دلیران تنگه هرمز

جوان آنلاین: یک روز پس از آنکه رئیس ستادکل نیرو‌های مسلح، در اظهار نظری هشدار داد نبرد با ایران برای ترامپ درس عبرت می‌شود که دیگر در دنیا عربده کشی نکند، فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در بالگرد نیروی دریایی شخصاً فرماندهی رزمایش «کنترل هوشمند تنگه هرمز» را برعهده گرفت تا به امریکا و حامیانش در منطقه معنای جنگ منطقه‌ای در مقابل هرگونه تجاوز به خاک ایران را گوشزد کند. رزمایش ترکیبی، گرم و هدفمند «کنترل هوشمند تنگه هرمز» با محوریت نیروی دریایی سپاه پاسداران، در حالی روز گذشته در منطقه راهبردی تنگه هرمز آغاز شد که سردار سرلشکر محمد پاکپور، کنترل و پایش میدانی آن را برعهده داشت. آن‌گونه که «سپاه نیوز» اعلام کرده، بررسی آمادگی یگان‌های عملیاتی نیروی دریایی سپاه پاسداران، مرور برنامه‌های تأمینی و سناریو‌های اقدام نظامی متقابل سپاه پاسداران در مواجهه با تهدیدات امنیتی و نظامی احتمالی در منطقه تنگه هرمز و بهره‌گیری هوشمند از مزایای ژئوپلیتیک جمهوری اسلامی ایران در خلیج فارس و دریای عمان از مهم‌ترین اهداف رزمایش ترکیبی، گرم و هدفمند «کنترل هوشمند تنگه هرمز» با محوریت نیروی دریایی سپاه پاسداران محسوب می‌شوند. بر اساس این گزارش، واکنش سریع، قاطع و فراگیر نیرو‌های عملیاتی سپاه پاسداران در قبال توطئه‌های ضدامنیتی در عرصه دریایی در کانون تمرین‌های اطلاعاتی و عملیاتی یگان‌های مستقر در این رزمایش قرار دارند. آغاز رزمایش «کنترل هوشمند تنگه هرمز» با حضور میدانی فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را می‌توان در چارچوب راهبرد کلان جمهوری اسلامی ایران در هم‌افزایی میدان و دیپلماسی ارزیابی کرد؛ راهبردی که بر ترجیح مسیر گفت‌و‌گو و راه‌حل‌های سیاسی تأکید دارد، اما همزمان از تقویت بازدارندگی و آمادگی عملیاتی در برابر تهدیدات احتمالی غفلت نمی‌کند. برگزاری این رزمایش در منطقه راهبردی تنگه هرمز به‌عنوان یکی از حساس‌ترین گذرگاه‌های انرژی جهان حامل پیامی چندلایه است؛ از یک سو، تأکید بر «کنترل هوشمند» نشان‌دهنده رویکردی مبتنی بر اشراف اطلاعاتی، مدیریت صحنه و واکنش هدفمند است. از سوی دیگر، حضور مستقیم فرمانده کل سپاه در صحنه رزمایش، بیانگر اهمیت سطح راهبردی این تمرین نظامی و آمادگی برای مواجهه با سناریو‌های مختلف امنیتی در خلیج فارس و دریای عمان است. در شرایطی که جمهوری اسلامی ایران همواره دیپلماسی را بر هر روش دیگری برای حل‌وفصل اختلافات ترجیح داده و مسیر مذاکره را مسدود نکرده است، برگزاری چنین رزمایش‌هایی نشان می‌دهد این ترجیح به معنای نادیده گرفتن تهدیدات نیست. منطق حاکم بر سیاست دفاعی ایران بر این اصل استوار است که «میدان» پشتوانه «دیپلماسی» است و دیپلماسی مؤثر، بدون اقتدار میدانی پایدار نخواهد بود؛ بنابراین رزمایش «کنترل هوشمند تنگه هرمز» را می‌توان از این زاویه مورد ارزیابی و تحلیل قرار داد. تمرکز اعلام‌شده رزمایش بر واکنش سریع، قاطع و فراگیر به تهدیدات ضدامنیتی دریایی، مرور سناریو‌های اقدام متقابل و بهره‌گیری از مزایای ژئوپلیتیک ایران، نشان می‌دهد همه گزینه‌ها در مواجهه با تجاوز احتمالی روی میز قرار دارد. این پیام به‌ویژه در امتداد هشدار‌های اخیر مقامات سیاسی و دفاعی کشور معنا می‌یابد؛ هشداری که تأکید می‌کند هرگونه خطای محاسباتی می‌تواند هزینه‌های سنگینی برای طرف مقابل به همراه داشته باشد. با توجه به تجربه «جنگ ۱۲ روزه»، این رزمایش را می‌توان یادآور این واقعیت دانست که تکرار تهدید یا ماجراجویی نظامی، لزوماً به نتایج متفاوتی برای متجاوز منجر نخواهد شد. در صورت وجود عقلانیت در طرف‌های مقابل، منطقی آن است که از آزمودن دوباره مسیری که پیش‌تر با شکست همراه بوده، پرهیز کنند؛ به‌ویژه آنکه در صورت تکرار تجاوز، تضمینی وجود ندارد که فرصت درخواست آتش‌بس یا مدیریت دامنه درگیری همچون گذشته فراهم باشد. رزمایش «کنترل هوشمند تنگه هرمز» را باید بخشی از معماری بازدارندگی فعال ایران دانست؛ معماری‌ای که در آن، دیپلماسی مسیر ترجیحی است، اما امنیت ملی و تمامیت ارضی کشور خط قرمزی است که برای صیانت از آن، آمادگی عملیاتی در بالاترین سطح حفظ می‌شود.