بلیط هواپیما

زنگ خطــر جــدی برای بــازار نفت و دلار

آرمان ملي : تحريم‌هاي جديد وزارت خزانه داري آمريکا اين بار سه شرکت پتروشيمي را نشانه گرفته اين درحالي است که اين سه شرکت از جمله شرکت‌هايي هستند که نقش موثري در فروش محصولات پتروشيمي ايران درخارج از اين کشور داشته‌اند با اين حال به نظر مي‌رسد سرعت عمل غربي‌ها درتحريم اين شرکت‌ها آن هم پس از صدور قطعنامه غربي‌ها عليه ايران در شوراي حکام آژانس بين‌المللي انرژي اتمي بيانگر عزم جدي آنها براي تحت فشار گذاشتن ايران است. از سوي ديگر با وضعيتي که اقتصاد ايران خصوصا در بازار ارز دارد و تلاشي که اين روزها بانک مرکزي با سياست‌هاي تشويقي درپي آن است که از تنش‌هاي بازار ارز را بکاهد به نوعي باعث بي‌نتيجه شدن عملکرد بانک مرکزي مي‌شود، چرا که به زعم صالح آبادي رئيس کل بانک مرکزي حجم فروش و ارزش صادرات صنعت پتروشيمي کشور نسبت به گذشته افزايش قابل توجهي داشته و پتروشيمي‌ها به عنوان دارندگان ارز غيرنقتي عرضه‌هاي خوبي در سامانه نيما داشته‌اند و نقش آنها به عنوان پيشرو در ايجاد تعادل در بازار ارز غيرقابل انکار و موثر است که با اعمال تحريم‌هاي جديد عليه شرکت‌هاي پتروشيمي بزرگ زنگ خطر براي بازار ارز به صدا درمي‌آيد البته بسياري از کارشناسان معتقدند که تحريم‌هاي جديد شرکت‌هاي پتروشيمي مساله جديدي نيست و صنعت نفت ايران از سال‌ها پيش تحريم شده است و اکنون به صورت جزء به جزء و موردي اعلام تحريم‌ها اعلام مي‌شود و درآمد ارزي حاصل از شرکت‌هاي پتروشيمي هم سابق بر اين با وجود شرايط تحريمي بوده است. البته بازار سرمايه هم به تبع تحريم‌هاي جديد شرکت‌هاي پتروشيمي تحت تاثير قرار گرفت و از روز گذشته سهام بسياري از شرکت‌ها نزولي شده است و بايد گفت به‌رغم اينکه گفته مي‌شود تحريم‌ها مساله جديدي نيست و تاثير چنداني بر بازار ارز ندارد اما واقعيت چيز ديگري است. با آنکه تحريم‌ها در صنعت نفت اتفاق جديدي نيست و از چندسال گذشته آغاز شده است و برخي از کارشناسان معتقدند که اعمال تحريم‌‌‌هاي جديد اثر چنداني بر سودآوري اين شرکت‌ها نخواهد داشت اما بسيار محتمل است که با وضع تحريم‌هاي جديد جو رواني بازار سرمايه در کوتاه مدت منفي شود که نمود بيروني اين اتفاق ديروز در بازار سرمايه رخ داد به‌طوري‌که‌ در معاملات روز گذشته، شاخص گروه شيميايي با افت دو هزار و 200 واحدي (معادل 1. 8درصد)، به 121هزار و 608 واحد رسيد اين درحالي است که شرکت‌هاي پتروشيمي از ابتداي سال 3 ميليارد و 270 ميليون دلار در سامانه نيما عرضه داشتند و محروم شدن از اين ميزان اثر زيان باري بر بازارهاي مختلف خواهد داشت گذشته از آن بايد گفت که تحريم‌هاي جديد تنها اين سه شرکت پتروشيمي را تحت تاثير قرار نمي‌دهد.
شروع تحريم‌ها از کي استارت خورد؟
بنابر اعلام دفتر کنترل دارايي‌هاي وزارت خزانه‌داري آمريکا، اين کشور دو شخص حقيقي و 9 شخص حقوقي مرتبط با ايران را تحريم کرده است و سه پتروشيمي مارون با نماد بورسي «مارون»، پتروشيمي فن‌آوران «شفن» و پتروشيمي خارک «شخارک»، از جمله شرکت‌‌هاي نفتي هستند که از سوي آمريکا تحريم شده‌‌اند ؛ البته اعمال تحريم‌ها بر صنعت پتروشيمي ايران، اولين بار در سال 1398 و با تحريم صادرات محصولات شيميايي از سوي شوراي امنيت سازمان ملل آغاز و در دوره‌هاي متفاوت تشديد شد. همچنين آبان‌ماه 97 آمريکا اعلام کرد دور جديد تحريم‌هاي خود را به جهت فشار حداکثري عليه ايران آغاز کرده که در آن تحريم‌ها نام 15 شرکت پتروشيمي از جمله شرکت ملي پتروشيمي ايران به چشم مي‌خورد همچنين دفتر کنترل دارايي‌هاي خارجي وزارت خزانه‌داري آمريکا در خردادماه 1398 طي بيانيه‌اي اعلام کرد که ايالات متحده آمريکا شرکت صنايع پتروشيمي خليج‌فارس و 39 زيرمجموعه و نمايندگي‌هاي فروش آن در خارج از ايران را در فهرست سياه قرار داده است.
تکرار مکررات در صنعت نفت

