روزنامه همدلی
1398/03/08
ماجرای اس400 ، ترکیه به دنبال چیست؟
جعفر جعفری گلدیر - با آغاز جنگ داخلی سوریه، ترکیه از سرسختترین مخالفان بشار اسد و خواهان سرنگونی او به دلایل خاص خود بود.بهمین دلیل ترکیه از طرفداران اصلی دخالت ناتو در سوریه برای سرنگونی اسد بود، اصرار ترکیه تا حدی بود که باراک اوباما استفاده از سلاح شیمیایی را دلیل کافی برای دخالت امریکا قرار داد.اما بعد وقوع مشکوک حمله شمیمایی، باز امریکا و ناتو حاضر نشدند اصرار ترکیه را قبول کنند بلکه سعی کردند با توافق روسیه و خلع سلاح شیمیایی سوریه و حمله موشکی نمایشی قضیه را فیصله دهند.اما ترکیه برای کشاندن پای ناتو به سوریه دست به بازی خطرناکی زد، درگیری یک عضو ناتو با روسیه.ترکیه هواپیمای بمب افکن روسیه را به بهانه تجاوز به حریم هوایی خاکش سرنگون کرد و بعد اردوغان با توسل به پیمان ناتو خواهان دخالت ناتو شد. اما پاسخ ناتو به ترکیه دلسرد کننده بود؛خل بازی قشنگی بود اما ما خوشمان نیامد.بهطور قطع اگر این اتفاق بین یک کشور اروپایی عضو ناتو با روسیه اتفاق می افتاد حتی با وجود مقصر بودن آن کشور اروپایی پاسخ ناتو طور دیگر بود و اگر روابط روسیه و ناتو را با شدت تنش بیشتری رو به رو نمی کرد تحریمهای شدیدتری را علیه روسیه وضع می کرد. بعد از شنیدن جواب رد ناتو، ترکیه در مخمصه دشواری قرار گرفت.از یک طرف ترکیه متوجه شد که در میان اعضای ناتو ترکیه فقط یک مهره بازی است و از طرف دیگر شدت واکنش روسیه بود.روسیه، ترکیه را تحریم کرد و در سوریه گروههای طرفدار ترکیه را زیر آتش سنگین هوایی و زمینی گرفت، تدارکات ترکیه به آنها را قطع کرد،به کردها نزدیک شد، تعداد حملات تروریستی در داخل ترکیه بیشتر شد و خواهان عذرخواهی و پرداخت غرامت از طرف ترکیه شد. ترکیه که از جانب ناتو رها شده بود و از طرف روسیه تحت فشار شدید بود مجبور به عذر از روسیه و پرداخت غرامت شد.
ترکیه برای این تحقیر و گرفتن انتقام از ناتو وارد بازی ایران و روسیه در سوریه و از سیاست اولیه خود در قبال سوریه دست کشید. اما انتقام سخت تر وارد شدن یک عضو ناتو به قرارداد تسلیحاتی با روسیه و بخصوص خرید اس 400 بود.ترکیه یک کشور عضو ناتوست بنابراین از جانب کشورهای بلوک غرب خطری آن را تهدید نمی کند و از طرف کشورهای همسایه نیز بعید است کشوری قصد داشته باشد با یک کشور عضو ناتو درگیر شود و در برابر روسیه نیز اس 400 قطعا کارکرد بهینه و مورد قبول را نخواهد داشت. پس اس 400 به چه درد ترکیه می خورد؟ ترکیه با خرید اس 400 دنبال هدفی دیگری است و آن انتقام از ناتو است. وارد کردن سلاح شرقی به داخل سلاحهای غربی به منظره شل کردن یک پیچ و یا حتی بدتر وارد کردن یک عامل بیماری درون یک بدن است.ناتو به طور آشکار دلیل مخالفت خود را با ورود اس 400 به درون سیستم و ادوات نظامی گفته است:اس 400 یک کامپیوتر است و این را ترکیه هم می داند.
شاید آخر این بازی خوشایند نباشد، اصولا ترکیه یک وصله ناجور دوران جنگ سردی برای ناتو است.ترکیه هیچهارمونی با کشورهای عضو اروپایی ناتو ندارد آنچه پاپ زمانی یک بلوک مسیحی خواننده بود و ترکیه یک عضو مسلمان آسیای و اسلامی این بلوک است.
اینکه روسیه این خطر را کرده است تا به یک کشور عضو ناتو سیستم برتر دفاع هوایی بفروشد می تواند نشانگر آینده ای متغیر و متفاوت از حال باشد؛آینده ای که ترکیه در آن خواهان این است که ناتو با او به عنوان یک عضو محترم و تاثیرگذار رفتار کند و نسبت به ترجیحات ترکیه حساس باشد، روسیه ای که از زورآزمایی با ناتو در مواردی منافعش در خطر باشد ابایی ندارد و حتی به دنبال دور کردن اعضای آن از همدیگر و گسترش نفوذ آن است و ناتوی که از عدم احساس مسئولیت و تعهد ترکیه عصبانی است و به دنبال تنبیه آن باشد
بهنظر می رسد همه این تحولات ناشی از چرخش آرام ترکیه برای نقش آفرینی فعالی باشد که نو عثمانیها در آن کشور دنبال می کنند اسلامگرایان ترکیه آن نگاه مثبت لائیکها به غرب ندارند و بنوعی حس نوستالوژیک به خلافت عثمانی دارند و خواهان احترام از جانب همپیمان خود در ناتو هستند و برای همین از نزدیکی نظامی با روسیه به دنبال فشار به ناتو برای رسیدن به هدف هستند
اما باید توجه داشت که هیچ کشوری نمی تواند با نزدیک یا دور شدن از قدرتهای بزرگ به عنوان برگ برنده استفاده کند قدرتهای بزرگ روابط و منافع مشخص متقابل دارند و قدرتهای درجه دوم در سایه این روابط و منافع قرار دارند. ترکیه تا زمانی که عضو ناتوست نمی تواند از کارت روسیه برای فشار به ناتو استفاده کند و روسیه نیز به ترکیه اجازه نمی دهد از رابطه منفعتی بیش از خواسته آن ببرد
پربازدیدترینهای روزنامه ها
سایر اخبار این روزنامه
عبدالله ناصری در گفتوگو با «همدلی»: اعتدال گفتمان نیست، یک تاکتیک اصلاحطلبانه است
همدلی مشکلات بزرگترین صندوق بیمهگر کشور را بررسی کرد تامین اجتماعی در «نقطه جوش»
علی بیگدلی در گفت و گو با همدلی: ایران تنها برگ برنده ترامپ
تلاش ظریف برای نجات توافق هستهای
همدلی از ماجرای مرگ همسر شهردار سابق تهران گزارش میدهد اعتراف محمدعلی نجفی به قتل همسرش
به گفته وکیل وزارت نفت، بابک زنجانی وزیر نفت را تهدید کرد به زودی زندانی خواهی شد
گفتوگوی ملی بستری برای کاهش التهابات
ماجرای اس400 ، ترکیه به دنبال چیست؟