چرا همچنان آتش‌سوزی‌ها در رویشگاه‌های جنگلی کشور ادامه دارد؟

محمد درویش
فعال محیط زیست
امسال برای دومین سال پیاپی در کشور شرایط  ترسالی را شاهد بودیم. به این معنا که میانگین ریزش‌های آسمانی اتفاق افتاده در کشور به مراتب بیشتر از میانگین درازمدت بوده است. این رقم بین ۲۰ تا ۷۰ درصد در مناطق مختلف متفاوت بود. این مسأله سبب شده تا پوشش علفی یک‌ساله، بسیار انبوه در مناطق دشتی مراتع و کف جنگل‌ها در مناطق زاگرس، ارسباران و هیرکانی بروید. بعد از گرم شدن هوا، این پوشش‌های علفی شروع به خشک شدن و طبیعت ایران را به یک انبار باروت تبدیل کردند ...
تا با یک ته‌سیگار روشن، یک تکه شیشه، بطری آب معدنی و حتی یک قطره آب که حالت ذره‌بینی پیدا می‌کند، مشتعل شود و آتش بگیرد. طبیعتاً این آتش‌سوزی‌ها از مناطق جنوبی و جنوب غرب در شمال خوزستان و بوشهر در خرداد ماه شروع شد و به گچساران رسید. همچنین آرام آرام به شمال زاگرس در استان‌های کردستان، کرمانشاه و آذربایجان غربی سرایت کرد. بعد از آن هم همان‌طور که شاهد بودیم به ارسباران رسید.

پیش‌بینی می‌شد که بالاخره به هیرکانی هم برسد. البته همچنان نباید مطمئن باشیم که آتش‌سوزی‌ها تمام شده است. تا زمانی که بارندگی‌های پائیزی شروع و هوا خنک نشود، این آتش‌سوزی‌ها ادامه خواهد داشت. با توجه به پیش‌بینی‌هایی که سازمان هواشناسی کرده، امسال دیگر دوره ترسالی نخواهیم داشت و باید منتظر یک پائیز خشک باشیم.
پس بنابراین دست‌کم تا پایان آبان ماه امکان ادامه این آتش‌سوزی‌ها وجود دارد. الان هم آتش‌سوزی‌ها به میانکاله رسیده است.
در منطقه میانکاله مسأله دیگری هم وجود دارد. میانکاله تنها عرصه حدود ۶۰ تا ۷۰ کیلومتری عرض ساحلی خزر است. این ساحل همچنان مصون از هر نوع زمین‌خواری و تاخت و تاز بود. به همین خاطر ریشه عوامل انسانی عمدی در این آتش‌سوزی‌ها مشهود است. به هر حال عده ای دارند فشار می‌آورند تا بهانه‌های سازمان حفاظت محیط زیست را برای اینکه این منطقه همچنان منطقه حفاظت شده باقی بماند از بین ببرند. بعد بگویند این جا لم‌یزرع است، پوششی ندارد و باید تبدیل به ساخت و ساز شود. به همین دلیل به نظرم دولت باید بشدت با عواملی که به شکل عمدی منجر به تجدید آتش‌سوزی‌ها در منطقه استراتژیک میانکاله شدند، برخورد کند.
همچنین ما باید یگان‌های اطفای حریق مجهز را در مناطق شمالی کشور بویژه در منطقه شرق پارک ملی گلستان همجوار با استان خراسان شمالی ایجاد و مستقر کنیم چون در منطقه آلمه هم امکان این آتش‌سوزی‌ها وجود دارد. یادمان باشد هر ساله معمولاً بین ۸ تا ۴۰ هزار هکتار از جنگل‌های مان بسته به میزان ترسالی می‌سوخت اما این رقم الان به حدود ۸۰ هزار هکتار رسیده است. یک رکورد تأسف‌آور و بی‌سابقه است. باید حواسمان باشد که رویشگاه‌های جنگلی با هوشیاری مردم، ایجاد کلیپ‌های مناسب درباره رفتارهای پرخطر در جنگل و مراتع و پخش آن در صدا و سیما با هدف بالا بردن آگاهی مردم، از سوختن وسعت بیشتری از جنگل‌ها و مناطق حفاظت شده جلوگیری کنیم.