پذیرش تهدید دشمن روی میز نیست

جوان آنلاین: وزیر خارجه که امروز برای دومین بار پشت میز مذاکره غیرمستقیم با امریکایی‌ها قرار می‌گیرد، گفته که با «ایده‌هایی واقعی» برای دستیابی به توافقی «منصفانه و برابر» به ژنو رفته؛ موضعی که «مذاکرات فنی عمیق» او با مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی مؤید آن است. عباس عراقچی در عین حال، این را هم روشن کرد که «تسلیم در برابر تهدیدها» روی میز مذاکرات نیست.  به گزارش «جوان»، دور دوم مذاکرات ایران و امریکا امروز (سه‌شنبه) در سفارت عمان در ژنو پایتخت سوئیس برگزار می‌شود؛ گفت‌و‌گو‌هایی که با وجود همه تدارکات و بحث‌ها، اسماعیل باقری، سخنگوی وزارت امور خارجه به آن خوش‌بین نیست و با اشاره به سیگنال‌ها و پیام‌های «کاملاً متناقضی» که از طرف امریکایی‌ها دریافت می‌شود، گفته که این پیام‌ها «نشانه جدیت» امریکا در مذاکرات نیست. باقری با اشاره تلویحی به شرایط بدبینی ایجاد شده بعد از جنگ ۱۲ روزه خردادماه امسال گفت که «ما در هر شرایطی و در هر مذاکره‌ای با امریکا باید همه احتمالات را در نظر داشته باشیم. نمی‌توانیم تجربه قبلی را به راحتی کنار بگذاریم»، چیزی که به گفته او باعث شده مذاکره‌کنندگان ایرانی «حتی در حین مذاکره نیز صددرصد توجه داشته باشند که ممکن است از فرآیند مذاکرات برای مقاصد دیگری استفاده شود.»  به رغم همه این احتمالات بدبینانه، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه روز دوشنبه همزمان با سفر به ژنو در توییتی نوشت که با «ایده‌هایی واقعی برای دستیابی به یک توافق منصفانه و برابر» پای میز مذاکره حاضر خواهد شد. عراقچی البته درباره اینکه چه جزئیاتی در دور دوم روی میز قرار خواهد گرفت، چیزی نگفته، ولی مذاکرات صبح دیروز او با رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی که به گفته خودش «همراه با متخصصین هسته‌ای کشورمان» درباره «مباحث دقیق فنی» انجام شده، نشان می‌دهد که طرفین مذاکره غیرمستقیم در ژنو، یعنی ایران و امریکا، از همین ابتدای کار قصد ورود به جزئیات را دارند. خود گروسی هم دیروز بعد از مذاکرات با عراقچی در شبکه ایکس نوشت که «مذاکرات فنی عمیقی را با وزیر امور خارجه ایران در راستای آماده‌سازی برای مذاکرات مهم» در ژنو انجام داده و اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه در گفت‌وگویی که دیروز ایرنا آن را منتشر کرد، گفت که مذاکرات در ژنو «درباره سطح غنی‌سازی و تعداد سانتریفیوژ‌ها خواهد بود». با همه اینها، عراقچی یک نکته کلیدی را در آستانه مذاکرات و در شرایطی که تدارکات نظامی کم‌سابقه امریکا به سوی منطقه ادامه دارد و رویترز به استناد تصاویر ماهواره‌ای از نزدیک شدن ناو یواس‌اس آبراهام لینکلن خبر داده، روشن کرد: «چیزی مطلقاً در دستور کار نیست تسلیم در برابر تهدیدهاست.» شروط اسرائیلی  مذاکرات امروز، اولین دور مذاکرات ایران و امریکا بعد از ملاقات اخیر ترامپ با بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی در امریکا است. مارکو روبیو، وزیر خارجه امریکا دیروز در تازه‌ترین موضع‌گیری خود در ملاقات با «ویکتور اوربان» نخست‌وزیر مجارستان در بوداپست گفت که با وجود چالش‌های متعدد در مسیر مذاکرات واشینگتن و تهران، دولت ترامپ همچنان به تلاش برای رسیدن به توافق هسته‌ای ادامه می‌دهد. با این حال، بنیامین نتانیاهو روز یک‌شنبه در اولین و صریح‌ترین موضع‌گیری خود درباره مذاکرات ایران و امریکا گفت که هر توافق امریکا با ایران باید شامل برچیدن کامل زیرساخت هسته‌ای و محدود شدن برد موشک‌ها به ۳۰۰ کیلومتر باشد، چیزی که ایران به صراحت آن را رد کرده است.  