افراطيون كاخ سفيد درحال طرد شدن هستند

سیدهادی برهانی
در گفت‌وگو با «آرمان» :
افراطيون كاخ سفيد
درحال طرد شدن هستند


کاهش تنش تهران-ریاض در راستای امنیت منطقه است
آرمان- مرتضی رفیعی: طی روزهای گذشته سیدعباس عراقچی در دیدار با یوسف بن علوی بن عبدا... وزیر مسئول در امور خارجه عمان گفت «جمهوری اسلامی ایران برای برقراری روابطی متوازن و سازنده با تمامی کشورهای منطقه خلیج فارس بر اساس احترام و منافع متقابل آمادگی دارد.» بعد از این موضع معاون وزیر امورخارجه کشورمان بسیاری از کارشناسان این سخنان را در راستای چراغ سبزی از سوی تهران به منظور کاهش تنش و باز کردن مسیر برای گفت‌وگوی احتمالی در آینده‌ای نه چندان دور ارزیابی کردند. به همین منظور «آرمان» گفت‌وگوی کوتاهی را با سیدهادی برهانی، استاد دانشکده مطالعات جهان ترتیب داده که در ادامه می‌خوانید:
بسیاری از کارشناسان بر این نظر هستند که آتش جنگ افروزی در کاخ سفید فروکش کرده است. اما آيا این امکان وجود دارد تا یک بار دیگر افراطیون کاخ سفید دست به ماجراجویی بزنند؟
به نظر می‌رسد دونالد ترامپ و بسیاری دیگر از سیاستمداران آمریکایی قصدی برای درگیری جدی و به‌طور اخص جنگ با ایران ندارند. اما محافل و افراطیونی همچون بولتون، پمپئو و لابی صهیونیستی در آمریکا هستند که تلاش می‌کنند واشنگتن را به سوی درگیری با تهران بکشانند. چون این گروه گمان دارد درگیری با ایران می‌تواند به نفع رژیم صهیونیستی تمام شود. همانند حمله‌ای که واشنگتن در سال 2003 به عراق انجام داد که در نهایت رژیم صهیونیستی بیشترین نفع را از این اقدام برد. ایالات متحده به دنبال آن است که تا جای ممکن به ایران فشار وارد کند و در چنین فشارهایی ریسک درگیری بسیار بالا می‌رود. در این میان لابی رژیم صهیونیستی منافع خود را در یک درگیری تمام عیار می‌بیند. اما افراد منطقی و گروه‌های عقلایی هم در میان هر دو حزب دموکرات و جمهوریخواه در آمریکا هستند که می‌دانند درگیری احتمالی با ایران به هیچ‌وجه مانند درگیری با عراق نیست. حمله احتمالی به ایران دارای ابعاد بسیار بزرگ و وحشتناک خواهد بود. آنها هر زمان می‌بینند که خطر جنگ جدی می‌شود و جنگ‌طلب‌ها در حال کشاندن وضعیت به لبه پرتگاه جنگ هستند، با اظهاراتی سعی می‌کنند، تنش مهار شود تا ریسک درگیری و خطر جنگ را از طریق این موضع‌گیری‌ها کاهش دهند.
با توجه به آنکه عراقچی طی روزهای گذشته اعلام داشته که تهران آماده همکاری و مذاکره با تمام کشورهای منطقه خلیج فارس براساس منافع متقابل است، برخی کارشناسان بر این نظرند که تهران دنبال کاهش تنش با ریاض است. آیا از دیدگاه شما اینگونه است؟
به نظر می‌رسد ایران دارای این درک است که کاهش تنش با کشورهای حوزه خلیج فارس به‌ویژه عربستان و امارات می‌تواند در سیاست خارجی ایران اثر مثبت داشته باشد. در حال حاضر با توجه به پیچیدگی وضعیت منطقه، میزان تنش بالا رفته است. این احساس و درک در تهران بسیار قوی‌تر از گذشته شده و نشان می‌دهد که دیپلماسی به این سمت پیش می‌رود که تنش‌ها تا جای ممکن کنترل و کم شود و این مساله ناشی از درک درستی است که در دولت دکتر روحانی و دستگاه سیاست خارجی کشور دیده می‌شود. بخش بزرگی از مشکلات در منطقه ناشی از آن است که تهران با ریاض و برخی دیگر از کشورهای منطقه نمی‌تواند گفت‌وگوی سازنده و مثبت داشته باشد. متاسفانه ایران و برخی از کشورهای منطقه بسیار از یکدیگر دور شده و فضای بی‌اعتمادی شدیدی میان آنها حاکم شده است. هر چه تهران به سوی کاستن از نگرانی و بی‌اعتمادی در منطقه پیش برود، حتما تهران در جایگاه بسیار