سال 97 با رشد 21 درصدی سفر آغاز شد هدیه نوروز به گردشگری

زهرا داستانی
نوروز به پایان خود رسید و عایدیش برای گردشگری کشور افزایش 21 درصدی آن و افزایش 32 درصدی بازدید از جاذبه گردشگری کشور تا 11 فروردین ماه بود؛ افزایشی که همه به خصوص متولیان گردشگری چشم انتظار آن بودند اما برخی در این میان معتقدند که با وجود اینکه آمارها خبر از رشد جمعیت مسافران نوروزی می‌دهد، ولی واقعیت آن است که هنوز گردشگر واقعی که صرفه اقتصادی داشته باشد، نداریم.
شاید این سوال بسیار کلیشه‌ای باشد که چرا افزایش سفرها و گردشگری برای مسئولان مهم است و چرا آنها از همه توان برای افزایش گردشگری و بازدید از جاذبه‌های گردشگری کشور در ایام نوروز استفاده می‌کنند؟ اما پاسخ آن به قدری مهم است که شاید خالی از لطف نباشد که باز هم آن را بیان کنیم و بگوییم که مسافران در طی سفر به خاطر پولی که در بخش‌های مختلف اقتصادی صرف می‌کنند در اقتصاد ایران تاثیر گذاری بسیاری دارند و از آنجا که صنعت گردشگری با ویژگی‌های خاص خود صنعتی پویا با آینده‌ای روشن تلقی می‌شود سرمایه‌گذاری در آن در تمام کشورها رو به افزایش است و بسیاری از کشورها این صنعت پویا را منبع اصلی درآمد، اشتغال‌زایی، رشد بخش خصوصی و توسعه زیر ساخت‌ها می‌داند. همان دلایلی که ایران را نیز وادار به سرمایه‌گذاری در این صنعت کرده است اما نبود زیرساخت‌های کافی و ضعیف بودن اقتصاد بخش وسیعی از مردم، دو مانع بر سر راه این خواسته هستند. با این حال تلاش برای رشد گردشگری در نوروز به عنوان فرصتی برای گردشگری حائزاهمیت است چرا که اکثر مردم به اندازه توان اقتصادی خود حداقل یک بار در سال به سفر می‌روند و این یک بار سفر اکثرا به ایام نوروز و تعطیلات سال نو و تابستان منتهی می‌شود. تعطیلات نوروز اما فرصت مناسبی برای سنجش تاثیرگذاری اقدامات متولیان گردشگری است. سنجشی که نشان می‌دهد آیا تلاش‌ها برای توزیع متوازن سفر در استان‌های کشور، افزایش گردشگرانی که معیارهای گردشگری را دارا هستند و بازدید از اماکن و موزه‌ها و جاذبه‌های فرهنگی و طبیعی گردشگری با رعایت موازین اخلاقی گردشگری موثر بوده است؟
افزایش 21 درصدی سفرهای نوروز 97
ستاد مرکزی هماهنگی خدمات سفر که ریاست آن برعهده معاون گردشگری سازمان میراث است با در اختیار قرار دادن آمارها از تمامی ارگان‌ها، وزارتخانه‌ها، نهادها و واحدهای تابعه وزارت کشور از جمله استانداری و فرمانداری‌ها در سراسر ایران تنها ارگانی است که می‌تواند این سنجش را انجام دهد. سنجش میزان رشد یا کاهش گردشگری در ایام نوروز در ایران با واحد نفر شب اقامت محاسبه می‌شود که عبارتند از مجموع شب اقامت فرد، فرد اعضای سفر رفته خانوار است و محاسبه میزان آن از روزها قبل از شروع تعطیلات یعنی 27 اسفند ماه آغاز و تا آخرین روز تعطیلات یعنی 13 فروردین به پایان می‌رسد. بر همین اساس،‌ علی‌اصغر مونسان معاون رئیس‌جمهوری و رئیس سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری اعلام کرده که از 27 اسفند تا 11 فروردین، 58 میلیون و 433 هزار و 818 نفرشب اقامت در کشور ثبت شده است. او همچین از 90میلیون و 230هزار و 320 بازدید از جاذبه‌های گردشگری کشور در این مدت خبر داده و گفته است که بازدید از جاذبه‌های گردشگری با رشد 32 درصدی نسبت به سال قبل روبه‌رو بوده است. با توجه به آنکه آمار 2 روز پایانی تعطیلات ارائه نشده است، قطعا آمار گردشگران نوروزی بیش از 58 میلیون خواهد بود.
استقبال از نوروز 97 با سفرهای نوروزی چگونه بوده است؟ برای یافتن پاسخ این سوال باید به آمار سفرها در نخستین روزهای نوروز نگاه کرد. براساس آماری که معاون گردشگری سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کشور ارائه کرده: «در بازه زمانی 27 اسفندماه سال گذشته تا سوم فروردین ماه سال 97 در مدت 6 روز 17 میلیون و 327 هزار و 855 اقامت در کشور ثبت شده است.» به گفته او، 19 میلیون و 450 هزار و 153 بازدید از جاذبه‌های گردشگری کشور در همین بازه زمانی 6 روزه صورت گرفته است.
