فضای مجازی تحول شگرفی ایجاد کرد

گروه فرهنگی/ رئیس‌ جمهوری در آیین اختتامیه جایزه کتاب سال با تأکید بر این‌که اگر کتاب نبود ارتباط ما با دنیای گذشته قطع بود از این گفت که منشأ بسیاری از تحولات سیاسی بزرگ دنیا به نظریه‌ای بازمی‌گردد که در یک کتاب مفتوح و نقد شده است، کتابی برآمده از اندیشه که فرقی ندارد در صحیفه جای گرفته باشد یا در پوست آهو، کاغذ و یا حتی فضای مجازی.
 گنجینه‌های معنوی در سایه کتابت باقی مانده‌اند
آیین اختتامیه سی‌وهشتین جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران روز گذشته با حضور رئیس‌ جمهوری و به میزبانی مجموعه سعدآباد برگزار شد. در این مراسم حجت‌الاسلام‌والمسلمین حسن روحانی گفت:«آثاری از گذشتگان باقی‌مانده و در میراث فرهنگی است اما چیزی که مانند کتاب نظریات علمی را تشریح کند، جای آن را نمی‌گیرد و گنجینه‌های معنوی هم در سایه کتابت باقی‌مانده است.» رئیس دولت دوازدهم ضمن اشاره به این‌که زمان زیادی از تاریخ انقلاب نگذشته، ادامه داد:«با وجود این زمان کم برخی دوستانی که تاریخ را نقل می‌کنند یادشان می‌رود و اشتباه می‌کنند.کتاب به‌عنوان مخزن بسیار بزرگ اسرار نهفته و داستان گذشته را در خود نگه‌ داشته است و گنجینه بسیار ارزشمندی است. اگر کتاب نبود، خسارت بسیار بزرگی برای بشریت بود.اگر کتاب نبود حتی اتصال ما با قرن‌های گذشته قطع می‌شد و اگر هم اتصالی بود بسیار ناچیز بود.» او ضمن تأکید بر این‌که کتاب گنجینه‌ علم است و به‌واسطه آن بوده که سلسله تفکر و حتی پیشرفت‌های علمی- پزشکی به دستمان رسیده ادامه داد:«امروز کتابت جدیدی به‌نام فضای مجازی ایجاد شده که یکی از اختراعات تحول‌آفرین فضای سایبری است. فضای مجازی تحول شگرفی را ایجاد کرده و امروز کتابخانه با فضای سایبری در اختیار شماست.» رئیس‌ جمهوری با تأکید براین که منشأ بسیاری از تحولات سیاسی بزرگ دنیا به نظریه‌ای بازمی‌گردد که در یک کتاب مفتوح و نقد شده تصریح کرد:«کتاب‌ها نه‌تنها حامل تحولات علمی هستند، بلکه حامل تحولات اجتماعی نیز هستند. به‌عنوان‌ مثال تحولات اجتماعی در دوره مشروطه با کتاب آغاز شد و کتاب مرحوم نائینی در ایجاد آن حرکت بزرگ بسیار مؤثر و تعیین‌کننده بود.خود نهضت و انقلاب اسلامی نیز با اعلامیه‌های مکتوب یک مرجع تقلید آغاز شد و پیش رفت، فقه و تحول فقه شیعه نیز مرهون کتابت است.» او در بخش دیگری از سخنانش گفت:«کتاب برای راهنمایی امروز است، کتاب مبین حرکت‌های دیروز بشر است، کتاب راهنمای فردای ماست. خود قرآن برای همیشه، برای فردا و فرداها و تا قیامت راهنمای ماست. بسیاری از کتاب‌ها در مقاطع مختلف راهنمای ما هستند. برخی از کتاب‌ها کهنه نمی‌شوند، کتاب آسمانی که جای خود دارد.»
