شکست سناریوسازان و رسوایی یک دروغ
آمریکاییها در ماههای اخیر و به خصوص پس از اغتشاشات ادعا میکردند در حمایت از آشوبها هیچ مذاکرهای با ایران ندارند. توافق بهدست آمده که نتیجه ماهها مذاکرات غیرمستقیم در کشورهای منطقه است، ادعای رسانهای و خلاف واقع آنها را بهخوبی نشان میدهد.
شامگاه پنجشنبه (۱۹ مرداد) وزارت امور خارجه اعلام کرد فرآیند آزادسازی چند میلیارد دلار از داراییهای جمهوری اسلامی ایران که برای چند سال به طور غیرقانونی توسط آمریکا توقیف شده بود، آغاز شده است.
اما این رخداد مهم ابعاد گوناگونی دارد که نمیتوان بهراحتی از کنار آن گذشت، ابعادی که گویای ضعف و عقبنشینی آمریکا و دست بالای تیم مذاکره کشورمان است.
۱. شکست سناریوی وابستگی برجام و اموال بلوکهشده
آمریکا سالها تلاش داشت تا مسئله اموال بلوکهشده ایران در ازای محدودسازی برنامه هستهای کشورمان حلوفصل شود. پیشنهاد آزادی یک تا دو میلیارد دلار از پولهای ایران در قبال دست کشیدن تهران از غنیسازی ۲۰درصدی در دولت قبل در همین راستا بود.
دولت سیزدهم ضمن مخالفت با این امر، پولهای بلوکهشده را بیارتباط با برجام تعریف کرده و تلاش داشت تا این مسئله در کنار زندانیان آمریکایی در ایران و زندانیان ایرانی محبوس در آمریکا رسیدگی شود. بنابراین توافق به دست آمده عقبنشینی آمریکا از یکی از سناریوهای کاخ سفید علیه ایران قلمداد میشود.
۲. شکست پلن B و رسوایی یک دروغ
آمریکاییها در ماههای اخیر و بهخصوص پس از اغتشاشات ادعا میکردند در حمایت از آشوبها هیچ مذاکرهای با ایران نخواهند داشت.
توافق به دست آمده که نتیجه ماهها مذاکرات غیرمستقیم در کشورهای منطقه است، ادعای رسانهای و خلاف واقع آنها را به خوبی نشان میدهد.
این اتفاق همزمان با سالگرد آغاز اغتشاشات گویای آن است که واشنگتن امیدی به همراهی مردم با پروژه براندازی ندارد و پلن B این کشور علیه ایران به سرنوشت پلن A (کارزار فشار حداکثری) دچار شده است.
۳. توافق، بدون رابرت مالی
رسوایی رابرت مالی، مسئول تیم مذاکرهکننده آمریکا و برکناری او از مسئولیت، توسط برخی جریانهای سیاسی داخلی به عنوان بنبست در مذاکرات معرفی میشد. ایرنا همان زمان این اتفاق را به عنوان بهبوددهنده در مسیر مذاکرات ارزیابی کرد. اکنون توافق به دست آمده پس از مقاومت تیم مذاکرهکننده ایران در کنار اختلافات در تیم مذاکرهکننده آمریکا و استعفا یا اخراج برخی از اعضا گویای همین مسئله است.
۴. توافق با تضمین معتبر
از ویژگیهای منحصربهفرد توافق انجامشده اخذ تضمین لازم از آمریکاست.
شواهد و بیانیه وزارت خارجه نشان میدهد یکی از مهمترین تضمینها آزادی زندانیان مدنظر آمریکا پس از انتقال کامل پولهای بلوکهشده ایران است.
ایران تنها در صورتی انتقال زندانیان را انجام خواهد داد که از انتقال کامل پولهای بلوکهشده و دسترسی مستقیم به آنها اطمینان خاطر حاصل کرده باشد.
۵. دسترسی مستقیم و کامل ایران به منابع ارزی
بر اساس توافق صورتگرفته بیش از 10میلیارد دلار از اموال بلوکهشده ایران شامل ۶میلیارد دلار از پولهای بلوکهشده در کرهجنوبی، بههمراه مقدار قابل توجهی از وجوه ایران در بانک TBI عراق و مبلغ دیگری در یکی از بانکهای اروپایی آزاد خواهد شد.
این پولها به قطر انتقال خواهد یافت و ایران به تمام داراییهای آزادشده خود دسترسی کامل و مستقیم دارد.
این منابع برای نیازهای مختلف کشور حسب تشخیص مراجع ذیصلاح هزینه خواهد شد.
۶. حاشیهسازی علیه دستاورد مشترک میدان و دیپلماسی
حامیان دولت سابق تلاش دارند تا با قلب واقعیت، توافق به دست آمده را ناچیز نشان دهند، به همین دلیل ادعا میکنند پولهای آزادشده در اختیار ایران نخواهد بود. این درحالی است که بنا به اذعان آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه آمریکا، پولهای آزادشده برای مصارف غیرتحریمی به طور کامل استفاده خواهد شد.
ایران با منابع آزادشده میتواند کالاهای اساسی خود را که قبلا از محل منابع داخلی خریداری میشد، تامین کرده و منابع داخلی را هم برای امور دیگر همچون مسائل زیرساختی و... استفاده کند.
فارغ از این توافق، قبلا نیز منابع حاصل از فروش نفت ایران در کره برای خرید کالاهای اساسی مورد استفاده واقع میشد.
ادعای کاهش پولهای ایران در کره نیز نادرست است. بخشی از این پول قبلا برای پرداخت هزینههای ایران به سازمانهای بینالمللی استفاده شده و مقدار کمی از آن تحتتاثیر کاهش ارزش وون، کاهش یافته است، بنابراین پولهای ایران در کشورهای نامبرده به طور کامل آزاد شده و مورد استفاده قرار خواهد گرفت.مقایسه معالفارق بین توافق صورتگرفته با پروژه «نفت در برابر غذا» که چند دهه قبل توسط سازمان ملل بر کشور عراق تحمیل شد نیز بیش از همه به یک فکاهی سیاسی شباهت دارد.آزادشدن منابع ایران ارتباطی با فروش نفت کشورمان در شرایط تحریمی ندارد و ایران همچنان در حال افزایش فروش نفت خود از طریق شیوههای نوین در دور زدن تحریمهای یکجانبه آمریکاست و ارز حاصل از آن را نیز از طریق کانالهای غیرقابل تحریم به کشور تزریق میکند، اما عراق بدون داشتن زیرساخت دور زدن تحریم، اختیار فروش نفت خود را به کشورهای دیگر واگذار کرده بود.توافق کنونی را میتوان حاصل تلاشهای مشترک میدان و دیپلماسی دانست. ایران از یک سو با بیشینهکردن قدرت هستهای بر حقوق قانونی خود اصرار دارد و از سوی دیگر، با استفاده بهینه از ابزارهای دیپلماتیک اعم از مذاکره، شکایت از کرهجنوبی و رفتوآمدهای سیاسی و استفاده از ظرفیت کشورهای منطقه به احقاق حقوق مردم ایران تاکید داشته است؛ نادیده گرفتن نتایج این اقدامات تنها از جریانهای سیاسی شکستخورده انتظار میرود.

