشيم. آنها به خاطر خود ما توصيه کرده بودند که ما با گروه ويژه اقدام مالي همکاري داشته باشيم تا در حوزه اقتصادي فشارهاي کمتري تحميل شود. براي آنها از نظر سياسي چندان تفاوتي نمي‌کند که ايران با FATF همکاري کند يا خير. نه چين و نه روسيه حساسيت خاصي روي اين موضوع ندارند.
در روابط ايران و اروپا چه تغييراتي حاصل خواهد شد؟ آيا نگاه اروپا تغيير خواهد کرد؟
اروپا پس از خروج يکجانبه ايالات متحده از توافق هسته‌اي تلاش داشت تا روزنه‌هايي را براي تجارت با ايران بگشايد و به همين منظور اتحاديه اروپا و سه کشور انگلستان، آلمان و فرانسه اصرار داشتند که ايران به منظور فعالسازي اينستکس حتما لوايح مربوط به FATF را تصويب کند. آنها به خصوص روي مساله پولشويي حساسيت دارند و اين وضعيت سبب مي‌شود که ضمن سختگيري‌هاي بيشتر براي همکاري‌هاي اقتصادي با ايران، از نظر سياسي نيز به ايالات متحده نزديک‌تر شوند. به آن معنا که از طريق عدم پذيرش، در حال نزديک کردن مواضع اروپا به مواضع آمريکا هستيم.