بیمه رایگان همگانی عملیاتی شد

درد و بیماری که به سراغت بیاید، اگر بیمه هم نداشته باشی و فاقد درآمد یا کم‌در‌آمد باشی، درد و رنج بیماری تنها بخش کوچکی از دغدغه‌هایت می‌شود و نمی‌دانی چگونه میان دخلی که چیزی در آن نیست و خرج‌های کمرشکن سلامت، توازن برقرار کنی! حالا دولت سیزدهم طرح بیمه رایگان سه دهک پایین جامعه را آغاز کرده و قرار است در این طرح ۵/۵ میلیون نفر از افراد فاقد بیمه تحت پوشش بیمه سلامت ایرانیان قرار بگیرند و هزینه این بیمه را میهمان دولت باشند. اعتبار بیمه‌شدن این افراد تا پایان امسال در بودجه ۱۴۰۱ تأمین شده‌است، اما برای بیمه‌ماندن این گروه جمعیتی لازم است منابع پایداری در نظر گرفته‌شود تا بیمه این ۵/۵ میلیون نفر برای سال‌های آینده هم پایدار بماند. ساختار‌های بیمه‌ای کشورمان سال‌هاست که مشکل دارد و بیمه‌های مختلف سفره متفاوتی از خدمات را در برابر افراد جامعه پهن کرده‌است. برخی صندوق‌های بیمه‌ای صفر تا ۱۰۰ هزینه‌ها را پوشش می‌دهند و برخی دیگر تنها درصد ناچیزی از بار درمان را از دوش بیمه‌شدگان بر‌می‌دارند. با تمام این‌ها باز هم درصد قابل‌توجهی از افراد جامعه فاقد هر گونه حمایت بیمه‌ای هستند که طبق آمار‌های مختلف ارائه‌شده از سوی مسئولان مختلف چیزی بین ۶ تا ۹ میلیون نفر را شامل می‌شود. نکته قابل‌تأمل اینکه بخش مهمی از این افراد از طبقات ضعیف جامعه هستند و بار هزینه‌های درمان می‌تواند برایشان کمر‌شکن باشد. بر همین اساس دولت سیزدهم بنا دارد ۵/۵ میلیون نفر از افراد فاقد بیمه را زیر چتر بیمه ببرد و این بیمه برای سه دهک پایین جامعه رایگان است.
۶ تا ۹ میلیون نفر بدون بیمه
۲۳ فروردین ماه امسال بود که بهرام عین اللهی، وزیر بهداشت با حضور در صحن مجلس گفت «ما بعد از گذشت ۴۳ سال هنوز نتوانسته‌ایم مردم را به طور کامل بیمه کنیم تا جایی که حدود ۶ میلیون نفر از مردم بیمه نیستند و این ظلم است.»
وی همچنین تأکید کرد: «با تدبیر مجلس قول می‌دهیم تا پایان امسال (۱۴۰۱) همه مردم را تحت پوشش بیمه قرار دهیم.»

از سوی دیگر محمد مهدی ناصحی، مدیر عامل سازمان بیمه سلامت ایران، جمعیت فاقد پوشش بیمه‌ای در کشورمان را حدود ۹ میلیون نفر اعلام کرده‌است.
به گفته وی ۱۰ درصد جامعه فاقد بیمه هستند که جمعیتی حدود ۹ میلیون نفر می‌شود. ناصحی هم پیش از این قول بیمه افراد فاقد بیمه را داده و گفته‌بود: «در قانون بودجه ۱۴۰۱ مصوب شده همه افراد جامعه را که ایرانی هستند، بیمه درمانی کنیم.»
بیمه رایگان برای سه دهک پایینی و تخفیف برای دهک‌های بعدی
مهدی رضایی، معاون بیمه و خدمات سلامت سازمان بیمه سلامت هم درباره آمار افراد فاقد بیمه این‌گونه توضیح می‌دهد: «بر اساس اطلاعات مرکز آمار ایران تقریباً ۱۰ درصد جمعیت فاقد پوشش بیمه‌ای اعلام شده‌است، پیش‌بینی‌ها از تعداد افراد فاقد پوشش بیمه‌ای بین ۶ تا ۸میلیون نفر متغیر است. به نظر می‌رسد کمیته ۶میلیون نفر تقریباً محقق شده‌است که این شش میلیون نفر غالباً به سه دهک پایین درآمدی جامعه تعلق دارند.»
وی ضمن تشریح روند بیمه‌شدن، ۵ میلیون و ۴۰۰ هزار نفر افراد فاقد بیمه از سه دهک پایین جامعه می‌افزاید: «ما از دو روش غیر‌حضوری مراجعه به سامانه بیمه سلامت ایران و روش حضوری مراجعه به دفاتر پیشخوان طرف قرار‌داد در سراسر کشور، افراد را بیمه می‌کنیم.»
رضایی در ادامه افزود: «این افراد تحت پوشش بیمه پایه قرار گرفته‌اند و طبق قانون می‌توانند از خدمات دولتی کامل برخوردار شوند و با اجرای طرح پزشک خانواده و نظام ارجاع از خدمات بخش‌خصوصی نیز استفاده کنند. در بخش بستری ۹۰ درصد و در بخش سر پایی ۷۰‌درصد از هزینه‌ها توسط سازمان بیمه سلامت ایران پرداخت می‌شود.»
