افزایش قیمت اینترنت همراه به عنوان بستر ایمن عصر کرونا چه چالش‌هایی برای مردم به دنبال دارد؟

دست اپراتورهای تلفن همراه بر دکمه گرانی
زهرا داستانی
اپراتورها کار عجیبی انجام دادند. شبانه، بسته‌های بلندمدت خود را حذف کردند و با تعریف بسته‌های گران قیمت کوتاه‌مدت، عملا قشر متوسط و ضعیف جامعه را نشانه رفتند؛ قشری که این روزها همه چیزش به اینترنت وابسته است. اینترنتی که در شرایط کرونایی تنها بستر امنی است که می‌تواند افراد را از خطر ابتلا به بیماری کووید 19 نجات دهد. کارمندان، محصلان و دانشگاهیان اقشاری هستند که این‌ روزها مشتریان اصلی اپراتورهای تلفن همراه هستند. مشتریانی که حالا از تغییر و تحولات رخ داده در بسته‌های اینترنتی ناراضی هستند. اگرچه گرانی اینترنت همیشه یکی از گلایه‌های مشترکین اینترنت ثابت و غیر ثابت در ایران بوده اما این بار همزمانی این تغییر تعرفه‌ها با اوضاع اقتصادی، دورکاری و تحصیل در خانه نارضایتی مشترکان را افزایش داده است.
«گرانی»، یکی از گلایه‌های مشترک همه ایرانیان است، اگرچه تا حد توان با آن کنار آمده‌اند. با این تفاسیر اما این گرانی به هر طریقی راه را بر زندگی سد می‌کنند و بر وخامت اوضاع می‌افزایند. گرانی اینترنت در ایران اگرچه تا پیش از این یکی از گلایه‌های عمومی بوده و مسئولان هرچند با دانستن این گلایه تغییری در قیمت تعرفه‌های اینترنتی نداده‌اند اما در روزهای اخیر خبرهای تازه‌ای درباره قیمت و حجم بسته‌های اینترنتی به گوش می‌رسد. ایرانسل و همراه اول در کنار گران کردن بسته‎های اینترنتی، اقدام به تغییراتی در برخی از بسته‎ها کرده‎اند. طوری که بسته‎های پرکاربرد و محبوب در بین کاربران مانند بعضی بسته‌های بلندمدت، به شکل کامل حذف شده‎اند. گرانی یک‌شبه اینترنت، بدون اعلام قبلی، بدون برگزاری جلسه و بدون دریافت تاییدیه از رگولاتوری جزو عجیب‌ترین کارهایی بود که از اپراتورهای تلفن همراه سر زده است. در ایام کرونایی که مصرف اینترنت در ایران به واسطه تعطیلی مدارس و دانشگاه‌ها و برخی کسب و کارها که به تحصیل و تدریس در خانه و دورکاری انجامیده، افزایش یافته است. این افزایش مصرف اینترنت اگرچه در روزهای ابتدایی شیوع کرونا و قرنطینه کردن خودخواسته به دلیل افزایش مراجعات مشترکان به شبکه‌های اجتماعی و پیام‌رسان‌ها برای سرگرم کردن و فراموشی زندانی شدن در خانه بود اما حالا که ماه‌ها است از ثبت اولین بیمار مبتلا به کرونا در ایران می‌گذرد و کسب‌وکارها دوباره فعال شده‌اند و زندگی در ایران به روال سابقش بازگشته، دلایل افزایش مصرف اینترنت متفاوت‌تر شده است. هرچند همچنان شبکه‌های اجتماعی که برای ورود به اغلب آنها نیاز به فیلترشکنی است که خود مصرف اینترنت را دو برابر می‌کند، یکی از مهم‌ترین موارد مصرف اینترنت برای مشترکان اینترنت به شمار می‌آید، اما با شروع شدن کلاس‌های آنلاین برخی از مدارس، جلسات پایان‌نامه دانشجویان و ترم تابستانی آنها، مصرف اینترنت بیش از گذشته شده است. در حالی که وزیر آموزش و پرورش وعده رایگان شدن اینترنت برای شبکه شاد با آغاز رسمی سال تحصیلی داده است اما بسیاری از مدارس کلاس‌های آنلاین خود را از نیمه‌های تیرماه آغاز کرده‌اند. کلاس‌هایی که نه در بستر شاد بلکه در بسترهای دیگر اینترنتی برگزار می‌شوند. این کلاس‌های آنلاین اما تنها مختص مدارس نیست و بسیاری از آموزشگاه‌ها نیز به آن پیوسته‌اند. همین اتفاق باعث شده مشترکان اینترنت پول قابل