بلیط هواپیما

دوقطبی شدن اقتصاد

علی قنبری اقتصاددان  
 
 
 

هرچند وضعيت اقتصادي تا حدودي تابع شرايط خارجي است مثل بحث برجام يا حمله روسيه به اوکراين ولي بعضا ناشي از اوضاع داخلي و برخي مديريت‌هاست. وضعيت اقتصادي‌اي که در داخل کشور دچارش هستيم، متاسفانه سفره مردم را کوچک و اوضاع را خصوصا براي اقشار آسيب‌پذير سخت کرده است. درحقيقت به جاي اينکه بودجه 1401 در قالب برنامه هفتم و برجام باشد، شاهد يک ناهماهنگي در تصميم‌گيري خصوصا در حوزه اقتصادي هستيم. بحثي که اين روزها مبني بر افزايش قيمت نان وجود دارد، نشان از مشکلات اقتصاد دارد که هيچوقت اينگونه نبوده است. حتي در دوران جنگ تحميلي، نان کوپني نبود و تاکيد امام(ره) بر اين بود که صلاح نيست قيمت نان افزايش پيدا کند. پديد آمدن اوضاع کنوني تا حدود زيادي به مديريت نامنسجم برمي‌گردد. متاسفانه حذف ارز 4200 توماني در حالي اتفاق افتاد که برنامه جبراني مشخصي براي آزادسازي ارز، جايگزين نشد و اکنون به رغم اينکه قيمت نفت بالا رفته ولي هنوز با کسر بودجه مواجهيم و دچار حجم نقدينگي و بيکاري هستيم و تورم به صورت سرسام‌آوري افزايش پيدا کرده و همه اينها ناشي از اين است که برنامه منسجمي براي کنترل شرايط اقتصادي فعلا وجود ندارد. از اين رو به نظر مي‌رسد تا زماني که برنامه‌ريزي صورت نگيرد و راهکاري جهت کنترل و افزايش قيمت‌ها و تورم به‌عمل نيايد، آش همين آش و کاسه، همين کاسه است. کنترل آرد گندم و جلوگيري از خارج شدن و قاچاق آن، کار خيلي مشکلي نيست. با توجه به هماهنگي همه نهادها اعم از قوه قضائيه، مقننه و مجريه مي‌توان جلوي قاچاق را گرفت. بدترين شکل اين است که نان را به صورت کوپني بين افراد اختصاص دهيم و با توجه به اينکه وضع برنج هم از نظر قيمتي بالا و سيب زميني هم همين‌طور و کالاهاي جايگزيني هم گران شدند، کنترل قيمت نان از ضروريات است. برخوردهاي اينچنيني که نزد برخي مسئولان منجر به تصميم‌گيري مي‌شود، اقتصاد کشور را با مشکلات بيشتر مواجه مي‌کند. دولت به رغم شعارهايي که در زمان تبليغات انتخاباتي داد اما موفقيت چنداني در زمان خود در اجرا نداشت. مهم‌ترين کاري که بايد انجام شود، نخست ثبات اقتصادي و بعد از آن توسعه اقتصادي و رفاه اجتماعي براي مردم است. الان تيم اقتصادي در برخي موارد ناهماهنگ است و در بحث يارانه‌ها حرف‌هاي متناقض بيان مي‌شود. در بحث سياست‌هاي پولي و تصميم‌گيري‌هاي اقتصادي وجود يک تئوريسين و متفکر خبره در ميان تيم اقتصادي دولت احساس مي‌شود. با شرايط اقتصادي موجود جامعه ما به سمت جامعه دوقطبي در حرکت است. يعني قطب مستضعف و محروم و يارانه بگير و قشر مرفه و توانمند که اقتصاد کشور را به جاي خطرناکي سوق مي‌دهد. دوقطبي شدن اقتصاد بدترين حالتي است که در اين دوران دارد شکل مي‌گيرد.