موثرتری قرار خواهد گرفت. از سوی دیگر پاسخ عربستان و اینکه به این ابتکار و دعوت دوستانه چگونه پاسخ خواهد داد، بسیار مهم است. متاسفانه در طول چند سال اخیر با وجود محمد بن‌سلمان پاسخ‌های عربستان به اشاره‌های دوستانه، مثبت نبوده و از این نظر عربستان نیازمند آن است که به درک متقابل برسد که وجود تنش و درگیری در خلیج فارس برای طرفین زیانبار است. عربستان باید دریابد که چنین تنش‌هایی برای عربستان بسیار زیانبخش‌تر است تا ایران. پیام‌های کنونی تهران به ریاض دعوت بسیار جدی برای گفت‌وگو و کاهش سطح تنش میان تهران-ریاض است. اگر ریاض به پیام‌های تهران پاسخ مثبت دهد، با رویکرد کنونی تهران، منطقه به سمت آرامش و صلح و امنیت حرکت خواهد کرد.
تل‌آویو با بازی تحریک دوگانه واشنگتن-ریاض برعلیه تهران چه اهداف احتمالی را دنبال می‌کند؟
با صراحت می‌توان گفت که در جنگ‌افروزی‌های اخیر و افزایش تنش در منطقه خلیج فارس، مهم‌ترین نقش را بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی بازی می‌کند. صهیونیست‌ها بر این نظرند که درگیری بین کشورهای جنوب خلیج فارس و یا آمریکا با ایران برای آنها بسیار سودمند است. به این دلیل ساده که ایران و عربستان امکانات بسیار فراوانی دارند هر دو کشور، از مهم‌ترین و موثرترین کشورهای جهان اسلام هستند و امکانات و توانایی‌های دو کشور می‌تواند به دست خودشان نابود شود. اگر هر دو کشور از هر طرف تلفات داشته و دچار خسارت شوند چنین شرایطی به نفع رژیم صهیونیستی خواهد بود به دلیل آنکه توانایی این کشورها برای مقابله با رژیم صهیونیستی کاهش یافته و این کشورها دیگر نمی‌توانند برای مقابله با رژیم صهیونیستی سرمایه‌گذاری کنند. بنابراین نفع رژیم صهیونیستی در درگیری و جنگ احتمالی میان تهران-ریاض و یا تهران-واشنگتن است که بدون تحمل هزینه‌های مالی و انسانی، بیشترین منفعت را خواهد برد. رژیم صهیونیستی فضای پُر تنش بین تهران-ریاض و تهران-واشنگتن را اینگونه می‌بیند. جنگ احتمالی می‌تواند صفحات جدیدی را در منطقه باز کند که در آن، رژیم صهیونیستی به خیال خام خود، قدرت و دست بالاتر را خواهد داشت. استراتژی ایران باید به‌گونه‌ای باشد که به رژیم صهیونیستی این پیام مشخص داده شود که ایران می‌داند رژیم صهیونیستی و لابی این رژیم در آمریکا دنبال جنگ‌افروزی در منطقه است. بنابراین هر جنگی، با هر بهانه‌ای که در منطقه به وقوع بپیوندد، ایران مسئول اصلی آتش‌افروزی را رژیم صهیونیستی می‌داند و بنا بر عرف بین‌الملل در هر جنگ احتمالی مسئول اصلی تنبیه خواهد شد و هزینه چنین آتش‌افروزی احتمالی را مسئول و محرک اصلی آن خواهد پرداخت. با صراحت می‌توان گفت که ایران باید جای پای خود را در سوریه، لبنان و عراق و به‌طور کل در منطقه محکم‌تر کند. در چنین شرایطی نفوذ منطقه‌ای ایران بسیار مهم‌تر بوده و می‌تواند ابزار بازدارنده و موثر برای هرگونه ماجراجویی احتمالی باشد.
 
 
سفر قریب‌الوقوع مقام روسی به تهران
معاون وزیر امور خارجه روسیه از سفر قریب‌الوقوع خود به تهران خبر داده است. سرگئی ریابکوف، معاون وزیر امور خارجه روسیه روز ۲۹ ماه مه برای مذاکره درباره برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) به ایران خواهد آمد. وی در این باره به اسپوتنیک گفت: برنامه دارم که در ایران باشم و در این سفر درباره سوال‌هایی که پیرامون برجام وجود دارد، بحث و گفت‌وگو خواهد شد. ریابکوف در تازه‌ترین موضع‌گیری درباره برجام گفته بود: مسکو بر این عقیده است که نشست کمیسیون مشترک برجام درباره توافق هسته‌ای ایران باید هرچه سریع‌تر تشکیل شود.