دور و نزدیک احیای برجام


سید جلال ساداتیان
کارشناس مسائل بین‌الملل

برجام به بن بست رسیده از طرفی میان ایران و آمریکا و اروپا بر سر بازگشت به مذاکرات هسته‌ای‌ اختلافاتی وجود دارد و اما مهم تر از آن ابتدا باید در داخل بر سر این مساله که می‌خواهیم برجام احیا شود یا خیر به انسجام و وحدت نظر برسیم و این مساله را ابتدا در داخل حل کنیم، باید تکلیف را با خودمان روشن کنیم؛‌ این حرف به معنای این نیست که ما غرب گرا هستیم یا می‌خواهیم تسلیم شویم. مساله این است که در مراودات بین‌المللی باید امتیاز بدهید و امتیاز بگیرید. شرایط نسبت به سال گذشته که توافق روی میز بود تغییر کرده است، چین که این همه روی آن حساب می‌کردیم در عربستان مراوداتی را انجام می‌دهد که هنوز ما مبهوت این مساله هستیم. سه جزیره ایران را برای امارات متحده عربی اعلام کرد و در امور ارضی ما دخالت کرد و بعد مراودات اقتصادی‌اش را به گونه ای با کشورهای حاشیه بسته است که عربستان در این چارچوب حاکم منطقه قلمداد می‌شود. این‌ها برای این است که ما نشستیم و خودمان از خودمان خوب می‌گوییم و خواستار حداکثر امتیازات هم هستیم. خب اگر بتوانید امتیاز بگیرید که خوب است اما در عمل چه شد؟ باید برای دریافت امتیازات بیشتر و بهتر یک تیم متخصص و ماهر داشت که به زبان دنیا آشنا باشد، باید تیمی را به کار گرفت که واقعیت‌های‌ بین‌المللی را به خوبی بتواند ارزیابی کند. از طرفی این مساله نیازمند آن است که تصمیم گیران داخلی به تیم مذاکره‌کننده اجازه کار دهند تا این توافق بازگردد. به هر حال تیم مذاکره‌کننده گوش و چشمشش به دهان تصمیم‌گیران است تا آن‌ها چراغ سبزی نشان دهند. رویکرد خصمانه کشورهای اروپایی به ویژه بعد از تحولات سیاسی در ایران و تاثیر آن بر مذاکرات برجامی با بیان این‌که میانجیگری اروپایی‌ها میان ایران و امریکا را از دست داده‌ایم؛ درست است که ایران تحت شدیدترین تحریم‌هاست اما فعال کردن مکانیسم ماشه وضعیت را از این هم بدتر می کند. 

سرزمین خودرو ایرانیان