هنوز مشخص نیست که هیئت امریکایی در مذاکرات ژنو، چیزی فراتر از مذاکرات هسته‌ای را مطرح کرده یا نه ولی اسماعیل بقایی دیروز در پاسخ به سؤال ایرنا درباره گمانه‌زنی‌هایی که درباره توقف غنی‌سازی برای یک بازه زمانی سه تا پنج ساله و بعد از آن هم یک درصد مشخصی زیر ۲ درصد انجام می‌شود، گفت که این «گمانه‌زنی‌ها بی‌پایه» است. او در عین حال، تغییر دیدگاه تیم امریکایی در مذاکرات را یک مشکل جدی خواند: «مشکلی که ما داریم تغییر دیدگاه‌ها و موضع‌گیری‌های متناقض است؛ نه فقط از سوی مذاکره‌کنندگان، بلکه از طرف برخی مقام‌های دیگر امریکایی. اینها سیگنال‌ها و پیام‌های کاملاً متناقضی ارسال می‌کنند.» به گفته بقایی «این رفتار، کار مذاکره را دشوار می‌کند، جدیت شما را زیر سؤال می‌برد و این شبهه را ایجاد می‌کند که اساساً برای نتیجه‌گیری وارد این مسیر نشده‌اید.»  ۲ دیدگاه متعارض تحت چنین شرایطی، به نظر می‌رسد جلسه امروز در ژنو که بعد از ملاقات ترامپ با نتانیاهو انجام می‌شود، تا حدی امکان یا عدم امکان پیشرفت مذاکرات را نشان خواهد داد. هرچند دونالد ترامپ روز شنبه گفت که تغییر رژیم در ایران، «بهترین اتفاقی است که می‌تواند بیفتد» و با این اظهارنظر، به حدس و گمان‌ها درباره اهداف دولت خود در ایران دامن زد، ولی ناظران در این باره تردید دارند. ژرار آرو، سفیر پیشین فرانسه در مقاله‌ای در مجله «لوپوآن» استدلال کرده که نیروی هوایی به‌تنهایی، هرچند قدرتمند باشد، قادر به از میان بردن حکومتی که پیش‌تر در برابر حملات مقاومت کرده و استحکامات خود را بازسازی کرده است، نخواهد بود و نتیجه گرفته که از میان بردن حکومت ایران در دستور کار کنونی رئیس‌جمهور دونالد ترامپ قرار ندارد. آرو پیش‌بینی می‌کند که مذاکرات کنونی در نهایت صحنه به توافق هسته‌ای جدیدی با «لباسی متفاوت» ختم شود که شباهت زیادی به توافق سال ۲۰۱۵ خواهد داشت؛ توافقی که ترامپ پیش‌تر آن را لغو کرده بود. جان مرشایمر نظریه‌پرداز روابط بین‌الملل نیز، با اشاره به اینکه ایران خواهان حفظ بخشی از توانایی غنی‌سازی خود است گفته که «نشانه‌ها حاکی از آن است که ترامپ ممکن است با این موضوع موافقت کند». دیگران، دیدگاه متفاوتی در این باره دارند. در حالی که سی‌بی‌اس‌نیوز دیروز به نقل از دو منبع آگاه نوشت که ترامپ در ماه دسامبر ۲۰۲۵ به نتانیاهو گفته که اگر توافقی میان تهران و واشینگتن حاصل نشود، از حمله اسرائیل به تأسیسات موشک‌های بالستیک ایران حمایت می‌کند. مایکل روزنبلات به تازگی در مقاله‌ای نوشته که دستیابی به یک پیشرفت استراتژیک از این مذاکرات که به گفته ترامپ باید در ماه آینده حل شود، بدون امتیاز‌های قابل‌توجه حداقل یکی از طرفین در مورد موضوعاتی که قبلاً خارج از محدوده مذاکرات در نظر گرفته شده بود، بعید است. او می‌نویسد: «ایران معتقد است که برنامه موشک‌های بالستیک و حمایتی که از شبکه نیابتی منطقه‌ای خود ارائه می‌دهد، غیرقابل مذاکره است؛ دقیقاً همان حوزه‌هایی که دولت ترامپ خواستار امتیازات شدید است.» روزنبلات درمقاله خود در شورای آتلانتیک نوشته است: «ایران پس از اعتراضات اخیر، جنگ ۱۲ روزه ژوئن با اسرائیل و تخریب شدید شبکه تروریستی خود، در ضعیف‌ترین نقطه خود از زمان انقلاب ۱۹۷۹ قرار دارد» و به ترامپ توصیه کرده که «ادامه مذاکرات در این برهه، خطر فراهم کردن یک شریان حیاتی سیاسی و اقتصادی برای رژیم را در همان لحظه‌ای که در آسیب‌پذیرترین حالت خود قرار دارد، به همراه دارد.»