 اندیشه برآمده از ذهن یک عالم بزرگ عمر جاودانه می‌یابد

رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی ادامه داد: «مگر کتاب حافظ و سعدی کهنه می‌شود، مگر شعرهای مولانا کهنه می‌شود اینها هیچ‌گاه کهنه نمی‌شوند و هرچقدر که می‌گذرد زنده‌تر و آشکارتر می‌شوند. اندیشه‌ای که از تراوش ذهن یک عالم بزرگ تبدیل به یک کتاب شود، عمر جاودانه می‌یابد. مگر شاهنامه فردوسی از بین رفته است یا از بین می‌رود، شاهنامه فردوسی برای همیشه خواهد بود.» به‌گفته روحانی کتابی که با فطرت، هدایت انسان و با امروز و فردای انسان سروکار دارد هیچ‌گاه از بین نمی‌رود؛ اگر یک کتاب، کتاب هدایت انسان است، این کتاب در هر مقطعی می‌تواند به صحنه بیاید. رئیس‌ جمهوری تصریح کرد:«کتاب نیاز بشر است که روح انسان را تازه می‌کند و انسان را متحول می‌سازد. اگر بشر می‌توانست آینده را پیش‌بینی کند چه اتفاقاتی می‌افتاد. اگر انسان می‌توانست تحولات آینده را پیش‌بینی هم بکند و مثلاً سه سال پیش در کتاب‌هایش شیوع کرونا را پیش‌بینی کرده بود، ‌این مسأله چقدر می‌توانست در زندگی امروز بشر تأثیرگذار باشد.» روحانی ادامه داد:«از سال ۱۹۱۸ که حادثه شبیه این را داشتیم، یک قرن تمام چنین حادثه‌ای نداشتیم، حادثه‌ای که نه‌فقط برای یک، یا دو یا ۱۰ کشور و نه برای یک روز، بلکه ممکن است این ویروس برای سال‌ها با ما باشد و ما نمی‌دانیم پایان آن چه زمانی است.عالم گاهی با نبوغ و ترکیب همه داشته‌هایش می‌تواند آینده را پیش‌بینی کند.» رئیس جمهوری با تأکید به این که علم و کتاب برای امروز ما، اندیشه فردای ما و برای نسل جوان بسیار مهم است ،گفت:«باید از نویسندگان، مؤلفان و محققان تجلیل کنیم که هرکدام سهم بزرگی در فرهنگ جامعه، دانش جامعه و تعالی جامعه دارند. مراسم تجلیل از نویسندگان کتاب سبب نزدیک شدن فرهنگ ملت‌ها به یکدیگر می‌شود. چنین مراسمی باعث می‌شود جایگاه کتاب و درنهایت تقاضا برای خواندن کتاب افزایش یابد. زیرا در هر جامعه‌ای هرچقدر تقاضا برای کتاب افزایش یابد، خودبه‌خود باعث تشویق مؤلف، ناشر و تشویق همه رشته‌های مربوط به مسأله کتاب می‌شود که در حال فعالیت هستند.» او در پایان اظهار امیدواری کرد که در سایه انقلاب اسلامی و تحولاتی که امروز به‌صورت یک حرکت بسیار نو و زیبنده در زمینه کتاب به شکل‌های مختلف در حال شکل‌گیری است، مانند کتاب الکترونیکی یا کتاب به‌صورت فعلی، شاهد یک تحول بزرگ باشیم و جامعه ما و نسل جوان بهتراز اندیشه‌های نو استفاده و بهره‌برداری کند.
