گزارش «همدلی» از دلایل ادامه روند کاهشی قیمت ارز در چهارراه استانبول از نگاه کارشناسان

دلار از نفس افتاد
همدلی| گروه اقتصادی: بازار ارز از نفس افتاد. این اتفاق با آغاز روند کاهشی نرخ ارز در چهارراه استانبول قابل درک است. دلاری که بیم آن می‌رفت 20 هزار تومان را هم رد کند، دیروز در بازار روی 11 هزار تومان ایستاد. تا همین چند ماه پیش، در بسیاری از محافل کارشناسی اینطور تحلیل می‌شد که در ماه نوامبر و با بازگشت تحریم‌های اقتصادی، قیمت دلار مانند تیر از کمان در‌می‌رود، همین جو روانی کافی بود تا نوسانات چهارره استانبول تبدیل به نقل مجالس شود؛ در کوچه و بازار، رسانه، فضای مجازی و بیش از همه در محافل کارشناسی صحبت از این بود که ارز چقدر گران می‌شود؟ اگر شد، چه کنیم؟ به دلیل همین جو روانی بود که دلالان توانستند از آب گل آلود بحران ارزی در کشور ماهی بگیرند، کالاهای اساسی را گران کنند و بعد با هدف کسب سود بیشتر کالاها را دو لا پهنا به مشتری بفروشند. جای زخم چنگ دلارهمه جا دیده می‌شد، ازنجومی شدن قیمت کالاهای اساسی گرفته تا بازار مسکن. بدتر آنکه بالا و پایین شدن قیمت این ارز روند فروش دارو در داروخانه‌ها را مختل کرد و حتی در دو دوتا چارتای معیشت مردم عادی که از ترس از دست دادن ارزش دارایی‌شان، به دلار خریدن افتاده بودند، اثر گذاشت. شاید گفتنش خوشایند نباشد اما واقعیت آن است که نوسان دلار از مردم عادی هم یک دلال ساخته بود.
در این بحران شاید کمتر کسی فکر می‌کرد که گاهی اقتصاد بیمار و جو زرده ایران هم می‌تواند راه درست را در پیش‌گیرد.اگر هم کسی از آگاهان اقتصادی به این تحلیل می‌رسید یا به عنوان یک فرد خوش‌بین تلقی می‌شد یا ناآگاه از آنچه بر سر اقتصاد و بازار ارز آمده است.
کارشناسان چه می‌گویند؟


با این حال، کاظم دوست حسینی، یک تحلیلگر اقتصادی به «همدلی» می‌گوید:«کنترل قیمت‌ها در بازار ارز امکان‌پذیر است به شرط آنکه دستوری نباشد.» این آگاه اقتصادی بر این باور است در حل مشکلات اقتصادی، نگاه خوش بینی و بدبینانه دوش‌به‌دوش یکدیگر قرار دارند که در واقع مکمل یکدیگر خواهند بود. او برای توضیح اظهار نظر خود می‌گوید:« نگاه خوش‌بینانه آن است که سرکشی‌ قیمت‌ها، در بازارآزاد ارز با فرمان و دستور قابل حل است، و بدبینی زمانی سنگ پیش پای سیاست‌گذاران و تصمیم‌گیران اقتصادی می‌اندازد که تصور کنند مشکلات اقتصادی باید لاینحل مانده و راهکارهای حل بحران اقتصادی فقط می‌توانند روی کاغد نمایان شوند. » به گفته دوست حسینی، «یکی از دلایل موفقیت بانک مرکزی در کنترل قیمت ارز آن بود که ارز حاصل از صادرات به کشور بازگشت و دوباره در اختیار صادر کنندگان قرار گرفت. »
مهدی تقوی، از دیگر آگاهان اقتصادی نیز به نوعی با دوست‌حسینی هم عقیده است. او به «همدلی» اینطور توضیح می‌دهد: « تا زمانی‌که ایران می‌تواند نفت صادر کند مشکلی در عرضه ارز وجود نخواهد داشت مگر آنکه دولت و بانک مرکزی نتواند دست دلالان را از این بازار مهم کوتاه کند.»
به نظر می‌رسد دست دلالی در بازار آزاد ارز به پایان رسیده است. دیروز حرف‌های رئیس کل بانک مرکزی حکایت از آن داشت که تحولات مثبتی در بازار ارز جریان پیدا کرده است. آنطور که عبدالناصر همتی گفت و صدر اخبار رسانه‌ها قرار گرفت؛ کنترل بازار ارز به اراده فعالان اقتصادی بستگی دارد.
به گفته رئیس بانک مرکزی ادامه روند کاهشی قیمت ارز در بازار آزاد طولانی خواهد شد. بر اساس این گزارش، عبدالناصر همتی در حاشیه جلسه روز گذشته هیات دولت تاکید کرد : « عرضه ارز صادر کنندگان در بازار تاثیر می‌گذارد. من به هموطنان توصیه کرده‌ام که به عنوان دارایی در ارز سرمایه گذاری نکنند. کسانی که سفته بازی می‌کنند ممکن است در این عرصه ضرر کنند، ولی مردم وارد این بخش نشوند.»
او ادامه داد:« تا هر جا فعالان بازار اراده کنند، کاهش قیمت ارز ادامه می‌یابد. امیدواریم با تعادل عرضه و تقاضا، ارز به سمت تعادل حرکت کند. کشور باید وارد رونق شود و با روند فعلی نرخ تورم و ارز، امیدواریم این اتفاق بیفتد.» رئیس کل بانک مرکزی درباره وام مسکن نیز تصریح کرد:« باید در بخش مسکن شاهد توسعه جدی باشیم. برای سال آینده پیش‌بینی جدی داشته باشیم. منابع تامین مالی برای بخش مسکن از مسائل مهمی است که در بانک در حال بررسی آن هستیم.»
دلار در کانال ۱۱ هزار تومان ماند
بر اساس مشاهدات میدانی، روز گذشته با ریزش اندک قیمت دلار در بازار بهای معامله هر سکه تمام بهار آزادی نیز با کاهشی در حدود ۱۵۰ هزار تومان به ۳ میلیون و ۷۸۰ هزار تومان رسید. بنا بر اعلام صرافی ها قیمت هر دلار دیروز با کاهشی نزدیک به صد تومان به حدود ۱۱ هزار و ۸۰۰ تومان رسید ، برخی صرافی‌ها هم قیمت ۱۱ هزار و ۷۰۰ تومان را بهای فروش اعلام کردند اما قیمت خرید دلار بین ۱۱ هزار و ۵۰۰ تا ۱۱ هزار و ۶۰۰ تومان گزارش شده است.
در بازار آزاد هر قطعه نیم‌سکه بهار آزادی یک میلیون و ۹۳۰ هزار تومان، ربع‌سکه یک‌میلیون و ۱۳۰ هزار تومان و هر قطعه سکه گرمی ۶۵۰ هزار تومان فروخته می‌شود.هر گرم طلای ۱۸عیار هم ۳۴۴ هزار تومان ارزش‌گذاری شده است.
در بازار تهران هر یورو در حدود ۱۳ هزار و ۴۰۰ تومان اعلام کرده است که نسبت به روز قبل کاهش اندکی را نشان می‌دهد. قیمت یورو در مرکز مبادلات ارزی با کاهش قیمت نسبت به سه شنبه ۴۷۴۳ تومان،‌ قیمت درهم امارات ۱۱۴۳ تومان و قیمت پوند انگلیس نیز ۵۳۵۱ تومان قیمت خورده و به واجدان شرایط دریافت ارزهای دولتی فروخته می‌شود.