برجام درمرده‌شورخانه اروپا

سرویس بین الملل جوان آنلاین: البته انگلیسی‌ها توأمان، هم خواستار بازگرداندن تحریم‌ها و هم لزوم جایگزین‌سازی توافق با چیزی شده‌اند که ترامپ می‌خواهد تا اهداف این پروژه روشن شود. روس‌ها هم واکنش چندان قاطعی نشان ندادند و از امید برای پیچیده‌تر نشدن کار گفتند تا همچنان به سیاست «هم از توبره و هم از آخور خوردن» ادامه داده باشند.
آلمان، انگلیس و فرانسه عصر دیروز با انتشار بیانیه‌ای در بروکسل اعلام کردند «با توجه به اقدامات ایران، هیچ انتخاب دیگری نداشتیم، برای ثبت نگرانی‌های‌مان و اینکه ایران به تعهداتش در برجام پایبند نیست به کمیسیون مشترک [حل اختلافات امریکا]رجوع می‌کنیم.»
خبرگزاری فرانسه نیز وظیفه مزدوری‌اش را به نحو احسن انجام داد و نوشت که «تروئیکای اروپایی پروسه حل اختلاف در زمینه نقض توافق هسته‌ای از سوی ایران را آغاز کردند» بدون اینکه اشاره کنند که چه کسی بازی خروج و عدم اجرای تعهدات و تقلا برای نگه داشتن ایران در مسیر اجرای بی‌حاصل تعهداتش برجامی‌اش را شروع کرد.
در عین حال «هایکو ماس»، وزیر خارجه آلمان با انتشار توئیتی ضمن تکرار ادعای بی‌اساس نقض تعهدات برجامی از سوی ایران مدعی شد: «هدف ما مشخص است؛ ما خواهان حفظ برجام هستیم و می‌خواهیم به توافق دیپلماتیک برسیم. ما این موضوع را با همه شرکای خود در میان خواهیم گذاشت. ما از ایران می‌خواهیم در روند مذاکره که از اکنون آغاز شده، به صورت سازنده شرکت کند.»
دیپلمات‌های اروپایی مدعی هستند که هدف این تصمیم حفظ توافق هسته‌ای از طریق بحث و رایزنی با ایران برای بازگشت به تعهداتش ذیل برجام است، نه بازاعمال تحریم‌های سازمان ملل. «جوزپ بورل» مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا روز سه شنبه در واکنش به فعال شدن مکانیسم حل اختلاف در برجام از سوی سه کشور انگلیس، فرانسه و آلمان، گفت جایگزینی برای این توافق وجود ندارد. به نوشته وبگاه اطلاع‌رسانی امور خارجی اتحادیه اروپا، بورل با تأیید دریافت نامه آغاز فرآیند مکانیسم حل اختلاف برجام گفت: «برجام یک دستاورد مهم در دیپلماسی چندجانبه پایدار است. با توجه به تنش‌های خطرناک فعلی در خاورمیانه، حفظ برجام از هر زمانی بیشتر اهمیت دارد.» وی همچنین توضیح داد: «من به عنوان هماهنگ‌کننده کمیسیون مشترک، بر فرآیند مکانیسم حل اختلاف نظارت خواهم کرد. هدف این مکانیسم، حل مشکلات مربوط به اجرای توافق در چارچوب کمیسیون مشترک است. در این رابطه، توجهات را به تمایل وزرای خارجه سه کشور اروپایی برای حفظ برجام به امید یافتن راهی برای حل بن‌بست از طریق گفت‌وگوی دیپلماتیک سازنده جلب می‌کنم.» مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا افزود: «مکانیسم حل اختلاف به تلاش‌های شدید همراه با حسن نیّت همه طرف‌ها نیاز دارد. به عنوان هماهنگ‌کننده، از همه طرف‌های برجام انتظار دارم با این روحیه (حسن نیّت) با این فرآیند رفتار کنند.»