ﻣﻌﺎﻭﻥ ﺑﯿﻤﻪ ﻭ ﺧﺪﻣﺎﺕ ﺳﻼﻣﺖ ﺳﺎﺯﻣﺎﻥ ﺑﯿﻤﻪ ﺳﻼﻣﺖ رضایی در ادامه می‌گوید: «بر اساس بند «د» تبصره ۱۴ قانون بودجه سال ۱۴۰۱ مقرر شده که سه دهک پایین درآمدی در کشور از سوی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به ما معرفی شوند که خوشبختانه این امر محقق شده و تا کنون ۵میلیون و ۳۹۷هزار نفر به ما معرفی شدند و از ۱۷ اردیبهشت ماه این افراد تحت پوشش بیمه همگانی قرار گرفته و می‌توانند از خدمات بیمه پایه همگانی بهره‌مند شوند.»
وی درباره خدمات بیمه سلامت برای سایر دهک‌ها هم اینگونه توضیح می‌دهد: «سازمان بیمه سلامت به هفت دهک بالای درآمدی هم فراخوان داده‌است که این افراد می‌توانند مراجعه کنند و بر اساس آزمون وسع و با پرداخت درصدی از مشارکت در پرداخت حق بیمه تحت پوشش بیمه قرار گیرند. بر اساس قانون این افراد می‌توانند بسته به دهک درآمدی با مشارکت در پرداخت سهمی از حق بیمه از پوشش بیمه‌ای برخوردار شوند.»
هوشمند‌سازی تضمین پایداری منابع
بیمه رایگان افراد فاقد بیمه اقدامی است که در دولت یازدهم هم انجام شد و ۱۱ میلیون نفر از افراد فاقد بیمه تحت پوشش بیمه سلامت ایرانیان در آمدند، اما دولت دوازدهم اعتباری برای ادامه این کار اختصاص نداد و عملاً این افراد از زیر چتر پوشش بیمه خارج شدند، اما تدبیر دولت سیزدهم برای تأمین اعتبار طولانی‌مدت و پیشگیری از تکرار این ماجرا چیست؟
هادی موسوی‌نیک، مدیر کل دفتر مطالعات رفاه اجتماعی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در پاسخ به این سؤال اینگونه توضیح می‌دهد: «موضوع پوشش بیمه همگانی سال‌هاست که در کشور مطرح است؛ یک دوره در دولت قبل و همزمان با اجرای طرح تحول سلامت، افراد فاقد پوشش بیمه به صورت عمومی و رایگان تحت پوشش سازمان بیمه سلامت قرار گرفتند.
سیاست مذکور به صورت کاملاً غیرهوشمند و غیرهدفمند انجام شد و افراد زیادی در حالی که توانایی پرداخت حق بیمه خود را داشتند و گروه هدف آن سیاست نبودند، از صندوق‌های دیگر به صندوق بیمه سلامت رایگان مهاجرت کردند و بار مالی زیادی بر دوش دولت و بیمه‌ها تحمیل کردند که به همین علت قابلیت ادامه در سال‌های بعد پیدا نکرد.»
وی با اشاره به تأکید اسناد بالادستی از جمله سیاست‌های کلی سلامت، قانون برنامه ششم توسعه و قانون بودجه سنواتی سال جاری برای بیمه افراد فاقد بیمه ادامه می‌دهد: «این عزم جدی در دولت و وزارت رفاه وجود داشت که مسئله پوشش بیمه برای آحاد مردم را به صورت فعالانه پیگیری کند. بر همین اساس، شناسایی افراد فاقد بیمه سه دهک پایین انجام شد تا طی همکاری با سازمان بیمه سلامت تحت پوشش قرار بگیرند.»
گسترش پوشش بیمه‌ای پیش نیاز تغییر نظام ارزی دارو
به گفته موسوی‌نیک این اقدام در راستای تکمیل پوشش بیمه‌های اجتماعی که شامل بیمه سلامت هم می‌شود، در دست پیگیری در کشور است. به ویژه با توجه به سند تحول دولت که توسط رئیس‌جمهور ابلاغ شده‌است؛ این مهم به عنوان وظایف وزارت رفاه ذکر شده‌است. در سیاست‌های کلی تأمین اجتماعی نیز استقرار نظام چندلایه تأمین اجتماعی تأکید شده که فراهم کردن پوشش بیمه آحاد مردم، بخشی از این پازل خواهد بود و به عنوان پیش‌نیاز بسیاری از سیاست‌های حمایتی در کشور لازم‌الاجراست.
وی همچنین با بیان اینکه علاوه بر الزامات فوق، به منظور انجام اصلاحاتی در حوزه هدفمندی یارانه‌های سلامت نیازمند تکمیل پوشش بیمه برای دهک‌های پایین درآمدی در جامعه هستیم، می‌افزاید: «اقشار کم‌درآمد، جزو آسیب‌پذیرترین اقشار ما هستند. از سوی دیگر وقتی می‌خواهیم یارانه را از سمت عرضه و از سر زنجیره به انتهای زنجیره مصرف و به محل مصرف ببریم باید اصلاحاتی انجام دهیم که تغییر نظام ارزی دارو در همین راستا انجام می‌شود و بحثی بسیار جدی است. با توجه به تصمیم دولت برای پرداخت مابه‌التفاوت ناشی از افزایش قیمت دارو به بیمه‌ها، یکی از پیش‌نیاز‌های جدی این امر نیز تکمیل پوشش بیمه مردم است.»
به گفته مدیر کل دفتر مطالعات رفاه اجتماعی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی فهرست ارسالی به سازمان بیمه سلامت، ۵ میلیون و ۴۰۰ هزار نفر مربوط به سه دهک پایین درآمدی است که طبق تکلیف قانونی باید به صورت رایگان بیمه شوند، اما حتماً در دهک‌های درآمدی دیگر هم افراد فاقد بیمه وجود دارند که در صورت تمایل می‌توانند با تخفیف‌هایی در حق بیمه، تحت پوشش بیمه سلامت قرار بگیرند.