محمدعلي خطيبي نماينده سابق ايران در اوپک درخصوص تحريم‌هاي جديد شرکت‌هاي پتروشيمي توسط آمريکا به «آرمان ملي» گفت: تحريم‌هاي اين سه شرکت پتروشيمي مساله جديدي نيست و کل صنعت نفت ايران از سال‌ها قبل گرفتار تحريم‌هاي يکجانبه آمريکا قرار دارد و آنها اين تحريم‌ها را به شکلي ديگر تکرار مي‌کنند و پتروشيمي به عنوان جزيي از صنعت نفت درسال‌هاي گذشته نيز اين تحريم‌ها را تجربه کرده است و تکرار مکررات است. اين کارشناس حوزه انرژي بيان کرد: شرکت‌هاي پتروشيمي در سال‌هاي قبل هم با وجود تحريم‌ها براي کشور ارزآوري داشتند و اکنون اعلام جديد شرکت‌ها هم اثر رواني بر بازار نفت و هم در بازار ارز خواهد داشت. خطيبي افزود: شرکت‌هاي پتروشيمي که درزمينه صادرات فرآورده‌هاي نفتي، صادرات نفت خام و صادرات محصولات نفتي فعاليت دارند اثرگذاري مستقيمي بر بازار ارز خواهند داشت و به عنوان ورودي‌هاي بازار ارز نقش تعيين کننده‌اي در بازار ارز خواهند داشت البته شرکت‌هاي پتروشيمي درطول اين سال‌ها با شرايط تحريم سازگار شده بودند و توانسته بودند دراين شرايط هم فعاليت کنند اما شوک‌هاي جديد از سوي آمريکا و اعلام جزء به جزء نام اين شرکت‌ها هم اثرات رواني بر صنعت نفت و هم اثرات زيانباري بر بازار ارز و سرمايه خواهد داشت.
تحريم‌هاي شکلي چه اثراتي دارند؟
سيدمحمد حسن مليحي کارشناس بازار سرمايه دراين خصوص تحريم‌هاي جديد سه شرکت پتروشيمي توسط آمريکا گفت: شرکت‌هاي پتروشيمي ما از اوايل دهه 80 در خريد قطعات و تجهيزات، فروش محصولات و در جابه جايي‌ها و نقل و انتقالات مالي خود درگير تحريم‌ها هستند، در بعضي دوره‌ها اين مشکلات کمتر شده ولي همواره وجود داشته و خصوصا در سال‌هاي اخير با توجه به خروج آمريکا از برجام به‌شدت بر آن‌ها افزوده هم شده است.او ادامه داد: در سال‌هاي اخير شرکت‌هاي ما حساب‌هاي خارجي ندارند و از طريق واسطه‌هايي به فروش محصولات خود مي‌پردازند و اين يعني آنها خود را با شرايط تحريمي وفق دادند و با شرايط تحريمي همسو شده‌اند بنابراين شرکت‌هاي پتروشيمي و غيرپتروشيمي ما در اين سال‌ها راهکارهاي خنثي سازي و پوشش شرايط تحريمي را فرا گرفته‌اند و مي‌توان گفت اين تحريم‌ها، «تحريم‌هاي شکلي» است و مشکل خاصي براي شرکت‌هاي ما ايجاد نخواهند کرد، همان‌طور که ديگر شرکت‌هاي پتروشيمي ما که در گذشته تحريم شده‌اند و سال‌ها از تحريم آنها مي‌گذرد، مشکل خاصي در فعاليت‌هاي خود ندارند و با قدرت به فعاليت خود ادامه مي‌دهند.