هشدار؛ مخصوصاً به انگلیس
وزیر خارجه ایران در واکنش توئیتری به اظهارات نابجای دومینیک راب، وزیر خارجه انگلیس در پارلمان این کشور که ایران را به اعمال تحریم‌ها تهدید کرده بود، نوشت: «اشتباه دیپلماتیک؟ انگلستان در حال تقلید رفتار ایالات متحده است و کورکورانه با ماجراجویی تروریستی او همدستی می‌کند. آخرین بار که انگلستان توسط ایالات متحده به مسیر بدنامی کشیده شد، جنگ عراق بود. مسئله چگونه حل و فصل می‌شود؟ یک مسیر شرافتمندانه تغییر را در پیش بگیرید و طبق دستور دادگاه، بدهی خود به ایرانیان را بپردازید.»
وزیر خارجه ایران همچنین در توئیت دیگری نوشت: «طی ۲۰ ماه، سه کشور اروپایی عضو برجام- با پیروی از سیاست انگلستان در جلب رضایت ایالات متحده- به دیکته‌های امریکا تن داده است. این کار هیچ نتیجه‌ای در بر نداشته و هرگز نخواهد داشت. تروئیکای اروپا می‌تواند برجام را حفظ کند، ولی نه با جلب رضایت قلدر و اعمال فشار بر ایران که به برجام پایبند بوده است. در عوض، اروپا باید شجاعت این را داشته باشد که به تعهداتش عمل کند.»
از آن سو، دومینیک راب، وزیر خارجه انگلستان در توئیتر ضمن مقدمه‌چینی‌های معمول درباره اینکه «بسیار مهم است که ایران هرگز به سلاح هسته‌ای دست پیدا نکند» از فعال شدن مکانیسم حل اختلاف در پاسخ به کاهش تعهدات برجامی ایران گفت و مدعی شد: ما می‌خواهیم ایران را به پایبندی کامل به توافق هسته‌ای بازگردانیم و برجام را حفظ کنیم. بوریس جانسون، نخست‌وزیر انگلیس که کشورش در کنار سایر کشور‌های اروپایی به هیچ‌یک از تعهداتش ذیل توافق هسته‌ای با ایران عمل نکرده، روز سه شنبه خواستار جایگزین شدن «توافق مدنظر ترامپ» با برجام شده است.
به نوشته خبرگزاری رویترز، جانسون درباره توافق هسته‌ای برجام گفت: «اگر قرار است از دست این توافق خلاص شویم، اجازه دهید آن را با توافق مدنظر ترامپ جایگزین کنیم. این گامی بزرگ رو به جلو خواهد بود.» نخست‌وزیر انگلیس در ادامه گفت: «من خواستار درگیری نظامی بین خودمان، ایالات متحده و ایران نیستم. اجازه دهید این را پیش ببریم.»
مسکو: امیدواریم بیش از این پیچیده‌تر نشود
نماینده روسیه در سازمان‌های بین‌المللی با اشاره به تصمیم سه کشور اروپایی عضو برجام برای فعال کردن ساز و کار حل اختلاف گفت امیدوار است که این تصمیم اروپایی‌ها شرایط را از آنچه هست پیچیده‌تر نکند.
«میخائیل اولیانوف» نماینده روسیه در سازمان‌های بین‌المللی روز سه شنبه در توئیتر نوشت: «سه کشور اروپایی (E۳) تصمیم گرفتند آنطور که در بند ۳۶ برجام آمده، وارد ساز و کار حل اختلاف شوند. آن‌ها عنوان کرده‌اند که این کار را با «حسن نیت» و با هدف حفظ این توافق انجام داده‌اند و تصمیم‌شان با سیاست فشار حداکثری ارتباطی ندارد.»
اولیانوف افزود: «بیایید امیدوار باشیم که این گام اوضاع را از آنچه هست پیچیده‌تر نکند.»
البته وزارت خارجه روسیه روز سه شنبه بیانیه‌ای با عباراتی قاطع‌تر صادر کرد و نوشت: «فعال کردن این مکانیسم در چارچوب توافق هسته‌ای با ایران غیرقابل قبول است.»
خبرگزاری روسی اسپوتنیک به نقل از یک مقام وزارت خارجه روسیه هم نوشت: «ما اقدامات سه کشور اروپایی را که مغایر با اهداف و معنای توافق هسته‌ای است، نمی‌پذیریم.»