توجهی را به سوی اپراتورهای تلفن همراه و شرکت‌های عرضه کننده اینترنت سرازیر کند؛ پولی که گویا سبب شده تا برخی از اپراتورهای تلفن همراه را وسوسه کند تا علی‫رغم تهدید به جریمه 2 میلیارد تومانی سیاست‎های خود برای تغییرات بسته‎های اینترنتی را اجرایی کنند. نیمههای تیرماه کاربران ایرانی در شبکه‌های اجتماعی از «دو برابر شدن تعرفه‌های اینترنتی» خبر داده و از وزیر ارتباطات توضیح خواستند. محمدجواد آذری جهرمی وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات نیز اعلام کرده بود اپراتورها «بدون رعایت قوانین و با تبانی» تعرفه بسته‌های اینترنتی را افزایش داده‌اند. او از اخطار و فرصت ۱۰ روزه به اپراتورها برای بازگشت تعرفه‌ها خبر داده بود. اما علی‫رغم درخواست وزیر خبری از بازگشت تعرفه‌ها نشد. وزارت ارتباطات اما به این موضوع با ابلاغ جریمه 2 میلیارد تومانی برای اپراتورهای متخلف پاسخ داد. جوشقانی، معاون وزیر ارتباطات گفت: «به‌دلیل برنگشتن تعرفه اینترنت به حالت اولیه از سوی اپراتورها و تداوم تخلفی که صورت گرفته است، جریمه 2 میلیارد تومانی به دو اپراتور ایرانسل و همراه اول ابلاغ شد.» او افزود: «در جلسه روز ۲۸ تیرماه کمیسیون تخلفات، جریمه دو میلیاردی را در پروانه‌های اپراتورها اعمال و به آن‌ها ابلاغ کردیم.» به گفته او،«جریمه نقدی، قدم اول برای برخورد با تخلف صورت گرفته است و درصورت استمرار این مسئله، قطعا روال‌های دیگر را در پیش خواهیم گرفت.»
معاون وزیر ارتباطات ایران از «تعلیق و کاهش مدت اعتبار پروانه» به عنوان دیگر ابزارهایی نام برده است که این وزارتخانه می‌تواند با استفاده از آنها، تخلفات اپراتورهای تلفن همراه را پیگیری کند.
اگرچه وزارت ارتباطات چنین اقدامات تنبیهی را برای مقابله با گرانی اینترنت درنظرگرفته اما با این حال شواهد نشان می‌دهد که از روز گذشته اپراتورهای موبایل تغییری در روند ارائه بسته‌های اینترنت نداشته و قیمت‌ها به شرایط قبل بازنگشته و مبالغ به کاربرانی که بسته‌ها را با قیمت گران خریداری کرده‌اند نیز عودت داده نشده است.
در این راستا حسین فلاح جوشقانی رئیس سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی در توئیتر نوشته است: «گرانفروشی و تخلف دو اپراتور موبایل، درمورد افزایش ۱۰۰ درصدی تعرفه اینترنت، به سازمان حمایت و تعزیرات حکومتی ارسال شد.» معاون وزیر ارتباطات تاکید کرده: «باید تا ریال آخر پول‌های مردم را بازگردانند. کاهش مدت زمان پروانه هم در انتظار آنها است.»
اما مردم درپی تغییراتی که در تعرفه و هزینه اینترنت‌ 2 اپراتور تلفن همراه رخ داده است، به اپراتور سوم عرضه کننده اینترنت همراه یعنی رایتل روی آورده‌اند. گزارش‌ها حاکی از آن است که استقبال مردمی برای خرید سیم‌کارت‌های رایتل درپی افزایش 2 برابری قیمت اینترنت همراه اول و ایرانسل افزایش یافته است. یک مقام آگاه در سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی به رسانه‌ها اعلام کرد: «به دلیل قیمت ارزان‌تر، شبکه‌ رایتل با افزایش ۳۰ درصدی مشترک در همین 2 هفته مواجه بوده است.»
حال افزایش قیمت تمامی اقلام زندگی به یک سو، گرانی اینترنت داغی دیگر بر پیشانی ایرانیان است، گویا مسئولان برای آن هم راه‌حلی ندارند. حال باید منتظر بود و دید که آیا وزیر جوان این بار زورش به اپراتورهای تلفن همراه که انگشتشان را بر دکمه افزایش قیمت بسته‌های اینترنتی گذاشته‌اند، بچربد؟
سایر اخبار این روزنامه