مواجهه ایران با کلاب‌هاوس

[شهروند] در ایران کمتر از یک ماه است که این شبکه اجتماعی جایگاهی برای خود پیدا کرده است. حضور محمدجواد ظریف، وزیر خارجه ایران، در شبکه اجتماعی کلاب‌هاوس جنجال‌‌برانگیز شده است. این شبکه اجتماعی فعلاً در ایران فیلتر نشده و در روزهای اخیر حضور برخی چهره‌های سیاسی و کاندیداهای انتخابات مانند رستم قاسمی و محمدجواد ظریف در آن سبب شده درباره احتمال تأثیرگذاری آن بر فضای سیاسی و انتخابات توجه بیشتری به خود جلب کند.
بعد از اینکه شهروندان چینی در روم‌های مختلف آزادانه درباره سبک زندگی، سانسور و سیاست‌های شی جی پینگ در کلاب‌هاوس صحبت کردند، دولت چین این شبکه را فیلتر کرد.
اکونومیست درباره استفاده جهان عرب از کلاب‌هاوس یادداشتی منتشر کرده و گفته: «در دو ماه گذشته این شبکه اجتماعی در خاورمیانه طرفداران زیادی پیدا کرده و اگرچه همه نمی‌توانند از این شبکه استفاده کنند (محدودیت استفاده کاربران آیفون و دعوت‌نامه)، اما کسانی که می‌توانند به خوبی از آن استفاده کرده‌اند. ویژگی متمایز‌کننده کلاب‌هاوس در خاورمیانه، امنیتی است که این شبکه اجتماعی برای کاربر ایجاد می‌کند. فرمت صدا محور کلاب‌هاوس کار را برای سپاه‌های سایبری سخت‌تر کرده است. به همین نسبت بیان آزادانه ایده‌ها با هجوم هیتر‌هایی که در توییتر در کمتر از یک دقیقه علیه شما بسیج می‌شدند، همراه نیست.
حضور ناگهانی محمدجواد ظریف در یک روم کلاب‌هاوس عملا همه توجه‌ها را به سمت این شبکه معطوف کرد. ظریف با حضور در یک روم توضیحاتی درباره توافق ایران و چین ارایه کرد و به سوال مخاطبانی از طیف‌های مختلف (از مسعود بهنود بی‌بی‌سی گرفته تا یاسر جبرائیلی خبرگزاری فارس) پاسخ داد. اتفاقی که پیش از این برای مقامات جمهوری اسلامی در دالان‌های سازمان ملل (نماد همبستگی و یکپارچگی در جهان) هم نیفتاده بود.


نیم نگاهی به گردانندگان روم‌های ایرانی نشان می‌دهد غالب گفت‌وگو‌های سیاسی توسط فعالان سیاسی اصلاح‌طلب اداره می‌شود و همین مسأله جریان اصولگرا را در ماه‌های منتهی به انتخابات به تکاپو و نگرانی انداخته است. فعالان اصولگرا به‌ویژه بعد از گفت‌وگوی آزاد ظریف در رومی که هدایت آن را اصلاح‌طلبان برعهده داشتند، نسبت به انفعال جریان خود در این شبکه اعتراض کرده‌اند. برخی از آنها حتی معتقدند ترند شدن کلاب‌هاوس تنها دو ماه مانده به انتخابات یک برنامه از پیش طراحی شده شبیه به طراحی آمدنیوز در دی ماه ۹۶ است!
به گفته یکی از فعالان سیاسی اصولگرا، گفت‌وگوی صمیمانه و روان ظریف در کلاب‌هاوس حتی نیرو‌های انقلابی را هم نسبت به مواضع او نرم کرده چه برسد به مردم عادی.
از سوی دیگر مسأله تکثر جریان‌هایی که امکان طرح سوال و دریافت پاسخ از سوی مقامات را در کلاب‌هاوس به‌دست آورده‌اند، ویژگی نیست که به سهولت در جمهوری اسلامی قابل دستیابی باشد. محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه کشور مجبور شد به مدت سه ساعت درباره یک موضوع حاکمیتی نظیر سند راهبردی ایران و چین به مردم ایران پاسخگو باشد.»
برنامه‌ای برای فیلتر «کلاب‌هاوس» وجود ندارد
وزیر ارتباطات در یکی از اتاق‌های گفت‌وگوی شبکه اجتماعی «کلاب‌هاوس» حضور پیدا کرد و به سوالات تعدادی از کاربران درباره این پلتفرم پاسخ داد.
محمدجواد آذری‌جهرمی در پاسخ به این سوال که آیا مکالمات و صحبت‌های گروه‌ها در کلاب‌هاوس ضبط می‌شود، گفت: «هرکسی که در این کلاب است، می‌تواند صحبت‌های گروه‌ها را ضبط کند؛ یعنی بحث آزاد و آشکاری است چون صحبت‌ها در یک محیط عمومی اتفاق می‌افتد.»
او افزود: «همه باید طبیعتا ادب را در هر فضایی رعایت کنند، چون جمع یک جمع عمومی است و احترام همدیگر را نگه دارند. حضور در این کلاب مانند مواجهه در جلسات حضوری است.»
او با تأکید بر اینکه بعید می‌داند برنامه‌ای برای فیلتر این شبکه وجود داشته باشد، تصریح کرد: «تا به‌حال چنین چیزی مطرح نشده است.»