روزنامه همدلی

نقش شورای نگهبان در تصویب قوانین

شیرزاد عبداللهی ‪-‬ خانم پروانه مافی نماینده اصلاح طلب عضو هیات رئیسه کمیسیون امور داخلی و شوراهای مجلس گفته: با تصویب ‏نمایندگان کمیسیون، عدم "اعتقاد" به اسلام صرفا به وسیله «اعلان عمومی شخص» به اثبات می رسد و عدم التزام به اسلام نیز ‏صرفا از طریق «تجاهر به فسق» ثابت می شود.‏ نظر کمیسیون این است که فقط در صورتی که داوطلب خودش بگوید که "اعتقاد" به اسلام و نظام اسلامی ندارد باید بر اساس بند 1 ماده 28 رد صلاحیت شود. در مورد "التزام عملی" هم اصل بر التزام داوطلب است . مگر اینکه داوطلب تظاهر به گناه و اعمال خلاف شرع کند مثلا در خیابان شراب بنوشد. نظر کمیسیون محترم است اما باید دید نظر شورای نگهبان چیست؟
شاید بیش از 90 درصد داوطلبان نمایندگی مجلس بر اساس بند 1 ماده 28 قانون انتخابات رد صلاحیت می شوند. این بند می گوید : " انتخاب شوندگان هنگام ثبت نام باید اعتقاد و التزام عملی به اسلام و نظام مقدس جمهوری اسلامی داشته باشند. " در بند 3 هم شرط وفاداری به قانون اساسی و اصل مترقی ولایت مطلقه فقیه را گذاشته اند. با توجه به اینکه ولایت مطلقه فقیه در قانون اساسی آمده ، تاکید جداگانه بر وفاداری به آن هرچند از نظر حقوقی کاری لغو و غیر لازم است اما نشان می دهد که وفاداری به کدام بخش از قانون اساسی برای قانونگذار اهمیت داشته است. در نظام های ایدئولوژیک انتخاب مردم بین گزینه‌هایی که از سوی حکومت معرفی می شوند و تفاوت چندانی با هم ندارند،محدود است.
روش شورای نگهبان بر اساس نظارت استصوابی این است که اعتقاد و التزام عملی داوطلب به اسلام و نظام را احراز یعنی شناسایی کند. اینکه داوطلب نماز می خواند و روزه می گیرد و بر حسب ظاهر مسلمان است و نظام اسلامی را هم قبول دارد (التزام عملی) کافی نیست، شورای نگهبان باید به این یقین برسد که این شخص به اسلام ونظام "اعتقاد" دارد. اعتقاد بر خلاف التزام امری درونی است. معلوم نیست شورای نگهبان با چه روشی می‌تواند از محتوای قلب و مغز و ذهن و نیت داوطلب با خبر شود؟
در نظارت استصوابی شورای نگهبان اصل بر این است که داوطلب نمایندگی اعتقاد و التزامی به اسلام و نظام ندارد. این وظیفه شورای نگهبان است که احراز کند که داوطلب به اسلام و نظام التزام و اعتقاد دارد. اگر شورای نگهبان نتواند اعتقاد داوطلب را به اسلام و نظام احراز کند داوطلب رد صلاحیت می شود ونامه ای از شورای نگهبان دریافت می کند که صلاحیت شما احراز نشد. در نظام‌های حقوقی قضیه برعکس است. یعنی برای اینکه یک داوطلب از رقابت محروم شود باید دستگاه ناظر عدم صلاحیت او را احراز کند. به عبارتی اصل بر "صلاحیت" شهروند است و برای محروم کردن داوطلب از رقابت باید "عدم صلاحیت" او محرز شود و دستگاه ناظر مدرک و سند برای رد صلاحیت داشته باشد.


این اصلاحیه خوب است و به قول خانم مافی می تواند "تحولی در شرایط کاندیداها ایجاد کند." اما این نظر حتی اگر درصحن علنی مجلس تصویب شود تبدیل به قانون نمی شود مگر اینکه از تصویب شورای نگهبان بگذرد. شورای نگهبان به عنوان مفسر قانون اساسی در 27 سال گذشته ذره ای از تفسیر خودش مبنی بر اینکه "نظارت مذکور در اصل ۹۹ قانون اساسی استصوابی است و شامل تمام مراحل اجرایی انتخابات از جمله تایید و ردّ صلاحیتِ کاندیداها می‌شود." کوتاه نیامده و در اجرا هم سال به سال سختگیرتر شده است.
مجلس شورای اسلامی منطقا باید در راس امور کشور باشد، امانمایندگان مجلس از مرحله انتخابات تا تایید مصوبات و اظهارنظر زیر کنترل شورای نگهبان هستند. مصوبات مجلس فقط با تایید شورای نگهبان قانونی می شود. هر چه نظارت استصوابی شدیدتر شده نمایندگان در انجام وظایف نمایندگی خود ضعیف تر و ترسان تر شده اند. اخیرا هم با افزایش اختیارات مجمع تشخیص مصلحت بیم آن می رود که این نهاد هم به عنوان نوعی مجلس علیا (سنا) بالاتر از مجلس قرار گیرد. مجلس به تدریج تبدیل به یک نهاد بوروکراتیک و نمایندگان هم تبدیل به کارمندانی می شوند که به دلیل وفاداری به نظام و شانس و زرنگی از موهبت و مزایای نمایندگی و بعد از نمایندگی برخوردار می شوند.
لینک منبع خبر
سایر اخبار این روزنامه
فرمانده معظم کل قوا در دیدار فرماندهان و مسئولان نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران: «همدلی» یادداشت وزیرخارجه آمریکا در نشریه «وال‌استریت‌ژورنال» و حمله او به ایران را در گفت‌وگو با کارشناس این حوزه بررسی کرد اجرای تیتراژهای تلویزیونی بین تعداد محدودی از خوانندگان دست به دست می‌شود همه وسوسه‌‌های یک تیتراژ گزارش «همدلی» از دلایل ادامه روند کاهشی قیمت ارز در چهارراه استانبول از نگاه کارشناسان همدلی روند انتخاب پرحاشیه شهردار تهران در شورای پنچم را بررسی کرد پیروز در بهشت ولی الله شجاع پوریان تحریم و خود تحریمی، باهم نقش شورای نگهبان در تصویب قوانین صالحی: امیدواریم اروپا راهی برای انتقال درآمدهای نفتی ایران پیدا کند فرمانده معظم کل قوا در دیدار فرماندهان و مسئولان نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران: