بلیط هواپیما

توسعه روابط با امارات؛ عبور از اختلافات

آرمان ملی- علیرضا پورحسین: سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در نشست خبری خود با خبرنگاران، سفر مشاور امنیت ملی امارات متحده عربی به تهران را مورد اشاره قرار داد. ند پرایس در واکنش به سفر مقام اماراتی به تهران گفته‌است که تحرکات دیپلماتیک با هدف کاهش تنش‌ها در منطقه را مورد حمایت قرار می‌‌دهیم. به گفته سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، واشنگتن به دیپلماسی و گفت‌وگو باور دارد، به‌ویژه اگر دیپلماسی و گفت‌وگو هدف آن کاهش تنش‌‌ها باشد. پیش از این، انور قرقاش مشاور سیاسی رئیس امارات متحده عربی اهداف سفر طحنون بن زائد، مشاور امنیت ملی امارات به ایران را فاش کرد و با انتشار توئیتی گفت که سفر شیخ طحنون به تهران در راستای تلاش‌های امارات متحده عربی با هدف تقویت پل‌‌های ارتباطی و همکاری در منطقه و حفظ منافع ملی انجام شده‌است. امارات متحده عربی به دنبال تقویت ثبات و شکوفایی منطقه است و در این راستا تلاش می‌‌کند که این هدف را با توسعه روابط مثبت از طریق گفت‌وگو و اقدامات مشترک و مدیریت دیدگاه‌های یکسان دنبال ‌کند. در راستای بررسی فراز و نشیب روابط ایران و امارات، «آرمان ملی» گفت‌وگویی با حسن دانایی فر، سفیر پیشین ایران در عراق داشته است که در ادامه می‌خوانید.  آیا دولت امارات می تواند قابل اعتماد ظاهر شده و ایران پیام دوستی آن را بپذیرد؟ مشخصا فصل جدیدی در روابط ایران و امارات آغاز شده‌است که پیامدهای آن را به‌واسطه تعاملات سیاسی مشاهده می‌کنیم. در سال‌های اخیر روابط ایران و امارات دچار تشنج شده بود که از جمله علت‌های آن اختلافات ایران و عربستان، جنگ یمن و عادی‌سازی روابط امارات و اسرائیل بود. این علل سبب شده بود تا روابط سنتی ایران و امارات از حالت عادی خارج شود. امروز با توجه به پیگیری های امارات و دعوت از رئیس‌جمهوری ایران برای سفر به امارات، زمینه های جدیدی برای همکاری در حوزه‌های اقتصادی و تجاری فراهم می‌شود. باید توجه داشت که این اقدامات امارات در برهه‌ای از زمان که مذاکرات وین در جریان از معنا و مفهوم خاصی برخوردار است. مشخصا ایران از هم زیستی مسالمت‌آمیز با کشورهای همسایه همواره استقبال کرده‌است و همواره خواهان تعامل دوجانبه و فارغ از دخالت نیروهای فرامنطقه‌ای بوده است. مشخصا در روابط خارجی، اعتماد مفهومی اخلاقی دارد و در عرصه بین‌الملل مقوله اخلاق کاربری خود را از دست می‌دهد و مبنی بر تعامل طرفین است و به همین علت شاید نتوان به صورت کامل به دولت های دیگر اعتماد کرد.  اختلافات اخیر امارات و عربستان باغث شده‌است تا امارات به سمت ایران گرایش پیدا کند؟ مهم ترین نقطه اختلاف امارات و عربستان در یمن است که بر سر تقسیم غنایم است. مجموعا ایران هم حمله امارات به یمن را محکوم می‌داند و هم تصرف این کشور توسط عربستان را. امروز امارات باید حرفه‌ای‌تر عمل کند و به‌صورت کامل از یمن خارج شود تا موضوع با رایزنی میان طرف های یمنی حل و فصل شود. باید توجه داشت که هر کشوری با کشور دیگری زمینه‌های تعامل زیادی دارد و صرفا بخاطر یک مساله کل روابط مخدوش نمی‌شود. امروز شاهد هستیم که امارات با گرم کردن روابط خود با ایران به نظر می‌رسد برای مثال از اختلافات مرزی با ایران عبور کرده‌است. قدم پیش گذاشتن امارات و استقبال ایران نشان داده‌است که تحکیم روابط برای طرفین مهم است و ادعای حقوقی امارات در این مسیر مانعی نیست. ادعای حقوقی امارات امروز عاملی برای تضعیف روابط ایران و این کشور نیست. البته گاهاً نیز در عرصه جهانی نیز شاهد بوده‌ایم که چنین ادعاهای حقوقی به تنش ختم شده است اما در مورد ایران و امارات صدق نمی‌کند.  آیا امارات به دنبال قطب‌سازی در منطقه از طریق ایران است تا با ترکیه و قطر و جریان اخوان مقابله کند؟ در ابتدا باید گفت که ایران و ترکیه شاید در این اواخر دچار اختلافاتی شده‌اند اما به دلایل گسترده رابطه ایران و ترکیه مستحکم تر از سایر روابط در منطقه است و بعید به نظر می‌رسد این دو کشور به صورت مستقیم در مقابل یکدیگر قرار گیرند. رابطه ایران و ترکیه ذاتا جنبه مثبتی دارد و طرفین نیز به یکدیگر نیاز دارند و به همین علت با وجود تمام فراز و نشیب‌ها باز هم ایران و ترکیه همکاری دارند. از سوی دیگر اما امارات به دنبال قطب‌بندی در منطقه برای مواجهه با قطر و ترکیه است اما قصد ندارد تا از طریق ایران با آن‌ها مقابله کند. قطب‌بندی امارات معمولا در کنار مصر و عربستان شکل می‌گیرد تا در مقابل قطر و ترکیه بایستند. در سال‌های اخیر شاهد برخوردهای سیاسی سخت میان ترکیه و مصر بوده‌ایم و در این برخوردها همواره شاهد بوده‌ایم که امارات در کنار مصر قرار گرفته است. امروز تشکیل تیم در خاورمیانه واقعیت دارد اما اندکی این قطب بندی‌ها پیچیده‌تر است. امروز امارات به‌خاطر ایران به سوریه نزدیک نشده است بلکه به علت اختلافی که با ترکیه دارند، قصد دارند تا سوریه را به سمت خود بکشانند. موضوع ایران و تعامل با ایران، فارغ از آرایش سیاسی و نظامی در منطقه برای امارات اهمیت دارد. امارات نمی‌تواند همسایه شمالی خود که یکی از بزرگ‌ترین کشورهای منطقه است را نادیده بگیرد. آن ها به قدرت و تاثیر ایران در منطقه به شدت آگاه هستند و می‌خواهند با این قدرت تعامل داشته باشند. از سوی دیگر باید توجه داشت که همزمان با تعامل گرم ایران و امارات، اردوغان نیز به قطر سفر کرده است که تقریبا همزمان رخ ‌داده است. این همزمانی به معنای آن نیست که ایران وارد تیم امارات برای مقابله با ترکیه می‌شود. روابط ایران و ترکیه عمیق‌تر از این آرایش و قطب بندی سیاسی است.