آمارهایی که برای گردشگری نان و آب نمی‌شوند
با این حال گرچه آمارها حکایت از افزایش گردشگران دارد اما حرمت‌الله رفیعی، رئیس انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی ایران به ایسنا گفته است، سفرهای نوروزی امسال ریزش داشته است. هرچند سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری با آمارهایی که ارائه می‌کند، معتقد است سفرها رشد داشته، ولی بررسی تورها، صندلی خالی هواپیماها، قطارها و اتوبوس‌ها و شهرهای گردشگرپذیر که به پایین جدول سقوط کرده‌اند، نشان می‌دهد با ریزش مسافر روبه‌رو بوده‌ایم و فقط یک پراکندگی جمعیت داشته‌ایم. او افزود: معمولا از وضعیت فروش تورها، بلیت پروازها، قطارها و اتوبوس‌ها درباره کیفیت سفرها می‌توانیم اظهار کنیم، بررسی‌ها نشان می‌دهد بیشتر پروازهای نوروز امسال صندلی خالی داشتند، حتی در برخی مسیرها پروازها کنسل شدند، بیشتر تورهای خارجی به ویژه در مسیرهای دور و غرب اروپا کمتر فروش رفتند و در هفته دوم تعطیلات فروش بلیت قطار از حالت فوق‌العاده خارج شد، وقتی این اتفاق‌ها می‌افتد یعنی ریزش مسافر داشته‌ایم.
کدام استان‌ها در راس مقاصد سفرهای نوروزی بودند؟
علی‌اصغر مونسان در آخرین گزارشی که از سفرهای نوروزی تا 11 فروردین ماه ارائه کرده از 7 استان‌ به عنوان صدرنشینان میزبانی از مسافران نوروزی یاد کرده که مازندران و گیلان همانند سال‌های گذشته همچنان در صدر این 7 استان هستند و بوشهر، هرمزگان، خوزستان، فارس و خراسان رضوی نیز سایر صدرنشینان و این نشان می‌دهد که علی‌رغم تلاش برای توزیع متوازن سفر نوروزی ایرانیان هنوز شمال ایران را به عنوان تنها مقصد سفرهای نوروزی انتخاب می‌کنند، انتخابی که دلیلش کاملا واضح و روشن است؛ «اندک طبیعت باقی مانده». طبیعتی که به گفته دلاور بزرگ‌نیا، مدیر کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری مازندران در نوروز 96 اقامت 10 میلیون و 156 هزار و 121 نفر شب مسافران نوروزی در این استان تا یازدهم فروردین ماه را رقم زده است. به گفته او، بیشترین آمار اقامت ثبت شده در این استان در دور دوم سفرهای نوروزی مربوط به هشتم و نهم فروردین هر شب با بیش از 800 هزار نفر بوده است. وی از سوم فروردین به‌عنوان پرمسافرترین روز در دور اول سفرهای نوروزی به مازندران یاد کرد و آمار ثبت شده در آن روز را هم حدود 800 هزار نفر اعلام کرد. بزرگ‌نیا از استقبال زیاد مسافران نوروزی برای اقامت در روستاها به ‌عنوان ویژگی مهم مازندران یاد کرد و مهمترین عامل در این زمینه را در کنار جاذبه‌های بکر طبیعی، مهیا شدن امکانات اقامتی ارزان قیمت برشمرده است.
گیلان نیز یکی دیگر از شهرهای شمالی ایران است که هر ساله پس از مازندران پر مسافرترین استان ایران در ایام نوروز است. براساس آماری که رضا علیزاده، مدیر کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری گیلان در سال گذشته اعلام کرده «آمار مسافران نوروزی به استان در مقایسه با مدت مشابه خود در سال 95 با 23.5درصد افزایش روبه‌رو بوده است» و شاید همین دلیلی باشد که باید منتظر باشیم که آمار سفرهای نوروزی 97 در این استان با افزایش نسبت به سال قبل‌ترش روبه‌رو شویم. به گفته او، در نوروز 96 از 26 اسفند 95 تا 12فروردین ماه بیش از 6 میلیون و 700 هزار مسافر وارد گیلان شدند که در مقایسه با مدت مشابه در سال 95، 23 و نیم درصد بیشتر بوده است. در همین مدت یک میلیون و 165هزار و 719 خودرو هم وارد گیلان شده که نسبت به سال گذشته بیش از 31 درصد افزایش داشته است.
با این حال اما در سال 97 استان‌ها به غیر از رکورد‌دار بودن در پذیرش مسافران، استان‌های کمتر شناخته شده نیز مورد ارزیابی قرار گرفته‌اند. رئیس سازمان میراث‌فرهنگی از استان‌های چهارمحال‌وبختیاری، همدان، آذربایجان شرقی، کرمان، گلستان و آذربایجان غربی به‌عنوان برترین‌های گردشگری کشور در استان‌های کمتر شناخته‌شده در نوروز 97 خبر داده است.
سایر اخبار این روزنامه