 97 درصد مرسوله‌های نمایشگاه کتاب مجازی ارسال شده‌اند
سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی هم در ادامه این مراسم از اهمیت بهره‌گیری از فضای مجازی برای بهبود وضعیت نشر کشور در شرایط فعلی سخن گفت؛ او با ارائه گزارشی از نمایشگاه مجازی کتاب تهران گفت:«در این رویداد فرهنگی ۱۰۰ هزار عنوان کتاب داخلی عرضه شد. حدود یک‌ونیم میلیارد تومان کتاب‌ فروش رفت. ۸۵۴ هزار مرسوله پستی به سراسر کشور ارسال شد. هم‌اکنون ۹۷ درصد این مرسوله‌ها به سراسر کشور ارسال شدند.» صالحی با اشاره به تأکید رئیس‌ جمهوری، بر شکل‌گیری دولت الکترونیک ادامه داد:«در نمایشگاه کتاب تهران ویژگی‌های مثبت آن مشهود بود و دولت الکترونیک، در حوزه فرهنگ هم مانند اقتصاد تأثیر گذاشت.در نمایشگاه مجازی کتاب تهران امکان تهیه کتاب به‌صورت ۲۴ ساعته وجود داشت و آمارها می‌گویند که حدود ۳۰ درصد کتاب‌ها، از ساعت ۹ شب تا ۶ صبح سفارش داده‌ شده است.» وزیر فرهنگ تأکید کرد:«در نمایشگاه فیزیکی ما همیشه مشکل فضا داشتیم و در آخرین نمایشگاه حدود ۸۰۰ ناشر حضور یافتند اما در نمایشگاه مجازی کتاب تهران این میزان تقریباً ۲ برابر شد و هزار و ۷۰۰ ناشر در نمایشگاه شرکت کردند.کم شدن هزینه‌های برگزاری نمایشگاه از دیگر ویژگی‌های نمایشگاه مجازی کتاب بود. کاهش هزینه‌های بالاسری مسأله دیگری بود که در نمایشگاه مجازی کتاب تهران رخ داد و شاهد کاهش حدود ۵ تا ۷ درصدی هزینه‌های بالاسری برگزاری نمایشگاه بودیم.» عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به ارسال بیش از ۱۸ هزار مرسوله پستی به روستاهای کشور تأکید کرد:«در تمام این سال‌ها، بخش بزرگی از کشور نمی‌توانستند در نمایشگاه مجازی کتاب تهران حضور داشته باشند اما نمایشگاه مجازی کتاب این قاعده را تغییر داد. اولین نمایشگاه مجازی کتاب را با ویژگی فروشگاهی برگزار کردیم، البته نواقصی در این مسأله دیده می‌شد اما فرصت جدی‌تری برای اقتصاد حوزه نشر، اندیشه و فرهنگ مکتوب فراهم کرد.» او درباره تأثیر همه‌گیری بیماری کووید19 در تولید کتاب نیز گفت:«از نظر کمی کاهش محسوس 10 درصدی را داریم، البته برای چاپ اول فضای بهمن 99 و بهمن 98 تغییر زیادی نداشته‌ است. تأثیرات همه‌گیری بیماری کووید19 در فضای کلی خدمات کشور از جمله فرهنگ مکتوب کاملاً دیده‌ شد؛ اما مسیرهایی طی شده تا خسارت‌ها را تا حدودی کاهش دهیم و از فضای موجود به‌عنوان زمینه فرصت استفاده کرد. صالحی با اشاره به توسعه بازار کتاب‌های الکترونیک در دوره کرونا ادامه داد:«ماه‌های ابتدایی سال در معاونت فرهنگی پویش کتابخوانی به وجود آمد که بیش از 230 هزار کتاب الکترونیکی در آن ایام به فروش رفت. جریان کتاب الکترونیک جریان پویا و روبه‌ رشدی است.امسال در فضای مجازی سه فصلنامه کتاب‌فروشی‌ها، حدود یک‌ونیم‌میلیون کتاب به فروش رفت که 50 میلیارد تومان فروش ریالی داشت.»
گفتنی است طی این مراسم آثار برگزیده و شایسته تقدیر سی‌وهشتمین دوره جایزه «کتاب سال» جمهوری اسلامی ایران و بیست‌وهشتمین دوره «جایزه جهانی کتاب سال»
معرفی شدند.‌